fbpx Прескокни до главната содржина Opens in a new tab

АНБ и БЈБ разоткрија прокси-мрежа во Македонија: подготвувала атентат во Грција по насоки од ирански државјанин

Повеќемесечна истрага довела до мрежа во Македонија за која безбедносните служби тврдат дека подготвувала атентат врз лице во Грција. Пет лица се приведени, по едно се трага, а истрагата води до ирански државјанин и меѓународни прокси-врски. Планот е спречен - сега останува да се утврди колку далеку стигнала мрежата.

Агенцијата за национална безбедност и Бирото за јавна безбедност разоткриле мрежа во Македонија чии членови, според безбедносните сознанија, преземале подготвителни и логистички активности за терористички акт, односно атентат врз однапред определено лице во Грција. Во операцијата се опфатени 6-мина македонски државјани од Скопје и Куманово – четворица се уапсени во Македонија, еден бил уапсен во Грција и предаден на македонските власти, а по шестото лице се трага.

Случајот, кој на 17. ноември стана една од позначајните теми и во грчките медиуми, добива поширока безбедносна тежина затоа што АНБ го поврзува со ирански државјанин и со модел на дејствување во кој странски актери користат локални криминални структури како посреднички, односно прокси-мрежи. Истовремено, директорот на АНБ Бојан Христовски изјави дека во овој момент нема сознанија за планирани напади на територијата на Македонија и дека генералната проценка за ризикот од тероризам во земјата останува ниска.

Истрагата траела со месеци, целта била во Грција

Според информациите што ги соопштија безбедносните институции, активностите за разоткривање на мрежата започнале на почетокот на 2026. година, во соработка со грчката национална разузнавачка служба и други партнерски служби. Директорот на АНБ наведе дека операцијата се развивала во период од околу девет до десет месеци.

Во центарот на истрагата е иранскиот државјанин Едрис Јахангири Маванех. Според Христовски, македонската мрежа ја сочинувале лица веќе етаблирани во криминални структури, кои по негови директни насоки преземале подготовки за напад врз лице во Грција. АНБ наведува и дека во рамки на меѓународната размена на информации биле утврдени контакти и конспиративни средби во трети земји, меѓу кои и Иран.

Грчки „Катимерини“ објави дека случајот бил разоткриен преку соработка на македонската АНБ со грчката ЕИП и дека еден македонски државјанин бил уапсен во Грција, додека другите четворица биле приведени во Скопје. Истиот медиум наведува дека идентитетот на планираната цел во Грција не е објавен.

Прочитај и за ... >>  Скопје меѓу БРТ и контејнери: градот ќе покаже дали знае да стане систем

Оружје, електронски уреди и скица со означена локација

Податоците што ги објави МВР покажуваат дека истрагата опфаќа шест македонски државјани на возраст од 29 до 73 години, од Скопје и Куманово. При претресите биле одземени мобилни телефони, лаптопи, персонални компјутери, УСБ-мемории, тефтери со контакти, скица со означена локација, како и огнено оружје и муниција, од кои дел биле без соодветна дозвола.

Четири лица биле лишени од слобода при претресите во Македонија. Петтото било уапсено во Грција и потоа предадено на македонските органи, додека за шестото постојат сознанија дека се наоѓа надвор од земјата. Надлежното јавно обвинителство е известено за случајот, а за пет лица судија на претходна постапка определил соодветни мерки.

МВР наведува дека во текот на постапувањето била утврдена меѓусебна поврзаност на лицата и контакти со странски државјани, вклучувајќи лица поврзани со прокси-мрежи. За одземените предмети допрва следуваат анализи и вештачења, што значи дека дел од фактите за конкретниот план, улогата на секој осомничен и степенот на неговата реализација сè уште се предмет на истрагата.

Зошто случајот е поширок од една антитерористичка акција

Суштината на случајот не е само во бројот на приведени или во пронајденото оружје. Безбедносно многу позначајно е тврдењето дека локални криминални структури можеле да бидат употребени како оперативна алка за интереси што потекнуваат надвор од Македонија.

АНБ го поврзува Маванех и со други лица од интерес за меѓународните безбедносни служби, меѓу кои и Наџи Шарифи Зиндашти, кого повеќе извори го поврзуваат со организиран криминал. Македонската агенција оценува дека таквиот модел се вклопува во поширока практика при која разузнавачки структури се обидуваат да ги прикријат своите активности преку криминални посреднички мрежи во трети држави.

Токму поради тоа случајот има регионална димензија. Македонија во оваа истрага не се појавува како наведена цел на нападот, туку како простор во кој, според АНБ, биле регрутирани или користени лица за операција насочена кон друга држава. Тоа ја става во преден план меѓународната размена на разузнавачки информации и способноста навреме да се откријат мрежи што функционираат преку повеќе граници.

Прочитај и за ... >>  Корошишта открива нова страница од архајскиот свет: богат војнички гроб со злато и оружје на Расница

На Panoptikum веќе пишувавме за претходните антитерористички активности и сомневања за радикални мрежи во Македонија, како и за врската меѓу оружјето, радикализацијата и криминалните структури. Новиот случај е различен по својата меѓународна компонента, но повторно покажува колку организираниот криминал и безбедносните закани можат да се преклопат.

Христовски: ризикот во Македонија останува низок

И покрај тежината на истрагата, директорот на АНБ посочи дека нема информации дека конкретната мрежа подготвувала напад во Македонија. Според неговата проценка, ризикот од терористички акти во земјата останува низок, иако секогаш постои можност за индивидуални чинови на насилство од таканаречени „волци самотници“.

Истовремено, АНБ ја следи и неодамнешната одлука на египетските власти со која организација од Македонија, наведена под арапското име „Таджаму ал-Шабаб ал-Ислами“, е ставена на египетската листа на терористички организации. Христовски нагласи дека станува збор за одлука во рамките на египетскиот правен систем и дека таа сама по себе не значи дека организацијата има ист статус пред македонските институции или Европската Унија.

За јавноста најважната граница останува меѓу сериозноста и паниката. Операцијата покажува дека постоела доволно сериозна разузнавачка основа за повеќемесечно меѓународно следење, апсења и претреси. Од друга страна, идентитетот на целта во Грција, конкретната фаза до која стигнала подготовката и индивидуалната одговорност на секое од опфатените лица допрва треба да се утврдуваат во институционална и судска постапка.

Во оваа фаза најзначајниот факт е дека планот, според македонските и грчките безбедносни информации, бил откриен пред да премине во напад. А вистинскиот обем на мрежата ќе стане појасен дури по анализата на комуникациите, одземените уреди и меѓународните контакти.

За авторот: Горан Димитровски

Основач и извршен директор на Digital Media Creative Pro, со над 20 години искуство во дигитален маркетинг и визуелни комуникации. Специјализиран е за креирање ефикасни дигитални стратегии, проектен менаџмент и дигитализација на процеси во мали и средни компании.

За повеќе написи од авторот кликни тука.

Важна напомена: Сите права се задржани. Не е дозволено какво било преземање, копирање, објавување или преработка на делови или цели содржини од овој портал без претходно одобрение од авторот, редакцијата и/или издавачот. За секоја повреда на авторските и сродните права, Паноптикум го задржува правото да побара надомест и соодветна правна заштита.

Уредничка напомена: Во подготовката на содржината може да се користи дигитална/AI асистенција како помошна алатка за јазична, структурна, истражувачка или визуелна обработка. Финалниот текст е уреднички прегледан и објавен под одговорност на авторот и/или редакцијата. Главната илустрација на написот може да биде фотографија, авторска/архивска слика или AI-генерирана концептуална илустрација создадена за визуелна поддршка на текстот.
ДО СИТЕ НОВИ АКТУЕЛНОСТИ ВО „ШТО ИМА НОВО?“