Премиерот Христијан Мицкоски од говорницата на 81. Генерално собрание на Обединетите нации порача дека членството во НАТО, стратешкото партнерство со Соединетите Американски Држави и полноправното членство во Европската Унија се трите столба на македонската надворешнополитичка ориентација. Во неговото обраќање место добија и мултиетничкиот карактер на државата, идентитетот, суверенитетот и потребата од меѓународен поредок заснован врз правила.
Во обраќањето пред Генералното собрание на Обединетите нации во Њујорк на 25 септември Мицкоски ја постави надворешнополитичката ориентација на Македонија околу три јасно наведени точки – НАТО, стратешкото партнерство со САД и целта за полноправно членство во Европската Унија.
Генералната дебата на 81. заседание на Генералното собрание се одржува во седиштето на ОН во Њујорк, а светските лидери разговараат за меѓународната безбедност, развојот, мултилатерализмот и глобалните политички и економски предизвици.
„Тоа не се три одвоени политики“
Во централниот дел од обраќањето Мицкоски порача дека, според него, граѓаните знаат каде е местото на државата во меѓународните односи. Тој ги наведе сојузништвото во НАТО, партнерството со САД и членството во ЕУ како делови од една иста геополитичка определба, заснована врз демократијата, колективната безбедност, владеењето на правото и отворената економија.
Мицкоски нагласи дека во период на меѓународна неизвесност, политиката на земјата, според неговите зборови, не треба да се темели врз „стратешка двосмисленост“, туку врз јасно дефинирани позиции.
Сојузништвата не значат затворање кон остатокот од светот
Премиерот истовремено порача дека јасната припадност кон западните политички и безбедносни структури, според неговото гледиште, не подразбира прекин на дијалогот со државите што имаат различни интереси и политички позиции. Тој се заложи за меѓународна конкуренција што ќе функционира во рамки на правила и за зачувување на меѓународните институции како простор за дијалог, особено во периоди кога политичките разлики се најголеми.
Таквата порака беше поставена во поширокиот контекст на годинешната генерална дебата на ОН, која се одржува под тема насочена кон обновување на довербата, управување со глобалните промени и зајакнување на улогата на Обединетите нации.
Идентитетот и историјата повторно дел од пораката
Во завршниот дел од говорот Мицкоски се осврна и на прашањата поврзани со националниот идентитет и историјата. Амбицијата е Македонија да биде држава на која сојузниците ќе можат да ѝ веруваат, во која младите ќе можат да ја планираат својата иднина и која ќе ја почитува различноста и мултикултурниот карактер на општеството. Тој порача дека државата треба да биде способна да го брани сопствениот идентитет без негирање на идентитетот на другите и да ја познава сопствената историја без да остане политички заробена во неа.
Мултиетничка и мултиконфесионална Македонија
Темата за различностите беше присутна и во други настапи на Мицкоски за време на посетата на САД. На средба со припадници на албанската заедница во САД тој ја опиша Македонија како мултиетничка и мултиконфесионална држава во која Македонци, Албанци и други заедници, како и христијани и муслимани, живеат заедно.
Во истото обраќање зборуваше и за инфраструктурното позиционирање на земјата на Коридорите 8 и 10, за патното, железничкото и енергетското поврзување и за економските резултати што ги припиша на политиките на Владата.
Европскиот пат и прашањето за идентитетските условувања
Настапот во ОН следува по неколкудневната дипломатска агенда на Мицкоски во Њујорк. На самитот „Конкордија“ на 22 септември тој повтори дека Македонија останува ориентирана кон членство во Европската Унија, но изнесе критики за долгото траење на пристапниот процес и за прашањата што ги смета за идентитетски условувања.
Оттука, говорот пред Генералното собрание ја продолжи истата линија: европската интеграција се претставува како стратешка цел, паралелно со нагласувањето на идентитетските позиции и барањето процесот на интеграција да биде насочен кон институционални и реформски критериуми.
Малите држави и меѓународниот поредок
Во својот говор Мицкоски се повика и на пораките на генералниот секретар на ОН Антонио Гутереш за значењето на народите независно од големината и моќта на државите. Премиерот ја поврза таа порака со интересот на помалите земји да постои меѓународен систем во кој правилата и институциите ќе имаат тежина, наместо односите да зависат исклучиво од политичката и воената моќ на најголемите држави.
Со тоа настапот во Њујорк содржеше две паралелни пораки: потврда на постојните евроатлантски стратешки определби и повик за меѓународен систем во кој и помалите држави ќе можат да ги штитат своите интереси преку правила, институции и дијалог.
