Франција се соочува со последиците од еден од најнасилните денови во актуелниот бран протести. Вчера стотици илјади луѓе излегоа на улиците поради високите трошоци за живот, состојбата во образованието и јавните услуги, а во повеќе градови протестите беа проследени со судири, пожари и масовни грабежи. До крајот на денот беа уапсени околу 1.200 лица, а најмалку 150 полицајци и жандарми беа повредени, соопшти премиерот Себастијан Лекорни.
Најголемиот дел од демонстрациите поминале мирно, но во Париз, Лимож, Марсеј, Лион, Бордо, Лил и други градови маскирани групи ги нападнале безбедносните сили, палеле возила и јавни објекти и ограбувале продавници. Според Министерството за внатрешни работи, на протестите учествувале околу 550.000 луѓе, додека организаторите проценуваат дека бројката била поблиску до 800.000. Reuters ги опиша немирите како една од најтешките ескалации во Франција во последните години.
Историското градско собрание во Лимож речиси уништено
Најтешката материјална штета е регистрирана во Лимож. Маскирани лица упаднале во градското собрание и го запалиле објектот, откако претходно било запалено и возило на општинската полиција. Пожарот го зафатил поголемиот дел од зградата, покривот се урнал врз пониските катови, а локалните власти загубата ја оценија како катастрофа за историското наследство на градот.
Градското собрание во Лимож било отворено во 1883. година и повеќе од еден век било еден од препознатливите симболи на градот. Според AFP, насилството не останало ограничено само на Лимож – во Марсеј и Лил демонстранти навлегле во градски институции, додека во Лион бил запален туристички објект.
Од протест до грабежи во трговските центри
Во повеќе француски градови немирите се префрлија и во трговските квартови. Во Париз, Марсеј, Бордо, Лил и други места беа искршени излози и ограбени продавници, од супермаркети и аптеки до бутици на познати светски брендови. Меѓу погодените се споменуваат „Hermès“, „Louis Vuitton“, „Dior“, „Rolex“ и „Apple“.
Во Париз групи маскирани лица палеле барикади и автомобили, а полицијата употребила солзавец и други средства за растерување. Слични сцени биле регистрирани и во Марсеј и Лион. Француските власти инсистираат на разлика меѓу стотиците илјади граѓани што мирно ги изразувале своите барања и групите што ги користеле протестите за грабежи и уништување.
Последната ескалација е продолжение на кризата што започна со ученичките протести поради недостиг од наставници, преполни училници и состојбата во училиштата, а потоа се прошири кон прашањата за цените, платите и јавните услуги. Panoptikum веќе пишуваше за тоа како ученичките протести во Франција се претворија во поширока политичка и економска криза, како и за поширокиот бран младинско и социјално незадоволство во повеќе европски земји.
Макрон: Насилството нема место во Франција
Претседателот Емануел Макрон најави кривично гонење на лицата што учествувале во нападите, вандализмот и грабежите. Во реакцијата по немирите тој порача дека во Франција „нема место за насилство“ и изрази поддршка за полицијата, истовремено нагласувајќи дека мора да биде заштитено правото на мирен протест.
Француските власти сега се соочуваат со две паралелни задачи – истрагите за насилството и материјалната штета, но и одговорот на причините што изведоа стотици илјади граѓани на улиците. Протестниот бран, кој почна од училиштата и постепено ги опфати трошоците за живот, платите и состојбата на јавните услуги, веќе ја надмина рамката на еден секторски спор. Саботните немири само ја направија таа криза потешка и политички почувствителна.
