27 пожари на отворен простор се регистрирани во Македонија во изминатото деноноќие. Во утринскиот пресек на 15 август 6 пожари остануваат активни, еден е ставен под контрола, а 20 се изгаснати. Бројките сами по себе се сериозни, но пожарната слика денес има и друг, непријатен слој: полицијата соопшти дека две лица во Битола и Прилеп биле затекнати при предизвикување пожари, а јавноста претходно беше информирана и за напад врз пожарникари во Прилепско.
Флеш:
Според податоците што ги објави Центарот за управување со кризи, до 07:30 часот на 15 август биле регистрирани вкупно 27 пожари на отворен простор. Активни остануваат пожарите во општините Студеничани, Македонски Брод, Велес, Јегуновце, Крушево и Сарај. Во Студеничани и натаму гори на потегот Моране – Вртекица – Рамни Габер, каде што е зафатена мешана шума. Ова подрачје веќе неколку дена е една од најтешките точки на пожарната карта. Паноптикум претходно пишуваше за пожарот кај Студеничани и повеќето огнени фронтови низ Македонија, во ден кога бројот на активни пожари нагло се зголеми.
Тоа не значи дека причините за останатите пожари се утврдени, ниту дека двата полициски случаја треба да се поврзуваат со шесте активни жаришта. Значи нешто друго: во период кога земјата веќе е под силен пожарен притисок, човечката неодговорност станува дополнителен товар за екипите што со денови се обидуваат да го задржат огнот.
6 пожари остануваат активни
Во Македонски Брод активен е пожарот во месноста Видуш, кај селата Драгов Дол и Локвица, каде што гори ниска вегетација, нискостеблеста шума и грмушки. Кај селото С’лп во Општина Велес се зафатени ниска вегетација и ретка дабова шума. Пожар има и кај Копанце во Општина Јегуновце, додека во Крушевско огнот е активен на потегот Борино – Житоше, каде што се зафатени ниска вегетација и дабова шума. Во Општина Сарај гори кај селото Бојане. Под контрола е ставен пожарот на градската депонија во Делчево. Во изминатото деноноќие се изгаснати 20 пожари на повеќе локации, меѓу кои во Могила, Новаци, Битола, Прилеп, Струга, Кичево, Штип, Куманово, Старо Нагоричане, Тетово, Чучер Сандево, Шуто Оризари, Арачиново, Сарај, Илинден, Пробиштип и Крушево.
Две лица затекнати при предизвикување пожари
Паралелно со интервенциите на терен, Министерството за внатрешни работи соопшти дека полициски службеници од СВР Битола лишиле од слобода две лица кои биле затекнати при предизвикување пожари на отворен простор во Битола и Прилеп.
На 14 август во 21:15 часот, на улицата „Јорго Костовски“, на местото викано „Тепсија“ во Битола, полицијата го лишила од слобода 39-годишниот Е.К. од Битола. Според МВР, тој бил затекнат додека предизвикувал пожар на отворен простор.
Претходно, на 13. август во 23:10 часот, на местото викано „Падарица“ во Прилеп, бил лишен од слобода И.Ч. од Прилеп. И во овој случај полицијата соопшти дека лицето било затекнато при предизвикување пожар, а кај него била пронајдена запалка. По целосното документирање на двата случаи, МВР најави соодветни поднесоци.
Овде е важна прецизноста. Нема основа овие два случаи автоматски да се поврзат со другите пожари што денес се активни или изгаснати. Причината за секое жариште мора да се утврдува одделно. Но во земја во која противпожарните ресурси се истовремено потребни на десетици различни места, секој намерно или неодговорно предизвикан оган може да значи уште една екипа врзана за пожар што можел да не постои.
Напад врз пожарникари во Прилепско
На пожарната криза ѝ се придружи и инцидент што отвора друго прашање – односот кон луѓето што интервенираат на терен. Според директорот на Дирекцијата за заштита и спасување, Стојанче Ангелов, двајца пожарникари биле нападнати во близина на Прилеп додека се обидувале да изгаснат пожар во штала во која имало поголемо количество тутун.
Како што беше објавено во извештајот за инцидентот во Прилепско, сопственикот ги туркал пожарникарите и ги спречувал да интервенираат. Случајот бил пријавен во полиција.
Фрустрацијата на човек кој гледа како му гори имотот е разбирлива. Нападот врз пожарникарите не е. Кога во ист момент има повеќе пожари, екипите, возилата и опремата не можат да бидат насекаде. Токму затоа секое попречување на интервенцијата ја прави веќе тешката состојба уште потешка.
Кризната состојба не е административна формалност
Македонија од 1. август е во 30-дневна кризна состојба поради зголемениот ризик од пожари на отворен простор и шумски пожари. Одлуката за кризна состојба треба да овозможи координирана мобилизација на институциите и расположливите човечки и технички ресурси.
Паноптикум уште на почетокот на август пишуваше дека жештината и пожарниот ризик веќе не се две одделни вести. Последните денови тоа станува видливо од еден пресек до следниот: едни пожари се гаснат, други остануваат активни, а новите жаришта повторно ги повлекуваат екипите на терен.
Во таа слика, бројката од 27 пожари е само моментална состојба. Поважна е цената што се плаќа кога ризикот од времето и сувата вегетација ќе се спои со човечка неодговорност. Една запалена површина не останува нужно мала, а една екипа испратена на непотребно жариште можеби во истиот момент е потребна на место каде се загрозени шума, куќи или луѓе.
Шест пожари денес остануваат активни. Нивното гаснење е непосредната задача. Другата е потешка и трае подолго – да се разбере дека во пожарна сезона превенцијата, дисциплината и почитта кон пожарникарите не се препорака, туку дел од јавната безбедност.
