До 17 часот вчера во Македонија беа регистрирани 21 активен пожар – најголем број во еден ден ова лето. Бројката сама по себе е аларм, но вечерната слика беше уште посериозна: пожарот над Студеничани, во реонот на Моране, Вртекица и Рамни Габер, останува активен, а гаснењето продолжи и во текот на ноќта.
Во текот на вчерашниот ден информациите се менуваа заедно со состојбата на теренот. Во различни пресечни часови медиумите објавуваа различен број активни жаришта, што е очекувано во ден кога дел од пожарите се локализираат, а други се појавуваат или повторно се активираат. Најважната официјално пренесена пресечна информација останува онаа на Центарот за управување со кризи до 17 часот – 21 активен пожар на повеќе локации низ земјата.
Студеничани останува една од најтешките точки
Најмногу внимание синоќа беше насочено кон пожарот во Општина Студеничани. Огнот зафати мешана шума над Моране, Вртекица и Рамни Габер, а линијата на огнот беше долга и пожарот сè уште не беше изгаснат. Во текот на денот дејствуваа трите „ер трактори“, со кои беше забавено ширењето на пожарот, додека на терен останаа и пожарникари и екипи на Дирекцијата за заштита и спасување.
Директорот на ДЗС Стојанче Ангелов претходно информираше дека кај Моране биле ангажирани и скопски пожарникари, со поддршка од четири тимови на ДЗС со специјални теренски возила. Тој ја оцени состојбата со пожарите на отворено како значително влошена и предупреди дека високите температури и ниската влажност создаваат услови во кои огнот лесно се појавува и брзо се шири.
Пожарите не се еднакви по обем, терен и опасност. Едно жариште во ниска вегетација може релативно брзо да биде ставено под контрола, додека пожар во шума, на стрмен и тешко пристапен терен, може со часови да ги врзува луѓето, возилата и воздухопловите.
Од Македонски Брод до Полог, Кичево, Прилеп и Битола
Меѓу потешките пожари е и оној кај местото Видуш, во близина на Драгов Дол во Македонски Брод, каде што гори ниска вегетација, грмушки и нискостеблеста шума на тежок терен. ДЗС најави дополнително засилување за оваа локација.
Оган има и над Страхојадица во Зелениково, додека кај Манастирско Доленци во Кичевско пожарот се приближил кон пределот во кој се наоѓа локален манастир. Во Полошкиот Регион пожари беа регистрирани кај Копанце, Џепчиште, Пршовце и Чифлик. Ангелов соопшти и дека постојат информации за намерно предизвикани пожари во тој регион.
Активни жаришта во попладневната пресечна состојба имаше и кај Тополчани во Прилепско, Маково во Новаци, Врсаково во Штипско, Драгош во Битолско, како и на други локации. ЦУК во списокот до 17 часот ги вклучи и Илинден, Желино, Дебарца, Тетово, Теарце, Гостивар, Центар Жупа и делови од Скопје.
Токму оваа географска расфрланост е проблемот што не се гледа од една фотографија на пожар. Кога повеќе општини истовремено бараат луѓе, цистерни, механизација и воздушна поддршка, противпожарниот систем не се соочува само со оган – се соочува и со прашањето како ограничените ресурси да стигнат таму каде што се најпотребни.
Кризна состојба што повеќе не е административна формулација
Македонија од 1. август е во 30-дневна кризна состојба поради зголемениот ризик од пожари. Паноптикум веќе предупреди дека жештината и пожарниот ризик не се две одделни летни вести, туку дел од иста состојба во која исушената вегетација, високите температури и човечкото однесување можат за многу кратко време да создадат сериозна опасност.
Пошироката европска слика покажува дека пожарната сезона станува сè потешка за управување кога топлотните бранови и сушните периоди траат долго. Во текстот „Пожарите во Европа веќе создаваат сопствено време“ беше отворено токму прашањето за тоа колку брзо екстремните пожари можат да ги надминат старите претстави за сезонска опасност.
Ова не значи дека секој пожар е директна последица на климата. Дел од нив можат да бидат предизвикани од невнимание, а надлежните денеска укажаа и на сомнежи за намерно подметнување. Значи, жештината создава ризична подлога, но човечкиот фактор често е искрата што ја претвора сувата трева или шумскиот раб во фронт за пожарникарите.
Најважна е точната информација, а не драматичната бројка
Во ваква динамична состојба бројот на активни пожари може да се промени за еден час. Затоа насловите со девет, 21 или друг број не мора нужно да се исклучуваат ако се однесуваат на различни моменти од денот. Последната јасно временски означена пресечна информација што ја објавија повеќе медиуми врз основа на ЦУК е дека до 17 часот биле активни 21 пожар, додека подоцнежната вечерна информација потврдува дека пожарот кај Студеничани продолжува.
Сепак, зад тие бројки се луѓе што ќе ја минат ноќта на терен. Пожарникари, екипи на ДЗС, пилоти, локални служби и жители во близина на загрозените подрачја немаат простор за медиумска драматика – за нив мерката е многу попрактична: дали огнот е запрен пред да стигне до шума, куќа, манастир или населено место.
И токму тука е суштината на вчерашниот 12. август. Рекордот од 21 пожар не треба да остане само бројка што ќе исчезне со следниот циклус вести. Тој е проверка на подготвеноста, дисциплината и одговорноста во период кога една искра може да стане проблем за цел регион.
