Преговорите меѓу Украина, Русија и Соединетите Американски Држави во Абу Даби влегоа во најчувствителното прашање за можен мировен договор – територијата. Според информации објавени од британски „Телеграф“ и пренесени од повеќе медиуми, американските посредници разгледувале формула поврзана со административните граници во Донбас, која Киев ја отфрлил.
Reuters известува дека разговорите продолжиле без голем пробив, а меѓу главните отворени прашања остануваат територијата и идните безбедносни гаранции за Украина.
Што предвидувала американската идеја
Според извори запознаени со разговорите, американската страна разгледувала решение со кое би се променил начинот на кој се толкуваат административните граници на Донецката и Луганската област. Таквата конструкција би можела да ѝ овозможи на Москва политички да тврди дека го контролира целиот Донбас, без Украина формално да ги предаде градовите и териториите што сè уште ги држи.
Украински извори тврдат дека Киев не разговарал за признавање на руската контрола врз окупираните територии – ниту де факто, ниту де јуре. Разликата меѓу дипломатската формула и реалната контрола на теренот останува една од централните пречки за договор.
Темата е продолжение на она што Panoptikum го следеше уште пред оваа рунда во текстот за преговорите меѓу Русија, Украина и САД во Абу Даби, кога беше јасно дека прашањето за територијата ќе биде потешко од отворањето канал за преговори.
Зеленски ја оспорува руската карта на фронтот
Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека руската делегација во Абу Даби прикажувала како контролирани и делови од Донбас што, според Киев, остануваат под украинска контрола. Тој рече дека американската страна ја прифатила украинската проценка за фактичката состојба на фронтот.
Неговата забелешка дека и самиот би можел да „нацрта мапа“ на која ја окупирал Русија беше политички остра, но ја посочи суштината на спорот: секој договор ќе мора да се темели на состојбата на теренот, а не само на политички формулации.
Има простор за разговор, но не и договор
Неколку дена пред средбата американски претставник изјави за Reuters дека и Москва и Киев приватно покажувале одредена флексибилност околу можен територијален компромис. Сепак, јавните позиции остануваат оддалечени – Русија инсистира на целиот Донбас, а Украина одбива да се откаже од територии што не се под руска контрола.
Киев паралелно бара и цврсти безбедносни гаранции. На официјалната страница на украинското претседателство беше објавено дека Зеленски претходно разговарал со американските претставници Стив Виткоф и Џаред Кушнер за подготовките за трилатералниот формат и за идната безбедносна рамка.
Еден конкретен резултат е веќе постигнат
И покрај разликите, разговорите во Абу Даби донесоа и конкретен резултат – договор за голема размена на воени заробеници, за што Panoptikum веќе пишуваше во текстот за првиот резултат од преговорите во Абу Даби.
На маса остануваат безбедносните гаранции, хуманитарните прашања и механизмите за можен прекин на војната. Киев инсистира и европските партнери да бидат вклучени во разговорите што ја засегаат идната безбедносна архитектура на континентот.
Абу Даби покажува колку е голема разликата меѓу воспоставување дипломатски канал и постигнување мировен договор. Размената на заробеници може да донесе брз и видлив резултат, но територијата останува прашањето на кое ќе се мери дали разговорите можат да преминат од тактички договори кон политичко решение.
