Македонија повторно отвора средно полициско образование. Не како носталгичен повраток на една стара институција, туку како обид државата да создаде кадар пред тој да влезе во системот – со дисциплина, проверка, знаење и јасна професионална траекторија. Министерството за внатрешни работи објави јавен повик за прием на 200 редовни ученици во Средното полициско училиште „7 Мај“ во Полициската академија, за учебната 2026/2027 година.
По пауза од 26 години, полициското средно образование повторно станува дел од образовниот и безбедносниот систем. Тоа е вест за конкурс, но и повеќе од тоа: вест за тоа како една држава ја разбира јавната служба, како го избира човекот кому утре ќе му даде овластување, униформа и одговорност пред граѓаните.
Училиштето „7 Мај“ и првата генерација по долгата пауза
Новото државно Средно полициско училиште – Полициска академија ќе прими 200 ученици. Конкурсот е наменет за ученици што завршиле втора година средно образование во четиригодишно средно училиште во Македонија. Наставата ќе се реализира во рамки на Полициската академија во Идризово, со интернатско сместување, исхрана и работна облека обезбедени од МВР.
Името „7 Мај“ не е случајно. Тоа се врзува со Денот на македонската полиција, датум што не треба да биде само протоколарен празник, туку потсетник дека полицијата постои за јавниот ред, безбедноста и достоинството на граѓанинот. Во тој контекст враќањето на училиштето природно се надоврзува на прашањето што Паноптикум веќе го отвори во текстот „7 Мај – Денот на македонската полиција“: полицијата има право на почит само кога постојано ја заслужува со професионалност, законитост и личен интегритет.
Кој може да конкурира и како ќе се избираат учениците
Кандидатите мора да бидат државјани на Македонија, да немаат навршено 18 години на денот на објавување на јавниот повик, активно да го користат македонскиот јазик и да бидат здравствено и психофизички способни. Како посебни услови се бара најмалку „добар“ општ успех во првите две години средно образование, без изречени педагошки мерки, како и успешно поминување на селекцијата.
Селекцијата ќе се одвива во три фази: проверка на моторички способности, писмен општообразовен тест и интервју. Во јавниот повик се наведени и конкретни физички критериуми, меѓу кои минимална висина, склекови, стомачни подигања, скок во далечина од место и спринт на 100 метри. Писмениот тест носи најмногу 40 бодови, а интервјуто најмногу 20 бодови, при што се оценуваат општиот впечаток, комуникациските способности, мотивацијата за полициска работа и личните квалитети.
Пријавите се поднесуваат преку родител, старател или законски застапник, во определени сектори за внатрешни работи и полициски станици. Рокот е 15 дена, не сметајќи го денот на објавување на јавниот повик.
Голем интерес, но вистинскиот тест е селекцијата
Според изјавата на Влатко Митковски, помошник на министерот во Центарот за обука на МВР, МВР очекува силна конкуренција, а целиот процес треба да заврши околу средината на август. Тој нагласи дека секторите за внатрешни работи веќе биле „блокирани“ од пријави на кандидати.
Токму тука е суштината: не е доволно бројот од 200 ученици да се пополни. Важно е како ќе се пополни. Ако полициското образование се враќа како сериозна државна школа, тогаш селекцијата не смее да биде формалност, ниту социјален канал за сигурно вработување. Таа мора да биде првиот филтер за карактер, дисциплина, здрав разум, способност за комуникација и отпорност на притисок.
Униформата не смее да биде само статусен симбол. Таа е јавна обврска. Полицаецот не е човек што само спроведува наредба, туку претставник на државата во најнепосредниот контакт со граѓанинот: на улица, во сообраќај, во криза, во конфликт, во страв, во момент кога некој бара заштита или правда.
Образование за полиција или образование за држава?
Враќањето на средното полициско училиште се случува во време кога стручното образование повторно се поставува како централна тема. Во конкурсот за средно образование за учебната 2026/2027 година, најголем дел од местата беа токму во стручното образование, за што Паноптикум пишуваше во текстот „Упис во средно 2026/2027: најмногу места има таму каде што државата бара вештини“. Полициското училиште е дел од истата логика: државата не може само да вработува луѓе, мора да ги образува за улогата што ќе ја носат.
Сепак, полициското образование има посебна тежина. Тоа не произведува само стручен профил, туку човек со овластување. Затоа мора да биде образовен процес што ќе вклучува право, етика, психологија, комуникација, граѓански права, работа со ранливи категории, превенција и контрола на сопствената моќ. Без тоа, секоја униформа ризикува да стане празна форма.
Државната служба не се гради само со закони и конкурси. Таа се гради со култура. Со јасна граница меѓу професионалност и партиска припадност, меѓу ред и репресија, меѓу авторитет и ароганција. Затоа темата се допира и со поширокото прашање на јавната администрација, одговорноста и департизацијата, за кое Паноптикум пишуваше во „Евтина администрација – модерна и ефикасна држава“.
Безбедноста почнува пред интервенцијата
Најлесно е полициското училиште да се гледа како одговор на недостиг од кадар. Тоа веројатно е дел од причината. Но вистинската мерка ќе биде дали новиот модел ќе создаде полицајци што граѓаните ќе ги препознаваат како заштита, а не како закана; како ред, а не како самоволие; како институција, а не како партиска или лична моќ.
Во современо општество безбедноста не е само прашање на патрола, казна и интервенција. Таа е доверба дека правилата важат за сите. Ако полицијата треба да биде првата видлива линија на државата, тогаш полициското образование мора да биде првата невидлива линија на одговорноста.
Затоа враќањето на Средното полициско училиште „7 Мај“ ќе биде вистински успех само ако првата генерација не биде третирана како бројка од конкурс, туку како почеток на нов стандард. Македонија не добива само 200 идни полицајци. Добива тест за тоа дали знае да создава јавна служба пред да ѝ даде моќ.
