Генералниот секретар на Интерпол, Валдеси Уркиза, ја посети Полициската академија во Идризово заедно со министерот за внатрешни работи Панче Тошковски, со порака што оди подалеку од протоколарна дипломатска средба: современата полиција не се гради само со опрема, овластување и наредба, туку со знаење, дисциплина, меѓународна соработка и доверба во институцијата. Во фокусот беа обуката на идните полициски службеници, професионалните стандарди и улогата на Македонија во регионалната и глобалната борба против организираниот криминал.

Во време кога криминалот одамна не завршува на една граница, а дигиталните, финансиските и прекуграничните закани бараат брза размена на информации, ваквите средби имаат и симболичка и практична тежина. Полицијата што не учи, заостанува. Полицијата што не соработува, се затвора во сопствена немоќ. Полицијата што не гради доверба, останува само апарат со униформа.

Полициската академија како прва линија на безбедноста

Пред кадетите, раководството на МВР и претставниците на Академијата Уркиза ја нагласи важноста на континуираното полициско образование и на приспособувањето на обуките кон новите безбедносни закани. Според објавените информации, тој посочил дека криминалот станува сè покомплексен, па начинот на кој полицијата се обучува мора постојано да се развива.

Тоа е суштинска порака за македонскиот безбедносен систем. Академијата во Идризово не е само место каде што идните полицајци учат процедури. Таа е првиот филтер на карактерот, знаењето и одговорноста. Во неа треба да се создава службеник што ќе знае кога да интервенира, како да комуницира, како да препознае ризик, како да ја употреби својата надлежност законито и како да остане човек во ситуација во која власта на униформата лесно може да стане искушение.

Токму затоа посетата природно се надоврзува на прашањето што Паноптикум веќе го отвори во текстот „По 26 години се враќа полициското училиште: 200 ученици пред тестот на униформата“. Враќањето на полициското образование не е административна вест, туку тест дали државата знае да создава јавна служба пред да ѝ даде моќ.

Македонија како партнер во меѓународната полициска мрежа

Уркиза ја истакна улогата на Македонија како значаен партнер на Интерпол во борбата против организираниот и прекуграничниот криминал. Во обраќањето биле споменати регионалната соработка, активностите на границата со Албанија, заедничките патроли со српската полиција и пошироката потреба од координација меѓу полициските служби.

Оваа порака не треба да се чита само како дипломатска пофалба. За мала држава меѓународната полициска соработка е прашање на капацитет. Ниту една национална полиција сама не може да одговори на трговија со луѓе, нелегална трговија со оружје, сајбер-криминал, финансиски измами, бегства преку граници и криминални групи што работат како мрежи, а не како локални банди.

Во таа смисла, Секторот за меѓународна полициска соработка при МВР има особено значење, бидејќи комуникацијата со странски надлежни органи се одвива и преку информациските системи на Интерпол, Европол и СЕЛЕК. Тоа е тивката инфраструктура на безбедноста: онаа што не се гледа на улица, но често одлучува дали една истрага ќе запре на граница или ќе продолжи таму каде што криминалот се обидел да исчезне.

Интерпол не е само организација, туку јазик на доверба меѓу полициите

Валдеси Уркиза е генерален секретар на Интерпол и според официјалната страница на организацијата ја извршува функцијата највисок меѓународен службеник на организацијата, практично како нејзин извршен раководител. Интерпол го претставува како институционален центар што ги поврзува националните полиции, додека во неговата официјална биографија се наведува долгогодишно искуство во полициска работа, меѓународна соработка, борба против трговија со луѓе, криумчарење мигранти и заштита на ранливи заедници.

Таа биографија е важна за контекстот на неговата порака во Идризово. Кога првиот човек на Интерпол зборува за обука, тој не зборува за формален курс или административен сертификат, туку за способноста на една полиција да разбере свет во кој криминалот се движи побрзо од процедурите. Денес полицискиот службеник мора да знае да работи со податоци, со меѓународни канали, со различни правни системи, со жртви, со дигитални траги и со јавност што бара и безбедност и отчетност.

Затоа е значајно и тоа што, според објавените информации, Центарот за обука на МВР од ноември 2025 година е дел од Глобалната академска мрежа на Интерпол, во која членуваат 28 полициски образовни институции. Ова членство не смее да остане само престижна белешка во соопштение. Неговата вредност ќе се мери според тоа дали ќе донесе подобри програми, поголема стручност, размена на искуства и појасен стандард за тоа што значи современ полицаец во Македонија.

Полицијата како јавна служба, не како затворен систем

Помошник-министерот во Полициската академија, Влатко Митковски, истакнал дека Академијата останува посветена на современ образовен систем усогласен со меѓународните стандарди, со континуирана едукација, примена на добри практики и партнерство со водечки светски полициски организации.

Во тоа има една важна линија: полицијата не смее да се разбира како затворен систем што сам си е доволен. Кога е затворена, таа станува ранлива на рутина, самоволие и внатрешни хиерархии што не секогаш го гледаат граѓанинот. Кога е отворена кон знаење, стандарди и споредба со подобри практики, таа добива можност да се поправи.

Паноптикум веќе пишуваше дека Денот на македонската полиција не треба да биде само свеченост, туку потсетник дека довербата се заслужува секој ден. Во таа смисла, посетата на Уркиза не е само признание за МВР, туку и потсетник: меѓународната соработка има вредност само ако се преточи во подобра домашна практика.

Безбедноста не почнува со акција, туку со подготовка

За време на посетата биле презентирани капацитетите на Полициската академија, образовните програми и активностите што МВР ги спроведува за модернизација на полициската обука и нејзино усогласување со европските и меѓународните стандарди.

Тоа е вистинската точка на оваа вест. Безбедноста не почнува кога ќе се вклучи сирената. Таа почнува многу порано: во училница, на тренинг, во етичка дилема, во проверка на постапка, во способноста да се направи разлика меѓу сила и законитост. Современата полиција мора да биде физички подготвена, технолошки писмена, правно дисциплинирана и човечки стабилна.

Затоа оваа посета треба да се чита како порака и кон институциите и кон јавноста. Македонија може да биде дел од меѓународната безбедносна мрежа само ако дома гради полиција што знае, учи и одговара. Не е доволно да се биде партнер на Интерпол на хартија. Вистинското партнерство почнува кога секој млад полициски службеник ќе разбере дека униформата не е привилегија, туку јавна обврска.

Во таа точка се среќаваат обуката, довербата и државата. Полицијата на иднината нема да биде онаа што само побрзо реагира. Ќе биде онаа што подобро разбира зошто реагира, пред кого одговара и што мора да заштити.