Управата за јавни приходи објави нова листа со 2.008 правни и 3.232 физички лица. Нивниот вкупен објавен нето-долг изнесува 13,64 милијарди денари, односно приближно 221,8 милиони евра. Во споредба со претходната листа, износот е поголем за околу 448 милиони денари.
Долг на хартија и пари во буџетот
Бројката е голема, но не значи дека толку пари веднаш можат да се наплатат. Листата покажува евидентирани неплатени обврски над пропишаниот праг; таа сама по себе не кажува колкав дел од долгот е обезбеден со имот, колкав е предмет на постапка и колкав реално ќе стигне во буџетот.
Токму затоа вниманието го привлекува скопска фирма со долг од речиси 15 милиони евра, а за која медиумот наведува дека нема имот. Тоа отвора прашање поважно од нејзиното место на листата: кои средства ѝ стојат на располагање на државата за наплата? Наводот за имотната состојба бара проверка во соодветните регистри и одговор од надлежните институции; од самата листа на УЈП не може да се потврди.
Што точно опфаќа новата листа?
Листата бр. 09/2026 се однесува на долгови доспеани до 31 мај 2026 година, а неплатени до 31 август 2026 година. Таа опфаќа обврски по повеќе основи, меѓу кои ДДВ, данок на добивка, данок на личен доход, придонеси, акцизи и царини.
За објавување долгот треба да надминува 300.000 денари кај правните лица или 120.000 денари кај физичките лица и самостојните вршители на дејност. Критериумите и роковите се наведени во официјалната објава на УЈП.
Од вкупните 13,64 милијарди денари, 13,46 милијарди се долг за даноци и придонеси, а околу 183 милиони денари се однесуваат на царински давачки. Иако вкупниот износ пораснал, царинскиот дел е помал од оној во претходната листа.
Прашањето е дали долгот се намалува со наплата
Јавното објавување на должниците овозможува увид, но не е мерка за успешноста на наплатата. За јавноста да ја оцени таа успешност, потребни се и податоци за наплатените износи, обезбедувањето на побарувањата и исходот од постапките за најголемите долгови.
Зголемувањето на објавениот долг не докажува само по себе дека институциите не постапувале: меѓу две листи може да се појават нови обврски, а дел од старите да се платат. Сепак, разликата од 448 милиони денари е причина да се побара објаснување што ја предизвикало промената и каков дел од преостанатите побарувања државата очекува да наплати.
