Бројките се менуваат од час во час, но опасноста не исчезнува со последниот медиумски пресек. Во Србија вчера беа активни 39 пожари на отворен простор, додека утринската состојба денеска покажува стабилизирање на дел од најголемите пожаришта. Делиблатската Песочара и планината Столови, сепак, сè уште бараат постојано присуство на екипите. Во Хрватска, пожарот што од Локва Рогозница се прошири кон Омиш е под надзор, но пожариштето останува огромно и продолжува догасувањето.
Зад огнот остануваат илјадници опожарени хектари, уништени куќи и возила, повредени луѓе и едно загинато лице кај Омиш. Овие пожари повторно покажаа колку брзо сувиот терен, жештината и ветерот можат да претворат локално жариште во настан што мобилизира стотици пожарникари и ја менува секојдневната реалност на цели населби.
Србија: 39 пожари беа вчерашниот пресек, борбата продолжува денес
Флеш:
Бројката од 39 активни пожари што ја пренесоа повеќе регионални медиуми се однесува на состојбата од 15. август. Најтешките точки беа Делиблатската Песочара и Столови кај Краљево, додека пожарите во Брезница кај Бујановац и Горњи Брестовац кај Бојник беа локализирани. Затоа е важно вчерашниот биланс да не се претставува како непроменета состојба за денес.
Во Делиблатската Песочара, според утринскиот извештај на Радио-телевизија Србија, опожарени се 3.065 хектари. Состојбата е постабилна, но пожарот и натаму е активен во границите на противпожарните пресеци. Регистрирани се три поголеми и две помали жаришта, а состојбата се следи 24 часа дневно.
На терен секојдневно се ангажирани повеќе од 300 луѓе и околу 70 машини, со хеликоптери кога е потребно. Во краток период биле направени околу 60 километри противпожарни пресеци, широки од 30 до 50 метри. Песочната подлога, површинскиот хумус и ветерот што го менува правецот создаваат услови во кои жариштата можат повторно да се активираат.
На планината Столови проблемот е поинаков. Таму пожарот и натаму има два фронта, а силниот ветер и стрмните падини го ограничуваат директното гаснење од земја. Од „Србијашуме“ предупредуваат дека на дел од теренот ризикот за пожарникарите е преголем. Дополнителна тежина има и можната еколошка штета – на ова подрачје се регистрирани околу 700 растителни таксони, приближно една петтина од растителниот свет во Србија.
Омиш: огнот е под надзор, последиците допрва се мерат
На јадранскиот брег состојбата е помирна, но пожарот кај Омиш сè уште не може да се третира како завршена приказна. Според последните информации на Хрватската радио-телевизија, пожариштето е под надзор, службите остануваат на терен и продолжува догасувањето.
Пожарот избувнал на 13. август околу 20 часот во шумски предел покрај патот во Локва Рогозница, а носен од ветерот се проширил кон Омиш. Опожарени се приближно 1.000 хектари. Истрагата ја водат надлежното државно обвинителство и полицијата, земени се материјални примероци и се прибираат снимки од надзорните камери. Во оваа фаза нема основа причината да се прогласува за намерно подметнување, небрежност или друг конкретен извор пред завршувањето на вештачењата.
Последиците се веќе конкретни: едно лице загина, 38 беа повредени, а дел од повредените беа хоспитализирани во тешка состојба. Изгореа куќи, други објекти, автомобили и пловила. Размерот на материјалната штета ќе може попрецизно да се утврдува дури по целосното обезбедување на пожариштето.
Една од најдраматичните слики беше бегството кон морето. Во критичните часови жители и туристи бараа спас покрај брегот, додека во евакуацијата се вклучуваа и приватни пловила. Хрватските служби организираа прифат и згрижување на голем број евакуирани лица.
Од Делиблатската Песочара до Јадранот – различни пожари, иста ранливост
Србија и Омиш не се една иста пожарна приказна. Различни се теренот, вегетацијата, начинот на ширење и околностите во кои избувнал огнот. Заедничко е нешто друго: сувата вегетација, високите температури, ветерот и пределите до кои пожарникарите тешко пристапуваат создаваат услови во кои пожарот многу брзо може да ја надмине првичната линија на одбрана.
Тоа не е далечна регионална слика. Паноптикум веќе пишуваше за евакуацијата на 481 лице по море на Халкидики, како и за 27 пожари регистрирани во Македонија во едно деноноќие. Неколку дена претходно, осум пожари сè уште беа активни по една од најтешките ноќи од почетокот на домашната пожарна сезона.
Причината за пожарот и условите во кои тој станува катастрофа не се исто
Прецизноста тука е важна. Високата температура или климатските промени сами по себе не кажуваат кој го предизвикал конкретниот пожар. Причината мора да ја утврди истрагата за секое жариште одделно. Но сувиот предел, топлината, лесно запаливата вегетација и силниот ветер директно влијаат врз тоа колку брзо огнот ќе се прошири и колку тешко ќе биде неговото запирање.
Затоа регионалната пожарна криза не треба да се чита само преку спектакуларните фотографии од пламенот. На Паноптикум веќе ја разгледувавме пошироката слика на пожарите и топлотните бранови во Јужна Европа, а неодамнешните настани покажуваат колку брзо таа голема климатска и безбедносна тема се претвора во локална борба за куќа, шума, пат или човечки живот.
Најважната слика од овие пожари затоа не е само пламенот. Тоа се луѓето што со денови прават противпожарни пресеци во Делиблатската Песочара, пожарникарите што влегуваат на терен до границата на безбедното и граѓаните што со сопствени чамци се вклучуваат кога огнот ги турка луѓето кон морето. Пожарот трае подолго од моментот кога исчезнува од насловните фотографии – а вистинската цена се гледа дури кога чадот ќе се расчисти.
