Премиерот Христијан Мицкоски денеска побара од Бугарија да го испорача Симеон Михаилов, кој во Македонија е правосилно осуден и се бара со меѓународна потерница за издржување затворска казна од 12 години и 6 месеци. Реакцијата следува откако Михаилов јавно се појави во Софија – на протест пред македонската амбасада и во бугарски телевизиски емисии, каде зборуваше за судскиот случај против неговата ќерка Ива Михаилова.
Одговарајќи на новинарско прашање, Мицкоски рече дека очекува Бугарија да постапи во духот на партнерството меѓу двете земји во НАТО и лицата што се бараат со потерница да бидат испорачани за да се соочат со законот и правдата.
Потерницата по Михаилов е активна
Клучниот факт во случајот не е спорен: на официјалната страница за потраги на Министерството за внатрешни работи Симеон Михаилов е наведен како лице по кое е распишана меѓународна потерница. Според објавените податоци, тој се бара врз основа на наредба на Основниот суд во Кочани за издржување затворска казна од 12 години и 6 месеци.
Михаилов е еден од осудените во предметот „Детонатор“, а меѓу кривичните дела за кои е осуден се обид за убиство, злосторничко здружување и насилство. Во текот на постапката веќе еднаш бил недостапен за органите на прогон, бил уапсен во Италија и во 2014. година екстрадиран во Македонија. Подоцна повторно ја напуштил земјата пред да почне со издржување на правосилната казна.
Јавната појава во Софија не значи дека екстрадицијата автоматски почнала
Токму тука случајот добива важна правна димензија. Фактот што лице по кое има потерница јавно се појавува во друга држава не е исто што и формално да биде лоцирано или лишено од слобода во рамките на постапката за екстрадиција.
Според одговорите од МВР и Министерството за правда, до денеска постапка за екстрадиција на Михаилов не била започната. Министерството за правда навело дека таква постапка почнува откако ќе добие известување дека бараното лице е лоцирано или уапсено, а македонските институции во моментот немале такво официјално известување од бугарската страна.
Тоа создава необична ситуација: Михаилов е видлив во јавноста, гостува во телевизиски програми и се појавува на протест во Софија, додека формалниот механизам што треба да доведе до негово приведување и евентуална испорака сè уште не е активиран.
Политичката порака на Мицкоски и правната постапка се две различни работи
Повикот на Мицкоски на Бугарија се потпира на политичкото очекување од две сојузнички земји да соработуваат кога станува збор за лице по кое е распишана потерница. Сепак, членството во НАТО само по себе не претставува механизам за екстрадиција. Таквите постапки се водат според меѓународните договори и националното право, а меѓу релевантните инструменти е Европската конвенција за екстрадиција.
Токму тука може да се појави и дополнителна правна пречка. Според актуелната декларација на Бугарија кон Европската конвенција за екстрадиција на Советот на Европа, земјата одбива екстрадиција на свои државјани. Оттука, доколку лицето чија екстрадиција би се барала има бугарско државјанство во моментот на барањето, тоа би било важна правна околност што мора да се земе предвид во натамошната постапка.
Случајот со Ива Михаилова ја отвори и приказната за нејзиниот татко
Јавниот интерес за Симеон Михаилов повторно се отвори преку судскиот процес против неговата ќерка Ива Михаилова. Против неа во Кочани се води постапка поврзана со сообраќајна несреќа од октомври 2025. година во која загинало едно лице, а имало и повредени. Михаилова не ја признава вината, а нејзината одбрана бара да ѝ биде овозможено да замине во Бугарија за продолжување на медицински третман.
Нејзиниот татко во изминатите денови јавно настапува во Бугарија во нејзина одбрана, што практично ја врати во фокус неговата сопствена правна положба. Така приказната што почна како спор околу судска мерка и лекување доби сосема поинакво прашање: како лице по кое Македонија има активна меѓународна потерница може јавно да настапува во соседна држава, а постапката за негово враќање сè уште да не е започната.
По денешната изјава на Мицкоски, тоа прашање веќе не е само медиумско. Следниот конкретен чекор зависи од тоа дали бугарските власти формално ќе го лоцираат Михаилов и ќе ги известат македонските институции – а потоа и од правните услови под кои евентуално барање за екстрадиција би можело да се разгледува.
