Министерот за здравство Сашо Клековски изјави дека заминувањето на Ива Михајлова во Бугарија се случило пред најавеното доаѓање на бугарски лекарски конзилиум во Македонија, кој требало заедно со македонските лекари да ја провери нејзината здравствена состојба. Според неговата оценка, таквата проверка би покажала дека „во основа нема здравствен случај“ што би го оправдал спорот околу лекувањето.
Изјавата отвора ново поглавје во случајот кој за само неколку дена се прошири од кривична постапка и прашање за лекување во странство до проблем со граничната контрола, меѓународна потерница и нова политичка расправа меѓу Македонија и Бугарија. Клековски најави и разговори со бугарското Министерство за здравство во Софија.
Клековски: Бугарските лекари требало да ги проверат наводите
Според Клековски, планот бил лекарски тим од Бугарија да дојде во Македонија и заедно со домашните лекари да ги разгледа медицинските наоди и тврдењата поврзани со состојбата на Михајлова. Тој го поврза нејзиното заминување со најавата за таквиот конзилиум, оценувајќи дека по стручната проверка „работите ќе излезеле на виделина“.
Станува збор за став на министерот, а не за медицински заклучок на веќе одржан заеднички конзилиум. Токму оваа разлика е важна: најавената проверка не се одржала пред Михајлова да замине во Бугарија, па не постои заеднички македонско-бугарски лекарски наод кој ретроактивно би можел да го разреши спорот.
Клековски најави дека во Софија ќе разговара со претставници на бугарското Министерство за здравство и за случајот на Михајлова, паралелно со прашањата за натамошниот третман на дел од повредените во пожарот во кочанската дискотека „Пулс“ кои се лекуваат во Бугарија.
Лекарот Иван Барбов: Бугарија била опција, не единствено решение
Во исто време професор д-р Иван Барбов од Клиниката за неврологија даде поинаков контекст за медицинската документација што претходно стана дел од јавната расправа. Во изјава за „Слободен печат“ Барбов вели дека Михајлова не му кажала оти против неа се води постапка за сообраќајна несреќа со смртни последици и дека неговото мислење за лекување во Бугарија било дадено како една од можностите, а не како единствена терапевтска опција.
Според објавениот медицински извештај, Барбов навел дека одредени методи на лекување не се изведуваат во Македонија и предложил третман во некоја соседна земја, меѓу кои Бугарија или Турција. Тој сега појаснува дека документот не бил конзилијарно мислење за официјална постапка за лекување во странство. Директорот на Клиниката за неврологија Јован Божиновски, пак, изјавил дека клиниката немала стручен колегиум кој донел такво мислење и дека до нив не пристигнало барање од Михајлова што би било испратено до надлежната комисија за одобрување лекување во странство.
Оттука, зад политички наелектризираната формулација „има“ или „нема здравствен случај“ стојат најмалку две различни прашања: дали Михајлова имала медицинска состојба што бара третман и дали постоела медицинска и процедурална основа токму за лекување во странство. Тоа не се идентични прашања.
Во Софија е примена во „Пирогов“
Михајлова во меѓувреме се наоѓа во Бугарија. Според информациите објавени од Deutsche Welle, Универзитетската болница „Н. И. Пирогов“ соопштила дека на 12. октомври била примена за дијагностичко прецизирање и лекување. Тој факт потврдува дека таа е пациент во бугарска здравствена установа, но сам по себе не одговара на правното прашање дали постоеле услови македонскиот суд да ѝ дозволи заминување во странство. Deutsche Welle го разгледува случајот и низ прашањето за нејзиниот правен статус во Бугарија.
Против Михајлова во Кочани се води судска постапка за сообраќајна несреќа со смртни последици. Таа и нејзината одбрана го оспоруваат обвинението. Пред заминувањето ѝ биле одземени македонскиот и бугарскиот пасош и важеле мерки со кои ѝ било ограничено напуштањето на земјата.
Како што Panoptikum претходно објави за стоп-листата и граничната евиденција, македонското МВР соопшти дека нема регистриран нејзин легален излез од Македонија, а преку контактот со бугарските служби било добиено известување дека нема евидентиран ниту легален влез во Бугарија. Самата Михајлова и нејзиниот бугарски адвокат тврдат спротивно – дека границата ја преминале преку официјален премин со знаење на полицијата.
Медицинското прашање веќе не може да се одвои од правното
Основниот суд во Кочани во меѓувреме ѝ определи 30-дневен притвор, а по Михајлова е распишана меѓународна потерница. Најновиот развој на постапката дополнително го отвори прашањето како обвинето лице со активни ограничувања ја напуштило Македонија.
Случајот затоа веќе не може да се сведе на едно медицинско мислење. Од една страна е тврдењето на Клековски дека најавениот заеднички конзилиум би покажал дека нема основа за здравствениот спор. Од друга е медицински документ во кој лекар навел дека одредени методи не се изведуваат во Македонија, иако самиот лекар сега објаснува дека Бугарија била само можност и дека неговиот предлог не претставувал формално одобрение за лекување во странство.
Во меѓувреме случајот доби и дипломатска димензија. Бугарскиот амбасадор Желјазко Радуков го опиша како хуманитарно прашање што, според него, не требало да стане политичко, додека македонското Министерство за надворешни работи реагираше на третманот на случајот во Софија.
Затоа најважниот следен чекор не е уште една политичка квалификација, туку документите и институционалните одговори: што точно покажувале медицинските наоди, каква постапка била започната или не била започната за лекување во странство и, независно од здравствената состојба, како Михајлова стигнала во Бугарија додека против неа важеле судски ограничувања. Дури со тие одговори медицинската, судската и политичката приказна ќе можат повторно да се разделат.
