fbpx Прескокни до главната содржина Opens in a new tab

Кој ги поддржува семејствата што се грижат за децата? Панел-дискусија во Карпош

Кој ги поддржува семејствата што се грижат за децата? Панел-дискусија во Карпош

Во Ресурсниот центар Карпош на 17 ноември 2026 година се одржа панел-дискусија посветена на поддршката на семејствата и на улогата што во неа ја имаат институциите, стручните служби и локалната заедница. Настанот, организиран од Ресурсниот центар Карпош, го отвори прашањето што често останува зад разговорите за благосостојбата на детето – кој го поддржува семејството што секојдневно ја носи најголемата тежина на грижата?

Според објавата на Општина Карпош, преку стручните перспективи и личните искуства на панелистите се разговарало за потребите на семејствата, одговорноста на институциите, местото на заедницата и потребата од функционален и меѓусебно поврзан систем на поддршка.

Грижата за детето не завршува кај родителот

Кога се зборува за развојот на детето, вниманието природно оди кон родителите и старателите. Од нив се очекува стабилност, трпение, време, присуство, грижа и способност да реагираат на низа образовни, здравствени, психолошки и социјални предизвици. Многу поретко се поставува прашањето со каква поддршка располагаат самите тие кога ресурсите во семејството не се доволни.

Токму затоа пораката од дискусијата во Карпош има пошироко значење од еден локален настан. Семејството може да биде првата и најважна средина за детето, но тоа не значи дека треба да функционира како изолиран систем. Кога родителот не знае кому да се обрати, кога услугата е тешко достапна или кога повеќе институции постојат паралелно без вистинска координација, товарот повторно завршува таму каде што започнал – во домот.

Прочитај и за ... >>  Дислексијата во училиште: обука за наставниците во Кисела Вода

Темата веќе се појавува и во други области. Во анализата на Panoptikum за PISA 2025 и состојбите во образованието беше отворено и прашањето за семејната поддршка во секојдневието на учениците. Различен е контекстот, но основната врска останува иста: благосостојбата на детето не може трајно да се оддели од условите во кои функционира неговото семејство.

Од општа порака до достапна услуга

Во системот на социјална заштита веќе постојат различни форми на помош. Министерството за социјална политика, демографија и млади меѓу социјалните услуги ги наведува информирањето и упатувањето, стручната помош и поддршка, советувањето, услугите во домот, услугите во заедницата и вонсемејната заштита.

Тоа е важна основа, но за едно семејство вистинската мерка не е колку услуги постојат во прописите, туку дали знае дека тие постојат, дали може навреме да стигне до нив и дали институциите меѓусебно комуницираат. Токму тука локалната заедница може да има значајна улога – како простор во кој потребата се препознава порано, а помошта е поблиску до секојдневниот живот.

Постојат и конкретни форми на советодавна поддршка. Линијата за родители поддржана од УНИЦЕФ, на пример, им овозможува на родители, старатели и негуватели да побараат советување и стручна поддршка. Ваквите услуги ја покажуваат практичната страна на идејата што беше во центарот на панелот во Карпош: семејството не треба да бара помош дури кога проблемот ќе прерасне во криза.

Прочитај и за ... >>  ЕУ ги следи реформите со пари: Македонија меѓу земјите што можат да добијат повеќе од Планот за раст

Системот се гледа кога семејството ќе побара помош

Прашањето има уште поголема тежина кај семејствата што истовремено се соочуваат со сиромаштија, здравствени проблеми, попреченост, насилство или други форми на социјален ризик. Panoptikum неодамна пишуваше за потребата од системска акција против детската сиромаштија, каде пристапот до услуги е подеднакво важен како и непосредната финансиска помош.

Истата логика важи и во превенцијата. Кампањите и јавните повици имаат смисла кога зад нив постои место на кое детето или родителот навистина може да добие помош. Затоа и превенцијата од насилство врз деца не може да биде работа само на едно министерство, училиште, семејство или организација – таа бара мрежа што функционира пред проблемот да стане трагедија.

Од Општина Карпош порачуваат дека остануваат посветени на создавање инклузивна и поддржувачка заедница во која детето и семејството ќе бидат видени, слушнати и поддржани. Следниот чекор е токму таму каде што завршува секоја добра панел-дискусија: пораката да се претвори во јасни патишта до помош, достапни услуги и институции што меѓусебно се надополнуваат.

Зашто прашањето „кој стои зад семејството?“ нема голема вредност ако остане само добра формулација за јавна дискусија. Вредност добива кога родителот што ќе се најде пред проблем точно знае каде да се обрати – и кога од другата страна навистина има кој да одговори.

За авторот: Паноптикум деск



За повеќе написи од авторот кликни тука.

Важна напомена: Сите права се задржани. Не е дозволено какво било преземање, копирање, објавување или преработка на делови или цели содржини од овој портал без претходно одобрение од авторот, редакцијата и/или издавачот. За секоја повреда на авторските и сродните права, Паноптикум го задржува правото да побара надомест и соодветна правна заштита.

Уредничка напомена: Во подготовката на содржината може да се користи дигитална/AI асистенција како помошна алатка за јазична, структурна, истражувачка или визуелна обработка. Финалниот текст е уреднички прегледан и објавен под одговорност на авторот и/или редакцијата. Главната илустрација на написот може да биде фотографија, авторска/архивска слика или AI-генерирана концептуална илустрација создадена за визуелна поддршка на текстот.
ДО СИТЕ НОВИ АКТУЕЛНОСТИ ВО „ШТО ИМА НОВО?“