Американскиот претседател Доналд Трамп ја продолжи расправијата со Канада околу името на езерото Онтарио со необична објава на социјалните мрежи: содржина создадена со вештачка интелигенција во која вооружени гуски со препознатлива руса фризура патролираат покрај водата и го „чуваат“ новото „Езеро Америка“. Објавата доаѓа само неколку дена откако Трамп, на 27. август, потпиша извршна наредба со која американската федерална администрација треба да го користи новото име.
Зад интернет-сцената што лесно може да се прочита како политичка шега, сепак стои вистински дипломатски и трговски спор. Канада не го прифаќа новото име, а премиерот на покраината Онтарио, Даг Форд, одговори со огромен натпис на канадскиот брег: „Lake Ontario. Now and Always“ – „Езерото Онтарио. Сега и засекогаш“.
Од извршна наредба до вооружени гуски
Според медиумите кои ја објавија веста, Трамп на својата мрежа Truth Social објавил визуелни содржини во кои новото име се претвора во своевидна политичка интернет-сатира. На една од нив тој е прикажан покрај знак за „Езеро Америка“, додека друга прикажува вооружени птици со човечки раце и фризури налик на неговата. Во дел од вестите тие се нарекуваат патки, но меѓународните извештаи се опишуваат како канадски гуски – птици кои и самите имаат силна визуелна врска со Канада. Токму затоа изборот не е случаен: апсурдната сцена го претвора спорот за географското име во мем, но истовремено ја продолжува политичката порака што Трамп ја испраќа кон северниот сосед.
Меѓутоа, самото преименување не е интернет-шега. Во извршната наредба објавена од Белата куќа на 27. август се наложува американскиот секретар за внатрешни работи, во координација со Одборот за географски имиња, во рок од 30 дена да го внесе името „Lake America“ во американскиот федерален систем за географски имиња. Тоа значи дека новото име се однесува на употребата во американската федерална администрација – не дека Вашингтон може еднострано да ѝ наложи на Канада или на меѓународните организации како да го именуваат езерото.
Канада одговара со старото име – во огромен формат
Канадскиот одговор беше речиси подеднакво визуелен. Даг Форд на 29. август откри голем натпис кај Гримсби, на брегот на езерото, на кој на англиски и француски стои дека тоа е „Езерото Онтарио. Сега и засекогаш“. Според Асошиејтед прес, натписот е широк околу 7,3 метри и висок 3,6 метри, а со носечката конструкција се издига приближно колку двокатна зграда.
Форд порача дека езерото се викало Онтарио долго пред Трамп и дека така ќе се вика и долго по неговото претседателствување. Канадскиот премиер Марк Карни претходно исто така го отфрли американското преименување, посочувајќи дека името е постаро и од современа Канада и од Соединетите Американски Држави.
Тука спорот допира подлабок историски слој. Името Онтарио има домородно потекло и произлегува од јазикот на Хурон-Вендат. Претставници на нацијата Вендат го критикуваа потегот на Трамп како обид за бришење дел од домородната историја. Ројтерс забележува и дека околу 52% од површината на езерото се наоѓаат на канадска страна, додека остатокот е покрај американската сојузна држава Њујорк.
Зад мемовите стои трговски спор
Преименувањето се случува во период на сериозно влошени односи меѓу Вашингтон и Отава. Трговските преговори меѓу двете земји пропаднаа, а спорот веќе се претвори во меѓусебни царини и политички обвинувања. Токму во тој контекст треба да се чита и „Езеро Америка“: како симболичен потег во конфликт што одамна не се води само со царински стапки и официјални соопштенија.
Трамп веќе примени слична политика на географско преименување по враќањето во Белата куќа во 2025. година, кога за американската федерална употреба Мексиканскиот Залив беше преименуван во „Залив Америка“. Кај езерото Онтарио отпорот е уште поочигледен бидејќи станува збор за водена површина што непосредно ја делат САД и Канада.
Во меѓувреме, политиката се пресели таму каде што денес најлесно се претвора во спектакл – на социјалните мрежи. Вооружените гуски со фризурата на Трамп можеби се највпечатливата слика од целата епизода, но зад нив останува посериозното прашање: едно име што четири века стои на картите сега стана уште едно бојно поле во влошените односи меѓу два од најблиските соседи на светот.
