Пожарите на отворен простор повторно ја покажаа ранливоста на Македонија во продолжениот сушен и топол период. Во изминатото деноноќие биле регистрирани вкупно 31 пожар, а активни жаришта останале во општините Македонски Брод и Чучер-Сандево.
Според информациите пренесени од Центарот за управување со кризи, противпожарните екипи успеале да изгаснат најголем дел од пожарите, додека 4 биле ставени под контрола. Сепак, состојбата останува чувствителна бидејќи сувата вегетација, високите температури и ветерот можат повторно да ги активираат навидум смирените жаришта.
Две активни огнени точки
Активен останал пожарот во Општина Македонски Брод, на подрачјето кај селото Белица, како и пожарот кај месноста Рамно, во близина на селото Брест во Општина Чучер-Сандево. Во овие подрачја огнот зафатил вегетација и шумски површини, поради што интервенцијата е отежната од теренот и од можноста пламенот брзо да се прошири.
На терен се ангажирани противпожарни екипи и други надлежни служби. Особено внимание се посветува на спречувањето на ширењето кон населени места, стопански објекти и поголеми шумски комплекси.
Четири пожари под контрола
Под контрола биле ставени пожарите кај селото Бенче во Македонски Брод, кај Тајмиште во Општина Кичево, кај Грачани во Општина Ѓорче Петров и на градската депонија во Делчево.
Изразот „под контрола“ не значи дека пожарот е целосно изгаснат. На таквите локации остануваат екипи кои ги следат рабовите на опожарената површина, ги гаснат преостанатите жаришта и проверуваат дали постои опасност од повторно разгорување.
Во претходниот пресек на состојбата како активно било наведено и жариштето во Струшко, на поширокиот потег меѓу селата Буринец, Локов, Селце и Елевци. Разликата меѓу извештаите произлегува од времето на нивното објавување: состојбата на теренот се менува, а пожарите преминуваат од активни во контролирани или изгаснати.
Бројката е предупредување, не само статистика
31 пожар во едно деноноќие не е само оперативна бројка во извештајот на кризното управување. Таа зборува за огромен притисок врз локалните противпожарни единици, шумските служби, доброволците, полицијата и општинските ресурси.
Кога во краток период избувнуваат десетици пожари, силите мора да се распределуваат на повеќе места. Дури и мал пожар во сува трева може да стане сериозна закана доколку екипите во истиот момент интервенираат на поголемо и потешко достапно жариште.
Проблемот затоа не започнува со првиот пламен. Тој започнува со запуштените површини, дивите депонии, неконтролираното палење стрништа, несовесното фрлање отпушоци и со недоволната превенција пред почетокот на ризичниот период.
Пожарите не се само сезонска несреќа
Македонија сè почесто се соочува со долги периоди на суша и температури што создаваат услови за брзо ширење на огнот. Но климатските услови сами по себе не го објаснуваат секој пожар. Голем дел од пожарите на отворен простор се поврзуваат со човечка активност – намерна или ненамерна.
Токму затоа одговорноста не може да се сведе само на храброста на пожарникарите. Потребни се навремено чистење на критичните појаси, одржување пристапни патишта, функционални хидранти, локални планови за евакуација, надзор на ризичните подрачја и брзо санкционирање на предизвикувачите.
Македонија веќе има започнато активности за јакнење на интегрираното управување со шумските пожари и климатската отпорност, но секоја нова серија жаришта покажува дека институционалните планови мора побрзо да стануваат видливи на терен. [Обединетите нации и ФАО](https://northmacedonia.un.org/en/294814-north-macedonia-and-fao-launch-new-gcf-readiness-project-strengthen-forest-fire-management) укажуваат дека почестите пожари и климатските промени ја намалуваат способноста на македонските шуми да апсорбираат јаглерод.
Теренската битка продолжува
Најновиот биланс покажува дека службите успеале да го совладаат најголемиот број од регистрираните пожари. Тоа е значаен оперативен успех, но не и причина за опуштање. Контролиран пожар може повторно да оживее, а само една искра е доволна да отвори нов фронт.
Додека екипите се борат со активните жаришта во Македонски Брод и Чучер-Сандево, обврската на граѓаните е едноставна: да не палат оган на отворено, да не фрлаат отпушоци и веднаш да пријават чад или пламен.
Шумата може да исчезне за неколку часа, но за нејзино обновување се потребни децении. Токму затоа секој изгаснат пожар е победа, но секој спречен пожар е уште поголема.
