Дали ве збунува модерниот живот? Не онака површно, туку суштински – длабоко, тивко, како некој постојан шум во позадина што не престанува. Ако го живеете во неговата полнотија – сосе сите празнотии во него – што е тоа што најмногу ве загрижува? Дали некогаш сте се запрашале зошто сте уморни и кога не сте физички изморени? Зошто легнувате во кревет, а не заспивате?
Не смееме повеќе да се лажеме дека проблемот е индивидуален. Тој е системски. Тој е начин на живеење.
Збунетоста како нова нормалност
Пред неколку години организацијата WorldSkills во Велика Британија објави истражување за основните животни вештини кај населението. Податоците покажаа дека значителен дел од луѓето не знаат да сменат гума, да состават полица или да пресметаат кредитни обврски. Истражувањето можете да го видите на официјалната страница на WorldSkills UK.
Тоа не е приказна само за Британија. Тоа е огледало на модерниот човек.
57% од испитаниците изјавиле дека не би можеле да сменат гума. Половина не знаат да состават купена полица. Генерацискиот јаз е уште поинтересен – младите лесно поставуваат безжичен интернет, но тешко се снаоѓаат со елементарни практични задачи.
Дали училиштата навистина престанаа да нѐ учат како да живееме? Или ние престанавме да учиме што е суштинско?
Телото под притисок – хроничен умор како начин на живот
Друго британско истражување, спроведено на над 5.000 луѓе, покажа нешто што не треба да нѐ изненади – луѓето се повеќе се загрижени за начинот на кој живеат отколку за пушењето или алкохолот.
Недостигот од физичка активност, лошиот сон, хроничниот замор и стресот се меѓу главните здравствени фактори на ризик. За научно објаснување на влијанието на недостигот од сон врз здравјето, вреди да се прочита анализата на NHS – Sleep and tiredness.
Сонот не е луксуз. Тој е биолошка нужност. За време на REM фазата мозокот ја организира меморијата, ги процесира емоциите и се справува со стресот. Податоци за важноста на REM фазата може да се најдат и на страницата на Sleep Foundation.
Кога го кратиме сонот – го кратиме сопствениот имунитет, концентрација и емоционална стабилност.
Семисомнија – живот на половина сон
Терминот „семисомнија“ го популаризираше британскиот експерт за сон др Нил Стенли, кој со децении го истражува спиењето. Не станува збор за класична инсомнија, туку за хронично недоволно или неквалитетно спиење кое не ги исполнува строгите клинички критериуми за несоница, но сепак го разорува квалитетот на живот.
За разлика од клиничката инсомнија, дефинирана од медицинските институции како хронична неможност за заспивање или одржување сон, што можете да ја проверите и во дефиницијата на Mayo Clinic – Insomnia, семисомнијата е подмолна.
Легнувате. Заспивате. Но не се будите одморени.
Тоа е живот на половина батерија.
А модерниот живот нѐ тера токму таму – да „штедиме“ сон за да добиеме повеќе време. А всушност губиме живот.
Пречувствителност во свет на постојана стимулација
Психологот д-р Елејн Арон ја разви теоријата за високо чувствителните личности – концепт познат како Highly Sensitive Person. Нејзината работа е детално претставена на официјалната страница HSPerson.com.
Според нејзините истражувања, околу 15-20% од популацијата има повисока сензитивност на нервниот систем. Тоа не е болест. Тоа е карактеристика.
Но во свет на постојани нотификации, екрани, звуци и информации – оваа карактеристика станува товар.
Дали сме нетолерантни? Или сме преоптоварени?
Електросензибилност – помеѓу наука и перцепција
Постојат случаи на луѓе кои тврдат дека чувствуваат физички симптоми од електромагнетни полиња. Сепак, според Светската здравствена организација, досегашните научни истражувања не утврдиле јасна врска меѓу електромагнетните полиња и конкретни здравствени симптоми.
Науката засега не потврдува директна биолошка причина, но чувството на преоптовареност од технологија е реално психолошко искуство.
И тука повторно се враќаме на истото прашање.
Дали модерниот живот нѐ прави неспособни, уморни и пречувствителни? Или нѐ прави свесни дека сме премногу оддалечени од природниот ритам?
Зошто спиењето е политичко прашање
Спиењето не е само лична навика. Тоа е културен став. Ако општеството го наградува оној што не спие, што работи до доцна, што е секогаш достапен – тогаш несоницата станува системска појава.
А системските проблеми не се решаваат со кафе без кофеин.
Се решаваат со свесна промена на ритамот.
Можеби не можеме да го смениме светот. Но можеме да си го вратиме сонот.
И можеби токму таму – во тишината на темната соба – почнува вистинската револуција.
