Македонија гласаше против резолуцијата на Генералното собрание на Обединетите нации со која повторно се бара укинување на економското, трговското и финансиското ембарго на Соединетите Американски Држави кон Куба. Резолуцијата сепак беше усвоена со 130 гласа „за“, 17 „против“ и 25 воздржани.
Македонскиот глас е дел од видливо променетата слика околу едно од најдолготрајните прашања во Генералното собрание. Според записот од 28. пленарна седница на 81. сесија на Генералното собрание, документот A/81/L.5 беше усвоен, но со значително помала поддршка отколку претходната година.
Од 165 на 130 гласа „за“
Во 2025. година резолуцијата беше поддржана од 165 држави, 7 гласаа против, а 12 беа воздржани. Годинава бројот на гласови „за“ падна на 130, додека бројот на противници се зголеми на 17, а воздржаните на 25.
Меѓу државите што гласаа против, покрај САД и Израел се најдоа и Македонија, Босна и Херцеговина, Колумбија, Костарика, Еквадор, Литванија, Мароко, Парагвај и Словенија. Германија, Италија и Летонија беа меѓу земјите што се воздржаа, објави Associated Press.
Промената не е без политичка тежина. Резолуциите на Генералното собрание од овој вид не се правно обврзувачки и не можат сами по себе да ја принудат американската администрација да го укине ембаргото. Сепак, годишното гласање со децении функционира како показател за тоа колку широка меѓународна поддршка има барањето за промена на американската политика кон Куба.
Македонската позиција се вклопува во поширок геополитички курс
Македонскиот глас доаѓа во период во кој државното раководство јавно ја нагласува стратешката ориентација кон НАТО, Соединетите Американски Држави и Европската Унија. Во септември, премиерот Христијан Мицкоски од Генералното собрание на ОН ги посочи токму тие три насоки како столбови на македонската надворешна политика, за што Panoptikum веќе пишуваше во текстот за македонските геополитички определби.
Гласањето за Куба сепак не може да се сведе само на односот меѓу Скопје и Вашингтон. Прашањето во ОН ги спојува американската политика на санкции, состојбата со човековите права и политичкиот систем во Куба, економската криза на островот и пошироката расправа за тоа до каде може да оди употребата на еднострани економски мерки во меѓународните односи.
Токму затоа позициите на државите годинава се поразновидни. Европската Унија, преку настапот на Ирска во име на земјите членки, повторно оцени дека американското ембарго има негативни економски и хуманитарни последици за кубанското население. Истовремено, беше посочено дека кубанските власти имаат сопствена одговорност за економските политики, човековите права и реформите во земјата.
Вашингтон и Хавана со две спротивставени приказни
Кубанскиот министер за надворешни работи Бруно Родригез пред гласањето ја обвини американската администрација дека води економска војна против Куба и дека санкциите ја продлабочуваат кризата со храна, лекови, гориво и електрична енергија.
Американскиот амбасадор во ОН Мајк Волц, од друга страна, тврдеше дека кубанската власт ја користи резолуцијата како политички инструмент и дека причините за состојбата на островот не треба да се бараат само во американските санкции, туку и во моделот на владеење, корупцијата и долгогодишните ограничувања на политичките слободи.
Расправата овојпат излезе и од вообичаените дипломатски рамки. Според извештајот на AP од седницата, Волц и Родригез претходниот ден влегле во остра вербална пресметка во салата на Генералното собрание, при што интервенирале и службени лица на ОН.
Куба повторно станува точка на поширок судир
Американското ембарго има историја подолга од шест децении. Неговите корени се во конфронтацијата по Кубанската револуција и национализацијата на американски имот, а со текот на времето ограничувањата се менуваа, заоструваа и делумно се ублажуваа во зависност од администрацијата во Вашингтон.
Во 2026. година односите повторно се влошија. Panoptikum претходно пишуваше за новиот американски притисок врз Куба, како и за растечките тензии меѓу Вашингтон и Хавана. Истовремено, Куба се соочува со сериозна енергетска и економска криза, со прекини на електричната енергија, недостиг на гориво и проблеми во основните јавни услуги.
Затоа резултатот 130-17-25 е повеќе од уште едно годишно гласање. Резолуцијата повторно помина, но политичкиот консензус што со години изгледаше речиси автоматски веќе не е толку широк. За Македонија, пак, гласот „против“ е конкретен надворешнополитички потег што ја става земјата во помала група држави кои оваа година застанаа спроти традиционалното мнозинство во Генералното собрание.
