Поранешни и актуелни функционери на СДСМ најавуваат план за консолидација и структурни промени во партијата, додека Венко Филипче ги обвинува дека се обидуваат да ја преземат. На втората трибина на платформата присуствуваше и претставник на Левица, со што политичката дебата се прошири и надвор од внатрепартискиот спор во СДСМ.
Политичките превирања во опозицискиот блок добиваат нова димензија откако платформата „Разговори за иднината во 12:05“, зад која стојат актуелни и поранешни функционери на СДСМ, ја одржа втората јавна сесија и повторно побара промени во партијата и пошироко опозициско поврзување.
Еден од организаторите, поранешниот потпретседател на СДСМ Игор Ивановски, денеска изјави дека актуелниот лидер Венко Филипче и неговото најблиско опкружување, според неговата оценка, се претвориле во „фракција“ во партијата. Ивановски најави дека на Филипче ќе му биде доставен план за консолидација и структурни промени во СДСМ.
Ивановски тврди и дека платформата ужива значителна поддршка меѓу партиското членство. Тоа, сепак, засега е политичко тврдење на претставниците на иницијативата и не е поткрепено со јавно објавено независно мерење на расположението во членството.
Од внатрепартиска иницијатива кон поширок опозициски разговор
Платформата веќе јавно соопшти дека нема намера да се трансформира во нова политичка партија ниту да настапува со независни листи на парламентарни избори. Нејзините претставници велат дека сакаат промени во СДСМ и создавање поширок опозициски простор.
Во иницијативата јавно настапуваат Гордан Георгиев, Андреј Петров, Славјанка Петровска, Игор Ивановски, Никола Ќуркчиев и Емилијан Станковиќ.
Новиот момент е учеството на Левица на денешната трибина. Партијата ја претставуваше пратеникот и портпарол Амар Мециновиќ. Пред настанот, Левица соопшти дека разговорите за идниот политички правец на земјата треба да вклучуваат различни опозициски и општествени чинители.
Мециновиќ по трибината рече дека Левица е подготвена да разговара со различни опозициски структури и покрај политичките и идеолошките разлики. Истовремено упати остри критики кон актуелното раководство на СДСМ, тврдејќи дека партијата не води доволно решителна опозициска политика кон ВМРО-ДПМНЕ. Тоа е став на Левица, кој СДСМ го оспорува.
Филипче гледа обид за преземање на партијата
Лидерот на СДСМ, Венко Филипче, има сосема поинакво толкување на активностите на платформата.
Тој претходно изјави дека луѓето зад иницијативата се обидуваат „со пуч“ да ја преземат партијата и ги доведе во прашање нивните мотиви. Филипче тврди дека зад дел од активностите стојат лични и финансиски интереси и поврзаност со власта. Претставниците на платформата ги отфрлаат тие обвинувања.
Од СДСМ дополнително ја обвинуваат платформата дека добива медиумска и политичка поддршка од кругови блиски до владејачката ВМРО-ДПМНЕ, додека ВМРО-ДПМНЕ, од своја страна, одговорноста за превирањата ја лоцира кај раководството на СДСМ.
Така спорот, кој започна како несогласување за начинот на кој се раководи СДСМ, постепено прераснува во поширока дебата за тоа кој и како ќе го организира опозицискиот простор.
„35 години потоа“ – критики и кон власта и кон опозицијата
Втората сесија на „12:05“, насловена „35 години потоа…“, беше посветена на политичкиот, економскиот и општествениот развој на Македонија во изминатите три и пол децении.
Според соопштението на платформата, во дискусијата учествувале граѓански активисти, опозициски функционери и претставници од различни генерации на СДСМ. Дел од разговорите се воделе според правилото „Chatham House“, што овозможува изнесените ставови да се користат без нивно директно припишување на конкретен учесник.
Платформата оцени дека земјата има сериозни проблеми со иселувањето на младите, стареењето на населението, недостатокот од работна сила и долготрајните последици од транзицијата.
Учесниците изнеле критики и кон актуелната Влада предводена од ВМРО-ДПМНЕ, особено во однос на борбата против корупцијата, реформите во правосудството и функционирањето на јавните услуги. Овие оценки се политички ставови на учесниците, а не независно утврдени факти.
Критики биле упатени и кон СДСМ и кон поширокиот модел на функционирање на големите партии.
Една изборна единица и отворени листи меѓу предлозите
Меѓу поконкретните предлози што ги отвора „12:05“ е промена на изборниот модел.
Платформата се залага најпрво за воведување една изборна единица, а во подоцнежна фаза и за отворени кандидатски листи. Според нив, таквиот модел би ја зголемил политичката репрезентативност и непосредната одговорност на избраните претставници пред гласачите.
Во економскиот дел се предлага и поинаков даночен пристап со поголема прераспределба, додека како една од главните политички пораки се наметнува идејата за „нов општествен договор“.
Се отвора прашањето кој ќе го предводи опозицискиот простор
Настаните од последните денови покажуваат дека конфликтот веќе не се однесува само на персоналните односи во СДСМ.
Од една страна е актуелното партиско раководство предводено од Филипче, кое инсистира дека поделбите ја ослабуваат опозицијата. Од друга страна се претставниците на „12:05“, кои тврдат дека без структурни промени во СДСМ не може да се изгради посилен опозициски блок. Левица, пак, учествува во разговорите, но настапува од сопствени политички и идеолошки позиции.
Засега нема формален договор за нов политички сојуз, ниту е објавен заеднички програмски документ меѓу платформата и другите партии.
Она што е извесно е дека иницијативата „12:05“ го отвори прашањето за идното организирање на опозицијата и истовремено го продлабочи јавниот спор во СДСМ.
