Стојко Рамов е избран за нов претседател на Самостојниот синдикат за образование, наука и култура на Македонија (СОНК) на VIII редовен конгрес што се одржа денеска. Со неговиот избор завршува долгогодишниот период во кој синдикатот го предводеше Јаким Неделков, а новото раководство како непосредни приоритети ги поставува колективното договарање и подобрувањето на економско-социјалната положба на вработените.
Рамов беше единствениот кандидат за претседателската функција. Пред одржувањето на Конгресот повеќе медиуми објавија дека промената на врвот на СОНК доаѓа по околу 16 години раководење на Неделков, со што синдикатот влегува во нов период во момент кога платите, условите за работа и колективните договори остануваат чувствителни прашања за вработените во образованието, науката, детската заштита и културата.
Колективните договори меѓу првите задачи
По изборот, Рамов најави дека една од главните насоки на неговата работа ќе биде подобрување на положбата на просветните работници и, како што рече, враќање на нивното достоинство и местото што го заслужуваат во општеството.
Меѓу непосредните задачи ги посочи потпишувањето колективен договор за детската заштита и нов колективен договор за културата. Реализацијата, според него, ќе зависи и од подготвеноста на институциите и другите социјални партнери да се постигнат заемно прифатливи решенија. На Конгресот учествувале околу 270 делегати од целата држава.
Таквиот пристап значи дека новото раководство засега не најавува пресврт во синдикалната стратегија, туку продолжување на социјалниот дијалог, колективното договарање и заштитата на веќе стекнатите работнички права. Токму овие прашања беа во средиштето на работата на СОНК и во претходните години, особено во периодите на преговори за платите и условите за работа во јавниот образовен систем.
Неделков заминува по долг период на чело на СОНК
Јаким Неделков ја напушта претседателската функција по приближно 16 години на чело на СОНК. Пред Конгресот тој оцени дека во изминатиот период синдикатот успеал да постигне значителни зголемувања на платите во дел од дејностите што ги застапува, посочувајќи ги образованието, детската заштита, високото образование и науката.
Промената на раководството доаѓа во период во кој македонското образование паралелно минува низ повеќе промени – од нови наставни програми и реорганизација на образовната мрежа до прашања за статусот на наставниците и кадровската одржливост. Во тој контекст, синдикалното претставување не се сведува само на висината на платата, туку и на условите во кои наставниците треба да ги спроведуваат реформите.
На Panoptikum неодамна пишувавме дека учебната 2026/2027 почна со околу 238.000 ученици и 433 паралелки помалку, додека модернизацијата на стручното образование веќе опфати околу 10.800 средношколци со нови стручни програми. Во таков систем, прашањето за квалитетот на наставата тешко може да се оддели од положбата на луѓето што треба секојдневно да ја носат реформата.
Од изборот почнува потешкиот дел
Изборот на нов претседател е организациска промена, но вистинската мерка за новото раководство ќе бидат резултатите од преговорите. На маса остануваат колективните договори, материјалниот статус, работничките права и односот со Владата, министерствата, локалната самоуправа и работодавачите.
Рамов ја презема функцијата со јавно ветување дека достоинството на просветните работници ќе биде еден од неговите приоритети. Колку тоа ветување ќе стане видливо во платите, договорите и секојдневните услови за работа ќе биде првиот посериозен тест за новото раководство на СОНК.
