Македонска народна љубовна лирика е еден од најнежните простори на нашето усно творештво.
Во неа љубовта ретко се кажува директно, а сепак се чувствува силно – во погледот, во чекорот, во јаболкото, во росната трева, во утрината, во квечерината, во бегството на коњот и летот на соколот.

Овие песни ја носат онаа стара, чиста возбуда меѓу момче и девојка, во која желбата е срамежлива, но не и слаба. Природата не е само украс, туку соучесник во љубовта: капината задржува, јаболкото чува, росата сведочи, градината тагува.

Затоа македонската народна песна знае со малку зборови да отвори цел свет на копнеж, страв, игра и признание. Во неа љубовта е и радост и тага, и смелост и воздржаност, и ветување и немир. Момчето често е занесено, изгубено, фатено од убавината, а девојката неретко е посмела, побистра, потајно решена. Токму таа суптилна игра на приближување и оддалечување им дава живот на песните. Тие не ја опишуваат љубовта како голема декларација, туку како миг што го менува човекот.

Една средба крај вода, една капина на кошула, една несоница на заедничка постела можат да кажат повеќе од долга исповед. Во тие кратки лирски слики се гледа и моралот на времето, и младешката страст, и хуморот, и народната мудрост.

Македонската народна лирика затоа не старее: таа зборува со јазик на срамежлива нежност, но допира до најдлабоките човечки чувства.

Овие пет песни се токму таков мал избор од големото богатство – љубовни минијатури во кои природата, младоста и копнежот пеат со ист глас:

Облог ми чинеле лудо ем девојка

Облог ми чинеле лудо ем девојка,
наедно да спијат три дни и три ноќи,
н` една ругузина, на една перница,
наедно да спијат, да не се задеват.
Момчето таксало своја брза коња,
момата таксала сандок со прикија.
Момчето заспало како лудо јагне,
момата легнала, сон не ми ја фаќа,
туку се расфрла од рамо на рамо,
туку се расфрла ем разговара:
„Стани лудо, стани, јас сум посмеала,
и коњо е твојо, и јас сум ти твоја“.

А невесто русокосо

А невесто русокосо,
русокосо, црнооко!
Три години сејмен шетав,
ништо тебе не ти реков,
сега нешто ќе ти речам:
да и речеш на золва ти,
на золва ти помалата,
да ми чува две јаболки,
ни од роса наросени
ни од ветер повеани
ни од слана попарени
ни од сонце угреани!

Девојко, тага голема

Девојко, тага голема,
што имам тага за тебе,
дур да се ставам со тебе!
В градина си изникнало,
за вода си овенало.
Преидов да те навадам,
загрешив, ми те настапив.
Часум под нога подвена,
како петровко јаболко
во момин ковчег чувано,
во зетовата кошула.

Саноќ си појдов, мила мамо

Саноќ си појдов, мила мамо,
с коња за вода,
с коња за вода,
сокол на рамо.
Таму си најдов
едно девојче.
Кога го видов
умот ми штукна.
Умот ми штукна,
коњ ми побегна,
коњ ми побегна,
сокол ми летна.
Учи ме, карај, мила мамо,
по што да трчам?
Трчај ми, трчај, мили сину,
по девојчето.
Коњот е учен,
сам ќе си дојде,
сокол е учен,
сам ќе долета,
а девојчето не е учено.

Прошетало се девојче

Прошетало се девојче
низ тие долги загони
со два ибрика сребрени,
со две маштрапи златени;
лудо ми оди по неа.
Спрсна ми моме да бега;
запнала ми се капина
за момината кошула.
Лудо ми вика по неа:
„Држ ја, капино, не пуштај,
твоја да биде фалбата,
моја да биде момата!“