Ана Пејчинова е добитничка на наградата „Драги“ за најдобар книжевен превод на македонски јазик за 2026. година, за препевот од англиски на книгата „Избрани песни“ од Радјард Киплинг, во издание на „Полица“. Наградата беше доделена на 16 октомври на свеченост во аулата на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ во Скопје, а годинашното издание има дополнително значење – првпат признанието е посветено на преводот на поетско дело.
Жири-комисијата во состав Иван Џепароски, Владимир Цветкоски и Јана Михајловска едногласно одлучила наградата да ѝ припадне на Пејчинова. Во образложението посебно е издвоена способноста на препевот да одговори на некои од најтешките предизвици што ги поставува Киплинговата поезија – ритамот, римата, различните јазични регистри, културните реалии и идеолошката сложеност на стиховите.
Киплинг на македонски – меѓу верноста и новиот поетски живот
Препевот на поезија никогаш не е едноставно пренесување на значењето од еден јазик во друг. Стихот има сопствено движење, звучност и внатрешен ритам, а преведувачот мора повторно да ги изгради во јазик што располага со поинакви можности и ограничувања. Токму за таа разлика меѓу преводот и творечкото пресоздавање пишувавме и во текстот „Препевот – кога поезијата повторно се раѓа во друг јазик“.
Кај Киплинг задачата е уште посложена. Неговата поезија постојано го менува говорниот регистар, користи силно изразен ритам, разговорен јазик и културно обоени изрази. Според образложението на жирито, македонскиот препев на Пејчинова успева да ја зачува таа разновидност: ориенталните говорни слоеви се пренесени преку соодветни лексички наслаги во македонскиот јазик, разговорниот тон добива природен македонски еквивалент, а иронијата не ја губи својата острина.
Комисијата оценува дека токму таа рамнотежа меѓу смислата и формата покажува дека македонскиот јазик може убедливо да одговори на звучноста и повеќегласноста на Киплинговиот стих. Тоа е и причината наградениот препев да биде важен пошироко од едно конкретно издание – како пример за можностите на современиот македонски книжевен јазик.
Првата „Драги“ за поетски препев
Годинашниот избор имаше пет финалисти. Покрај Пејчинова, во најтесниот круг беа Даниела Спироска со „Песни“ од Дилан Томас, Ели Пујовска со „Златен венец – одбрани песни од Анеке Брасинга“, Игор Радев со „Безначајни песни“ од Шји Чуан и Никола Ѓелинчески со „Неред“ од Питер Мекеј. Panoptikum претходно ги претстави петте финалисти за наградата „Драги“ 2026, чија селекција оваа година ја покажа и разновидноста на јазиците, поетиките и преведувачките пристапи присутни во македонската книжевност.
Според податоците на „Антолог“, за наградата првично биле номинирани 24 дела на 27-мина преведувачи, објавени од девет издавачки куќи и преведени од дванаесет различни јазици. Во година кога поезијата беше во средиштето на конкурсот, изборот на Киплинговите „Избрани песни“ ја насочи вниманието и кон едно пошироко прашање – колку книжевниот превод придонесува не само за достапноста на светската литература, туку и за развојот на самиот македонски јазик.
Награда што го продолжува наследството на Драги Михајловски
Свеченоста се одржа токму на денот кога се одбележаа 75 години од раѓањето на Драги Михајловски, писател, преведувач, есеист и професор по чие име е востановена наградата. Михајловски остави исклучителна трага во македонската култура, особено со своите препеви на Шекспир, Милтон, Блејк, Шели, Китс и други автори. За неговото место во македонската книжевност пошироко пишувавме во текстот „Драги Михајловски е писател кој го прошируваше просторот на македонскиот јазик“.
Во истата пригода му беше врачена и интернационалната награда „Драги“ на Борислав Павловски од Хрватска, за преводот на хрватски јазик на романот „Бајазит и Оливера“ од Драги Михајловски, објавен од загрепската издавачка куќа „ТИМ прес“.
Наградата за најдобар превод на македонски јазик „Драги“ е воспоставена во 2022. година со намера книжевното преведување да добие поголема видливост и вреднување во културниот простор. Годинашниот избор го насочи вниманието кон поетскиот препев – можеби најчувствителното место на преведувачкиот занает, каде што не е доволно песната да биде разбрана. Таа мора повторно да прозвучи како поезија.
