Нов бран судири ја зафати Тирана, откако демонстранти се собраа пред албанската Влада и Министерството за образование. Кон зградата на Министерството беа фрлани камења и други тврди предмети, беа запалени контејнери, а полицијата интервенираше со водени топови и солзавец за да ја растера толпата.
Протестите се дел од поширокото незадоволство што веќе речиси две недели ја потресува Албанија. Во нив учествуваат студенти и млади, но и поддржувачи на опозициската Демократска партија, а денешните собири повторно ја отворија линијата на судир меѓу демонстрантите и Владата на премиерот Еди Рама. Euronews Albania објави дека по интервенцијата кај Министерството дел од демонстрантите повторно се упатиле кон седиштето на Владата.
Од Владата до Министерството за образование
Во центарот на Тирана во текот на денот беа распоредени околу 1.500 полицајци, како и возила со водени топови. Демократската партија повика на национален протест во знак на поддршка на студентите и младите, додека посебен студентски собир беше најавен пред Министерството за образование.
Дел од демонстрантите најпрво се собраа пред кабинетот на Рама. Таму беа отстранети и запалени предметите што премиерот претходно ги постави како симболична покана за разговор со студентите. Потоа групи од протестот се упатија кон Министерството за образование, каде што тензиите брзо прераснаа во судир.
Според известувањето на Euronews Albania, кон зградата биле фрлани камења, а во близина биле запалени контејнери. Полицијата најпрво употребила воден топ, а потоа и солзавец. По растерувањето, дел од демонстрантите се префрлиле кон булеварот пред Владата, каде повторно биле фрлани камења кон полициските сили и возилото со воден топ.
Протестите почнаа со студентски и социјални барања
Сегашната криза не започна денеска. Студентските протести во Тирана траат од средината на октомври, со барања за подобри услови во образованието, поголема државна поддршка, пониски трошоци за студирање, повеќе можности за младите и борба против корупцијата.
Незадоволството во меѓувреме се спои со пошироки антивладини протести и со барањата за оставка на Рама. Reuters уште на 13. октомври извести за жестоки судири пред Министерството за образование, а протестите во следните денови се проширија и прераснаа во едно од најсериозните политички и општествени соочувања со кои се соочила владата на Рама во последниот период.
Насилството во дел од демонстрациите дополнително ја усложни сликата. Во претходните денови беа нападнати јавни институции, деловни објекти и банки, а полицијата употребуваше солзавец, водени топови и други средства за растерување. Во судирите има повредени и меѓу демонстрантите и меѓу полицајците.
Рама: Протестот е право, насилството е кривично дело
Премиерот Еди Рама останува на ставот дека нема да поднесе оставка под притисок на насилните протести. Тој повторно повика на дијалог, особено со студентите, и порача дека правото на протест мора да биде загарантирано, но дека насилството не може да се третира како продолжение на политичкото несогласување.
Во своите јавни настапи Рама тврди дека меѓу демонстрантите има лица со криминално минато, радикализирани групи и структури што настојуваат да ја дестабилизираат земјата. Тој спомена и вмешаност на „странски актери“, но таквите обвинувања засега се политички тврдења на премиерот и не треба да се третираат како независно потврдени факти.
На средба со директори на средни училишта, објавена на официјалната страница на албанската Влада, Рама направи разграничување меѓу мирното протестирање и нападите врз полицијата и институциите, тврдејќи дека насилните групи не го претставуваат целиот студентски протест.
Политичката криза се продлабочува
Протестите добија дополнителна тежина и поради случаите на корупција што ја оптоваруваат албанската политичка сцена. Поранешната вицепремиерка и министерка за инфраструктура Белинда Балуку неодамна беше формално обвинета за корупциски дела поврзани со големи јавни договори. Таа ги негира обвинувањата.
Истовремено, демонстрациите се одвиваат во чувствителен момент за Албанија, која настојува да го забрза процесот на пристапување кон Европската Унија. Европските институции го поддржуваат правото на мирен протест, но го осудуваат насилството, додека власта и опозицијата сè поостро меѓусебно се обвинуваат за политичката криза.
Она што започна како силен израз на студентско и младинско незадоволство сега е многу поширока пресметка околу корупцијата, јавните услуги, образованието и политичката одговорност. По дванаесет дена протести, Тирана сè уште нема излез од кризата: Рама нуди дијалог и одбива оставка, додека демонстрациите продолжуваат, а секој нов судир го прави просторот за политички разговор потесен.










