fbpx Прескокни до главната содржина Opens in a new tab
Енциклопедиски едиторијал

Паноптикум

Култната радио емисија „Паноптикум“, дело на нашиот реномиран ветеран во радио-новинарството, Љупчо Димитровски, продолжува тука. Уживајте во содржините.

Во Мумбаи, Earthshot награди пет решенија за климатската криза – Вилијам повика на побрзо дејствување

Наука

18/11/2026

Во Мумбаи Earthshot награди пет различни решенија - од електрични рикши и морски ветерни електрани до заштита на океаните и…

Дознај повеќе
Во Мумбаи Earthshot награди пет различни решенија - од електрични рикши и морски ветерни електрани до заштита на океаните и борба против „вечните хемикалии“. По еден милион фунти за секој победник, но поважното прашање допрва следува: колку широко можат да се применат овие решенија?

Сталинград – битката во која една војна ја покажа целата своја нечовечност

Наука

17/11/2026

Сталинград не беше само битка за еден град. Тоа беше судир што ја скрши германската офанзива и го промени текот…

Дознај повеќе
Сталинград не беше само битка за еден град. Тоа беше судир што ја скрши германската офанзива и го промени текот на Втората светска војна. Зад воените карти останаа стотици илјади човечки судбини. Битка што историјата ја памети по победата - човештвото по цената.

Зошто средновековен скелет може да изгледа стотици години постар: грешката што ја создава рибата

Наука

17/11/2026

Средновековен скелет може лабораториски да изгледа стотици години постар само затоа што човекот долго време јадел слатководна риба. Од данските…

Дознај повеќе
Средновековен скелет може лабораториски да изгледа стотици години постар само затоа што човекот долго време јадел слатководна риба. Од данските манастири до праисторискиот Ѓердап, истиот проблем покажува зошто археолошкиот датум никогаш не е само број

Сто години од исчезнувањето на Агата Кристи: 11 дена што никогаш не добија целосно објаснување

Живот

17/11/2026

На 3 декември 1926 Агата Кристи исчезнала. Останал автомобилот, започнала огромна потрага, а 11 дена подоцна писателката била пронајдена во…

Дознај повеќе
На 3 декември 1926 Агата Кристи исчезнала. Останал автомобилот, започнала огромна потрага, а 11 дена подоцна писателката била пронајдена во хотел во Harrogate под друго име. Сто години подоцна имаме многу повеќе документи и толкувања - но сè уште немаме последно поглавје што сигурно објаснува што се случило.

Средновековните ракописи чуваат ДНК од вируси: пергаментот стана биолошка архива

Наука

17/11/2026

Средновековната книга не зачувала само зборови. Во пергаментот останале ДНК од животни, траги од човечки допир - па дури и…

Дознај повеќе
Средновековната книга не зачувала само зборови. Во пергаментот останале ДНК од животни, траги од човечки допир - па дури и геноми на вирус што ги следел стадата со илјадници години. Библиотеките се покажуваат и како биолошки архиви на минатото.

Зошто солта го топи мразот – и зошто престанува да работи кога е премногу студено

Наука

17/11/2026

Солта не го загрева мразот. Таа ја менува физиката на водата и ја спушта температурата на која таа повторно замрзнува.…

Дознај повеќе
Солта не го загрева мразот. Таа ја менува физиката на водата и ја спушта температурата на која таа повторно замрзнува. Но границата од околу -21 °C не значи дека обичната патна сол е ефикасна до таа температура - во реални зимски услови таа станува непрактично бавна многу порано. Зад едно обично зрно сол стојат саламура, фазна рамнотежа и јасна граница што ја поставува физиката.

Истражувај

Реклама
Скопје треба да ја добие првата подземна улица до крајот на актуелниот градоначалнички мандат. Засега нема објавени детална траса, цена и рок за почеток на изградбата. Од голема најава до вистинско градилиште - токму тука почнува тестот на проектот
Скопје треба да ја добие првата подземна улица до крајот на актуелниот градоначалнички мандат. Засега нема објавени детална траса, цена…

Сто години од исчезнувањето на Агата Кристи: 11 дена што никогаш не добија целосно објаснување

Живот

На 3 декември 1926 Агата Кристи исчезнала. Останал автомобилот, започнала огромна потрага, а 11 дена подоцна писателката била пронајдена во…

Дознај повеќе
На 3 декември 1926 Агата Кристи исчезнала. Останал автомобилот, започнала огромна потрага, а 11 дена подоцна писателката била пронајдена во хотел во Harrogate под друго име. Сто години подоцна имаме многу повеќе документи и толкувања - но сè уште немаме последно поглавје што сигурно објаснува што се случило.

Зошто се замаглува шофершајбната – и кој е најбрзиот правилен начин да ја исчистите

Живот

Замаглената шофершајбна не се расчистува најбрзо со ракав - туку со правилна комбинација од топол воздух, клима и свеж воздух.…

Дознај повеќе
Замаглената шофершајбна не се расчистува најбрзо со ракав - туку со правилна комбинација од топол воздух, клима и свеж воздух. Ако постојано се враќа, причината можеби веќе не е само студеното време.

Моментум – кога движењето почнува да работи за нас

Живот

Понекогаш најтешкиот дел не е патот, туку првиот чекор. Потоа едно мало движење почнува да го олеснува следното. Моментумот не…

Дознај повеќе
Понекогаш најтешкиот дел не е патот, туку првиот чекор. Потоа едно мало движење почнува да го олеснува следното. Моментумот не е магија - тој е она што се случува кога доволно долго не се откажуваме од насоката.

Скијање во странство: што покрива патничкото осигурување, а што мора да се дополни

Живот

Имате патничко осигурување - но дали знаете што ќе се случи ако се повредите на ски-патека? Медицинскиот третман, планинското спасување,…

Дознај повеќе
Имате патничко осигурување - но дали знаете што ќе се случи ако се повредите на ски-патека? Медицинскиот третман, планинското спасување, ски-опремата и одговорноста кон друг скијач не мора да бидат дел од истото покритие. Пред зимување, прочитајте ја полисата пред да ви затреба.

Младешкиот дух – бунт против минливоста или храброст да се живее?

Живот

Младешкиот дух тогаш не е обид да го победиме времето. Таква победа не постои. Тој е нешто потивко и можеби…

Дознај повеќе
Младешкиот дух тогаш не е обид да го победиме времето. Таква победа не постои. Тој е нешто потивко и можеби похрабро: да ја прифатиме минливоста без да станеме рамнодушни, да ја прифатиме неизвесноста без да се откажеме од изборот и да ја прифатиме конечноста без да престанеме да создаваме смисла.

17 ноември – канал што ја скрати планетата, телевизиска грешка што ја смени спортската програма и раѓањето на компјутерското глувче

Живот

На 17 ноември Суец го скратил патот меѓу Европа и Азија, а една телевизија подоцна го прекинала натпреварот пред неверојатен…

Дознај повеќе
17 ноември - канал што ја скрати планетата, телевизиска грешка што ја смени спортската програма и раѓањето на компјутерското глувче

Живот

Православен верски календар 17 ноември - Преподобен Јоаникиј Велики
На 17 ноември православната Црква го празнува Преподобен Јоаникиј Велики - човек кој од војничкиот живот преминал во повеќедецениски монашки подвиг. Неговиот живот останал запаметен како пат од бурната историја…
Годините ги броиме со календар, а ги паметиме по луѓе, загуби, средби и мигови што не се повторуваат. „Врват саатите, дните и годињето, како по реките воѓето.“ Можеби прашањето не е како да го запреме времето, туку дали навистина сме живееле додека минувало.

Годините што не можеме да ги задржиме

Автор: Љупчо Димитровски
Објавено на 17/11/2026 во 14:00 ч.
Годините ги броиме со календар, а ги паметиме по луѓе, загуби, средби и мигови што не се повторуваат. „Врват саатите,…
Косата на децата од Андите зачувала нешто што хрониките не можеле - хемиска трага од последните месеци од нивниот живот. Новата анализа на мумии од ритуалот capacocha открива кока, во два случаи и комбинација со алкохол, а еден примерок од нокти содржел и хармин. По повеќе од пет века, лабораторијата чита дел од приказната што планината ја замрзнала.
Косата на децата од Андите зачувала нешто што хрониките не можеле - хемиска трага од последните месеци од нивниот живот. Новата анализа на мумии од ритуалот capacocha открива кока, во…
Во Мумбаи Earthshot награди пет различни решенија - од електрични рикши и морски ветерни електрани до заштита на океаните и борба против „вечните хемикалии“. По еден милион фунти за секој победник, но поважното прашање допрва следува: колку широко можат да се применат овие решенија?
Во Мумбаи Earthshot награди пет различни решенија - од електрични рикши и морски ветерни електрани до заштита на океаните и борба против „вечните хемикалии“. По еден милион фунти за секој…