fbpx Прескокни до главната содржина

Зимата 2026/2027 пред Македонија: што е факт, што е владина најава, а што политичка проценка

Зимата не доаѓа само со прашањето дали ќе има доволно струја, туку и колку ќе чини секој месец за едно домаќинство. Јаглен од Косово, можен рестарт на ТЕЦ „Неготино“ и повисоко домашно производство се дел од владината стратегија. Најважниот тест сепак ќе биде во семејниот буџет.

На 20. и 21. ноември 2026. година во јавноста беа објавени нови владини најави за подготовките на енергетскиот систем за зимата 2026/2027. Премиерот Христијан Мицкоски најави зголемено домашно производство на електрична енергија, користење јаглен од Косово и подготовки за рестартирање на ТЕЦ „Неготино“. Истовремено, власта и опозицијата изнесоа спротивставени оценки за животниот стандард и за тоа колку евентуалните поскапувања би го погодиле семејниот буџет.

Тука е важно да се направи јасна разлика: дел од информациите се веќе потврдени податоци или преземени институционални чекори, додека друг дел се владини очекувања, политички оценки или проекции за зимата што допрва следува.

Што е потврдено

АД ЕСМ на 17. август 2026. година објави дека склучил тригодишен договор со косовската КЕК, со можност за експлоатација на околу три милиони тони јаглен во период од 36 месеци. Според официјалното соопштение на компанијата, договорот треба да помогне во снабдувањето на ТЕ „Битола“ и ТЕ „Осломеј“. Тоа е веќе склучен договор, а не нова мерка донесена во ноември. Според АД ЕСМ, неговата оперативна реализација е поврзана и со избор на оператор за ископ, транспорт и други услуги.

Исто така, потврдено е дека Владата во ноември 2026. година разгледува рестартирање на ТЕЦ „Неготино“ и зголемување на производството во „Битола“ и „Осломеј“ како дел од подготовките за зимската сезона. На 20. ноември Дојче веле објави дека постапките и подготовките се во тек. Тоа значи дека во овој момент рестартот на ТЕЦ „Неготино“ треба да се третира како најавена и подготвувана мерка, а не како веќе завршен факт.

На страната на животните трошоци, последната јавно објавена Синдикална минимална кошница што може да се потврди од ССМ е за октомври 2026 година. Таа изнесува 70.358 денари, наспроти 69.432 денари во септември. Од октомвриската кошница, 26.170 денари се однесуваат на храна и пијалаци. Минималната плата што ССМ ја наведува за 2026. година изнесува 26.046 денари.

Затоа, во текст објавен денеска не треба како потврден факт да се наведува „ноемвриска синдикална кошница од 70.827 денари“ доколку за тој износ нема веќе објавен и проверлив извор од ССМ. На официјалната страница на ССМ во моментот е наведена октомвриската кошница како последна достапна месечна вредност.

Прочитај и за ... >>  Македонија влезе во бугарската изборна кампања: Јотова и Ѓуров се судрија за минатото, но не и за условите кон Скопје

Што е владина проценка за зимата 2026/2027

Изјавата дека Европа ја очекува „исклучително тешка зима“ е проценка на премиерот, дадена во ноември 2026 година. Истото важи и за неговите оценки дека цената на гасот е трипати повисока од лани, дека електричната енергија е четири до пет пати поскапа во споредба со претходни периоди и дека европските резерви на гас се на најниско ниво во последните 15 години. Овие формулации треба да се припишат на Мицкоски, а не да се претставуваат како независен заклучок на редакцијата.

И најавата дека со мерките ќе се спречи драстичен раст на цените е владина цел, а не резултат што веќе може да се измери. Во втората половина на ноември 2026. година зимската сезона 2026/2027. допрва почнува, па ефектот од зголеменото производство, увозот на јаглен или евентуалното активирање на ТЕЦ „Неготино“ сè уште не може да се оцени конечнo.

Според информациите објавени од Дојче веле, владината намера е евентуалното зголемување на цената на електричната енергија да биде минимално, односно под пет проценти. И ова треба да се формулира како цел или очекување, а не како веќе утврдена и конечна цена за потрошувачите.

Што е политичка оценка за животниот стандард

Власта тврди дека реалните плати растат и дека сегашните економски показатели се поповолни од оние во времето на претходната влада. На 21. ноември Мицкоски се повика на годишен раст на реалната нето-плата од 5,2 проценти во септември 2026. година и го спореди со септември 2022. година. Самата бројка може да биде статистички податок ако е потврдена од Државниот завод за статистика; заклучокот дека тоа докажува подобар животен стандард е политичка интерпретација.

Од друга страна, претседателот на СДСМ Венко Филипче оценува дека високите трошоци за храна и енергија го намалуваат животниот стандард и дека дел од домаќинствата се соочуваат со сериозни финансиски проблеми. Тоа е опозициска политичка оценка. Таа може да се стави во контекст со потврдените податоци за растот на Синдикалната минимална кошница, но не треба да се претставува како независно утврден факт за сите домаќинства.

Прочитај и за ... >>  Автомобил или јавен превоз - колку навистина чини секојдневното патување низ Скопје?

Истото правило важи и за расправата околу јавниот долг. Тврдењата на власта дека дел од зголемувањето е последица на отплата на претходно преземени обврски и тврдењата на опозицијата дека зголемениот долг подразбира и ново задолжување се политички позиции. За нив е потребна посебна анализа на официјалните податоци за јавниот долг, доспевањата и новите задолжувања ако сакаме да извлечеме редакциски заклучок.

Што точно знаеме во овој момент

Денеска може сигурно да се каже дека Македонија влегува во зимата 2026/2027. со активни подготовки за поголемо домашно производство на електрична енергија, договор за јаглен од Косово склучен уште во август и најавена можност за рестартирање на ТЕЦ „Неготино“. Истовремено, последната потврдена октомвриска Синдикална минимална кошница е над 70.000 денари.

Она што сè уште не може да се претстави како факт е колку точно ќе поскапат струјата и парното во текот на зимата, дали сите најавени капацитети ќе работат според планот и колкав ќе биде конечниот ефект врз семејните буџети. Тоа се прашања за периодот што следува, а не резултати што веќе се случиле.

Токму затоа временската рамка е суштинска: договорот со КЕК е факт од август 2026. година, владините мерки и предупредувања се актуелни најави од 20 и 21 ноември, а нивниот вистински ефект ќе може да се оценува во текот на зимата 2026/2027. Политичките оценки за тоа дали граѓаните „живеат подобро“ или „живеат полошо“ треба да останат јасно припишани на партиите, додека редакцискиот дел треба да се потпира на проверливите показатели за плати, цени, енергија и трошоци за живот.

За авторот: Горан Димитровски

Основач и извршен директор на Digital Media Creative Pro, со над 20 години искуство во дигитален маркетинг и визуелни комуникации. Специјализиран е за креирање ефикасни дигитални стратегии, проектен менаџмент и дигитализација на процеси во мали и средни компании.

За повеќе написи од авторот кликни тука.

Важна напомена: Сите права се задржани. Не е дозволено какво било преземање, копирање, објавување или преработка на делови или цели содржини од овој портал без претходно одобрение од авторот, редакцијата и/или издавачот. За секоја повреда на авторските и сродните права, Паноптикум го задржува правото да побара надомест и соодветна правна заштита.

Уредничка напомена: Во подготовката на содржината може да се користи дигитална/AI асистенција како помошна алатка за јазична, структурна, истражувачка или визуелна обработка. Финалниот текст е уреднички прегледан и објавен под одговорност на авторот и/или редакцијата. Главната илустрација на написот може да биде фотографија, авторска/архивска слика или AI-генерирана концептуална илустрација создадена за визуелна поддршка на текстот.