Министерот за здравство Сашо Клековски во Софија потпиша план за здравствена соработка со бугарската министерка Катја Ивкова за периодот 2026-2028 година, а во рамките на посетата беше и во болницата „Мајчин дом“, каде што една од главните теми беше раното откривање здравствени состојби кај новороденчињата. Посетата се одвива во период на засилено медиумско внимание кон односите меѓу Македонија и Бугарија по случајот со Ива Михаилова.
Според бугарското Министерство за здравство, потпишаниот план предвидува заеднички иницијативи, размена на медицинска експертиза и развивање на партнерството во здравството и медицинските науки. Документот ја продолжува институционалната соработка поставена со меѓувладината спогодба потпишана во Софија во 2000. година.
Неонаталниот скрининг како конкретно поле за соработка
По потпишувањето на документот, Клековски и Ивкова го посетија Универзитетскиот акушерско-гинеколошки болнички комплекс „Мајчин дом“ во Софија. Таму се запознаа со работата на Клиниката за неонатологија и со грижата за новородените и предвремено родените деца.
Разговорите не останале само на општа размена на искуства. Според информациите од бугарското Министерство, меѓу темите биле пренаталната дијагностика, масовниот неонатален скрининг и брзата геномна дијагностика. Разгледувани биле и можности за заеднички пилот-проекти, користење лабораториски капацитети и проширување на програмите за скрининг со дополнителни наследни заболувања за кои постои можност за лекување. Националната генетска лабораторија во рамките на установата спроведува скрининг на новороденчиња, вклучително и метаболички и генетски испитувања. Бугарија годинава ја прошири својата национална програма за неонатален скрининг со испитувања за уште неколку тешки ретки заболувања.
Во разговорите биле отворени и можности за партнерство во роботизираната гинеколошка хирургија и онкогинекологијата. Практичната вредност на потпишаниот план, според двете страни, треба да се мери преку конкретни медицински проекти, директни контакти меѓу установите и размена на стручни знаења.
Посетата се одвива во сенка на случајот со Ива Михаилова
Иако официјалната агенда на Клековски во Софија беше насочена кон институционалната здравствена соработка, дел од бугарските и македонските медиуми ја поврзаа посетата и со случајот на Ива Михаилова, која се наоѓа на лекување во болницата „Пирогов“.
била споменувана можност Клековски да ја посети Михаилова, но таква посета не била реализирана. Во официјалното соопштение на бугарското Министерство за здравство посетата на „Пирогов“ не е дел од наведената програма.
Случајот со Михаилова веќе има и поширока правна и политичка димензија. Таа се наоѓа во Бугарија додека во Македонија против неа се води постапка поврзана со сообраќајна несреќа со смртни последици. Во меѓувреме беа отворени прашања за начинот на кој ја напуштила земјата, за судските мерки и за можностите за нејзино враќање. Panoptikum претходно пишуваше за забраната за излез и неевидентираното преминување на границата, како и за изјавата на Клековски дека најавен лекарски конзилиум требало да ја провери здравствената состојба на Михаилова.
Од договор до практични резултати
Здравствената соработка меѓу две соседни земји има најголема смисла кога излегува од рамката на протоколарните средби. Неонаталниот скрининг е токму такво поле: раното откривање на наследни и метаболички заболувања може директно да го промени текот на лекувањето и квалитетот на животот на детето.
За Македонија затоа поважно од самиот потпис е што од договореното ќе стане достапна практика – дали ќе има заеднички програми, обуки, лабораториска соработка и проширен скрининг. Токму таму ќе се види вистинскиот ефект од посетата во Софија.
Извори
Министерство за здравство на Бугарија – официјално соопштение за посетата и здравствената соработка
