Црногорскиот уметник Иван Ѓуришиќ денеска во 20 часот, за првпат ќе се претстави пред скопската публика со самостојната изложба „ФЕНОМЕН – ЉУБОВ: Низ пукнатината на Стварното“. Поставката ќе биде отворена во изложбениот салон „Империјал 1“ на Културно-информативниот центар – Скопје и ќе може да се посети до 12 октомври.
Во Скопје пристигнува избор од најновите цртежи и слики на Ѓуришиќ, обединети во циклус во кој љубовта не е третирана како едноставна тема или сентимент, туку како сложено човечко искуство. Насловната „пукнатина“ затоа не е само поетска слика: таа е простор меѓу она што го гледаме и она што го чувствуваме, меѓу препознатливата стварност и нејзината внатрешна, понекогаш необјаснива страна.
Пејзажот како почеток, а не како крајна слика
Во творештвото на Иван Ѓуришиќ природата и пејзажот се почетна точка, но ретко остануваат во рамките на нивната видлива форма. Препознатливото се менува, се распаѓа и повторно се составува низ имагинарни, митски и симболички структури. Оттаму произлегува и чувството дека неговите композиции се движат на границата меѓу стварното и надреалното, без потреба таа граница јасно да се означи.
Тоа е линија што може да се следи и низ неговиот досегашен опус. Според биографијата на уметникот, Ѓуришиќ дипломирал сликарство на Факултетот за ликовни уметности на Цетиње во 2004 година, во класата на професорот Драган Караџиќ, а магистрирал во 2010 година во класата на професорот Ратко Одаловиќ. Во изминатите години самостојно и колективно изложувал во Црна Гора и во странство, постепено градејќи јазик во кој фантастичното, симболичкото и метафизичкото не се декоративни додатоци, туку дел од самата структура на сликата.
Љубовта како простор на преобразување
Со „ФЕНОМЕН – ЉУБОВ“ тој го насочува тој јазик кон тема која лесно може да стане банална токму поради својата универзалност. Ѓуришиќ, напротив, ја отвора како прашање. Што останува од љубовта кога ќе се отстранат нејзините познати претстави? Каде завршува видливиот однос меѓу луѓето, а каде почнуваат сеќавањето, интуицијата, стравот, желбата и духовното искуство?
Таквата поставеност природно се надоврзува на интересот за метаморфозата што критичарите го забележуваат во неговото творештво. Формите кај Ѓуришиќ не се сосема стабилни: тие преминуваат една во друга, а пејзажот може да стане психолошки простор, телесното да се доближи до симболот, а конкретниот призор да добие значење кое не се исцрпува со првиот поглед.
Претходно оваа година циклусот беше претставен и во Херцег Нови, каде поставката опфати слики и цртежи од проектот. Тамошното претставување беше најавено како почеток на поширока меѓународна траекторија што ги вклучува Скопје, Нови Сад и Кошице. По скопската изложба, проектот треба да продолжи во Нови Сад и во словачкиот град Кошице до крајот на 2026 година, што му дава поширок регионален и европски контекст.
Прва средба со скопската публика
Токму фактот што ова е прво самостојно претставување на Ѓуришиќ во Скопје ѝ дава дополнителна тежина на изложбата. Наместо ретроспективен преглед, публиката ќе се сретне со актуелен циклус – со автор во момент кога веќе има оформен ликовен јазик, но продолжува да го испитува и да го поместува.
Информациите за отворањето на 23 септември во 20 часот и траењето на поставката до 12 октомври се објавени и во календарот на културни настани, додека црногорскиот дневен весник „Вијести“ го најавува Скопје како следната станица на проектот и го потврдува неговото продолжување во Нови Сад и Кошице.
Проектот е поддржан од Министерството за култура и медиуми на Црна Гора и Секретаријатот за култура на Главниот град Подгорица, а реализацијата на скопската поставка ја поддржуваат Град Скопје и Амбасадата на Црна Гора во Македонија.
Во „ФЕНОМЕН – ЉУБОВ“ љубовта не се појавува како готов одговор. Таа е повод да се отвори процеп во познатото и низ него да се погледне кон делот од човековото искуство што сликата можеби не може целосно да го објасни – но може да го направи видлив.
