Неколку економски показатели објавени и коментирани денеска упатуваат на поволна завршница на 2026. година: индустрискиот промет расте, бројот на туристи надмина 1,1 милион заклучно со септември, а двата македонски аеродрома веќе во првите 9 месеци опслужиле повеќе од 3,3 милиони патници. Паралелно, Владата го подготвува Буџетот за 2027. година без промена на даночните стапки, со проектиран економски раст од 3,8%.
Премиерот Христијан Мицкоски оцени дека Македонија по речиси две ипол години стигнала до „точка нула“ и дека отсега очекува раст. Формулацијата е политичка оценка, а не статистичка категорија, па вистинската слика треба да се бара во конкретните показатели – производство, извоз, туризам, сообраќај, инвестиции и јавни финансии.
Индустријата повторно покажува позитивно движење
Според податоците на кои се повика Мицкоски, прометот во индустријата во третиот квартал е зголемен за повеќе од 5,5% во однос на истиот период минатата година. Премиерот ова го поврза и со претходно забележаниот раст на извозот, оценувајќи дека домашната економија постепено излегува од периодот на послаби резултати.
Овој показател има поголема тежина кога се чита заедно со надворешната трговија. Како што покажа неодамнешната анализа на Panoptikum за македонскиот извоз, во првите девет месеци од 2026. година извозот пораснал за 10,8%, побрзо од увозот, иако земјата и натаму има голем трговски дефицит.
Оттука, растот на прометот во индустријата е добар сигнал, но сам по себе не значи дека сите структурни слабости се надминати. Македонското производство останува силно зависно од европската побарувачка, особено од индустриските синџири поврзани со Германија и со автомобилскиот сектор. И самиот Мицкоски призна дека идната динамика не зависи само од домашните политики, туку и од состојбата во светската и европската економија.
Туризмот ја надмина границата од 1,1 милион гости
Вториот позитивен сигнал доаѓа од туристичкиот сектор. Заклучно со септември, во Македонија се регистрирани повеќе од 1,1 милион туристи и речиси 3 милиони ноќевања. Во третиот квартал имало околу 35.000 туристи и 110.000 ноќевања повеќе од истиот квартал во 2025. година, односно раст од повеќе од 6% кај двата показатела.
Најновата база на Државниот завод за статистика е ажурирана со податоците за септември, со што се заокружува сликата за првите 9 месеци од годината.
Растот го продолжува трендот што се гледаше уште во текот на летото. Во август беа регистрирани 244.513 туристи и 934.042 ноќевања. Panoptikum претходно анализираше дека следниот предизвик за македонскиот туризам не е само бројот на гости, туку должината на престојот и вредноста што ја оставаат во локалната економија.
Тоа останува суштинско прашање и по новите рекордни бројки. Повеќе туристи се позитивен резултат, но поголем економски ефект се добива кога посетителите остануваат подолго, користат локално сместување, угостителство, превоз, културни содржини, водичи и други услуги.
Аеродромите се најсилниот показател во пакетот
Особено е силна динамиката во воздушниот сообраќај. Според официјалните податоци на ТАВ Македонија, скопскиот и охридскиот аеродром во периодот јануари-септември опслужиле 3.331.685 патници – раст од 29% во однос на истиот период во 2025. година. Бројот на летови истовремено е зголемен за 10%.
Само преку Меѓународниот аеродром Скопје во тој период поминале повеќе од 3,06 милиони патници, додека охридскиот аеродром опслужил речиси 266.000. Министерот за транспорт Александар Николоски очекува двата аеродрома до крајот на годината да се приближат или да ја надминат границата од 4 милиони патници.
Овде е потребна една корекција на бројка што денеска се пренесува во дел од медиумите. Во изјавите се појавува споредба со „2,4 милиони патници во 2024. година“, но официјалната годишна статистика на ТАВ покажува дека во 2024. година двата аеродрома опслужиле околу 3,17 милиони патници. Во 2025. бројката порасна на 3.475.288. Затоа растот во 2026. е навистина силен, но не треба да се засилува со погрешна споредбена основа.
Буџетот за 2027. без промена на даночните стапки
Наспроти растечките показатели во туризмот и воздушниот сообраќај, Буџетот за 2027. ја покажува другата страна на економската равенка – ограничениот простор во јавните финансии.
Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска изјави дека буџетот е подготвен врз определбата да нема промена на даночните стапки. Тоа значи дека повисоките приходи треба да дојдат главно од економскиот раст, подобрата наплата и намалувањето на неформалната економија, а не преку зголемување на даночните стапки.
Предлог-буџетот предвидува 395,4 милијарди денари приходи и 440,4 милијарди денари расходи. Дефицитот е проектиран на 45 милијарди денари, односно 3,5% од БДП, а капиталните расходи на 40,8 милијарди денари. Владината проекција е економијата во 2027. година да порасне за 3,8%.
За целосната структура на државната каса Panoptikum веќе објави анализа за Буџетот за 2027, дефицитот, капиталните инвестиции и растечкиот товар на каматите. Токму тој контекст покажува зошто позитивните економски показатели од 2026. ќе бидат важни и следната година: без посилен реален раст, планираните приходи и постепената фискална консолидација стануваат потешки за остварување.
Во дел од денешните медиумски преноси се појави и тврдење дека здравствената заштита во Предлог-буџетот има „зголемување за 64 милијарди денари“. Таа бројка не е во согласност со самата буџетска структура – за здравствена заштита во 2027. се планирани вкупно 58,7 милијарди денари – и затоа не треба да се пренесува како точен податок.
Од добри бројки до одржлив раст
Собрани заедно, индустријата, извозот, туризмот и аеродромскиот сообраќај даваат посилна слика отколку секој показател одделно. Особено се важни растот на извозот, туристичките ноќевања и патничкиот сообраќај бидејќи тие покажуваат дека дел од економската активност доаѓа од побарувачка надвор од домашниот пазар.
Сепак, „точка нула“ може да биде политички опис на моментот, но за економијата вистинскиот тест почнува потоа. Ќе биде важно дали сегашниот раст ќе се претвори во повисока продуктивност, повеќе приватни инвестиции, подобро платени работни места и поголема домашна додадена вредност – и дали Буџетот за 2027. ќе успее истовремено да го поддржи развојот и да го намалува дефицитот. Само тогаш добрите месечни и квартални показатели ќе станат траен економски тренд.
