Премиерот Христијан Мицкоски на свечената академија „Свои на своето!“ во Македонскиот народен театар ја поврза пораката за Денот на македонската револуционерна борба со актуелните прашања за европската интеграција, односите со Бугарија и политичката стабилност во земјата. Неговата порака е дека Македонија нема да се откаже од членството во Европската Унија, но дека Владата не гледа на процесот како на кратка трка во која резултатот мора да се постигне по секоја цена.
„Не трчам на 100 метри, туку маратон“, е една од формулациите со кои Мицкоски го опиша пристапот кон преговорите и притисоците што ги поврзува со европскиот пат на државата. Во говорот, пренесен од Скопје1, тој ја повтори позицијата дека државата треба да дејствува трпеливо и внимателно, без откажување од стратешката цел за членство во ЕУ.
Европскиот пат останува цел, но расте заморот од условувањата
Една од централните теми во обраќањето беше долготрајноста на македонскиот евроинтеграциски процес. Мицкоски рече дека ја разбира загриженоста и измореноста на граѓаните од долгото чекање, дополнителните услови и билатералните спорови што со години се вградуваат во европската приказна на Македонија. Премиерот оцени дека земјата го минува „не само најтешкиот, туку и најдолгиот пат“ кон Унијата. Истовремено, тој остана на позицијата дека напуштањето на преговорите не е решение, бидејќи со тоа Македонија би се откажала од можноста еден ден да учествува рамноправно во одлучувањето во европскиот клуб.
Овој став е продолжение на линијата што Владата ја застапува во последните месеци: разговори да има, но процесот да биде попредвидлив и да не создава простор за постојано отворање нови билатерални прашања. Panoptikum неодамна пишуваше дека Мицкоски го гледа дијалогот со Бугарија како пат кон приближување на ставовите, додека претходно побара и Европската Унија да има подиректна улога во разговорите со Софија.
Бугарија повторно во средиштето на критиките
Најостриот дел од говорот беше насочен кон односите со Бугарија. Мицкоски ја обвини Софија дека по членството во Европската Унија ги користи механизмите што ѝ стојат на располагање како земја членка за поставување пречки на македонскиот пристапен процес. Тој посочи дека прашањата поврзани со Уставот, историјата и идентитетските теми денес имаат поинаква политичка тежина отколку пред влезот на Бугарија во ЕУ.
Станува збор за политичка оценка на премиерот, а не за нов договор или промена на европската преговарачка рамка. Токму затоа во практична смисла клучното прашање останува исто: како да се надмине застојот околу уставните измени и истовремено да се создаде поголема сигурност дека процесот нема повторно да биде блокиран со ново билатерално барање.
Во тој контекст Мицкоски деновиве излезе и со поконкретна идеја за редоследот на следните чекори – најнапред да се усогласи Акцискиот план за малцинствата, а потоа да се отвори прашањето за уставните измени. Предлогот сè уште не значи договор со Брисел или Софија, но покажува дека Владата се обидува општото барање за „гаранции“ да го претвори во поконкретна политичка процедура.
„Свои на своето“ како политичка порака за сегашноста
Говорот не беше ограничен само на евроинтеграциите. Поводот – 23 Октомври, Денот на македонската револуционерна борба – Мицкоски го искористи и за порака за односот кон историското наследство и одговорноста на сегашните генерации. „Да бидеме свои на своето, со корен во минатото и со верба во иднината“, порача премиерот.
Така историскиот повод беше ставен во непосредна врска со сегашната политика: како да се продолжи кон ЕУ без чувството дека европската перспектива подразбира откажување од теми што Владата ги смета за идентитетски и државни интереси. Во таа рамка треба да се чита и неговата реченица дека „големите го прават тоа што сакаат, а малубројните тоа што мораат“ – оценка со која го опиша односот на силите во меѓународната политика.
Предупредување за можни провокации, без наведени конкретни случаи
Во вториот дел од обраќањето премиерот зборуваше и за безбедносната состојба во регионот. Тој предупреди дека нестабилноста во Европа и на Балканот може да произведе обиди дел од регионалните проблеми да се пренесат и во Македонија, додавајќи дека „на Балканот службите никогаш не престануваат да работат“.
Мицкоски упати и политички обвинувања кон дел од опозицијата.
Главната порака од обраќањето затоа е поширока од дневниот спор со Бугарија. Мицкоски се обидува да постави рамка во која европската интеграција останува стратешка цел, но не и процес без политички граници. Владината линија во моментов е дијалог со Софија, поголемо учество на Брисел и барање за попредвидлива патека до членството. Прашањето што останува отворено е дали оваа позиција може да произведе договор со европските партнери – или само поинаков начин на управување со долгогодишниот застој.
Извори
-Влада на Македонија – примарен извор за официјалните изјави и целосното обраќање на премиерот Христијан Мицкоски.
vlada.mk
-МИА – за независна агенциска проверка на изјавите, европските интеграции и политичките реакции.
Mia
