Речиси 50 лица се уапсени во меѓународна операција против организирана криминална мрежа со членови од Западен Балкан, осомничена за шверц на големи количества дрога и поврзана со убиства, обиди за убиства, киднапирања и напади со гранати низ Европа. Завршната акција била спроведена праед два дена во Словенија и Шпанија, а резултатите денеска, 8. октомври, ги објавија Европол и словенечката полиција.
Во завршната фаза биле уапсени 34 лица во Словенија, едно во Шпанија, а еден од главните осомничени претходно бил приведен во Хрватска. Уште 11 лица биле уапсени во претходните фази, со што вкупниот број достигнува 47. Токму ова ја објаснува разликата меѓу бројките 36, 47 и „речиси 50“ што денеска се појавија во медиумските извештаи.
Легалниот транспорт како покритие за дрогата
Начинот на работа на мрежата покажува колку современиот организиран криминал може да се вклопи во сосема легалната економија. Според истражителите, дрогата била сокривана меѓу регуларен комерцијален товар и превезувана со камиони, комбиња и автомобили по воспоставени европски транспортни правци. Возачите биле регрутирани главно од Словенија, Босна и Херцеговина и Бугарија, а наркотиците се движеле од Шпанија, Холандија и Белгија кон други европски земји. Легалните испораки не служеле само како маска – тие носеле приходи и истовремено ги намалувале трошоците на криминалната логистика.
Тоа е модел што добро ја покажува променетата природа на меѓународниот организиран криминал: криминалната мрежа не мора да создава паралелен транспортен систем ако може да ја искористи инфраструктурата на легалната трговија.
66 килограми запленети во последната акција, речиси четири тони во целата истрага
Во претресите на 6 октомври биле запленети 51 килограм канабис и 15 килограми амфетамин, односно 66 килограми дрога. Пронајдени биле и околу 88.000 евра во готовина, автоматско или јуришно оружје, уште неколку парчиња огнено оружје, комуникациска опрема, вредни часовници, полициска значка и лисици. Во Шпанија бил откриен и простор со 145 растенија канабис.
Бројката од речиси четири тони, сепак, не се однесува на дрога пронајдена во оваа единечна акција. Словенечката полиција наведува дека толкав е приближниот обем на наркотиците што низ повеќегодишната истрага биле физички запленети или доказно поврзани со конкретни транспорти, испораки и продажби.
Истражителите преку комуникациите и другите докази реконструирале, меѓу другото, дополнителни транспорти од околу 2,5 тони канабис, 474 килограми кокаин, 104 килограми хероин, 30 килограми амфетамин и 11,6 килограми MDMA, како и други наркотични и психоактивни супстанции. Словенечката полиција ја проценува докажаната криминална активност на повеќе од 37 милиони евра.
SKY ECC и CryptCom помогнале да се реконструира мрежата
Осомничените, според истрагата, користеле шифрирани комуникациски платформи SKY ECC и CryptCom за договарање на транспортите и продажбата. Токму анализата на тие комуникации им овозможила на истражителите да поврзат членови на мрежата со пратки што не биле физички запленети и да ја реконструираат пошироката структура на организацијата.
Сликата што произлегла не е само приказна за транспорт на дрога. Европол наведува дека истрагата открила врски со престрелки, убиства и обиди за убиства, киднапирање, како и со употреба на експлозивни направи и рачни гранати. Во дел од случаите цел на насилството биле и членови на семејствата на луѓето вмешани во криминалната мрежа.
Насилството, според истражителите, се активирало кога исчезнувала дрога, пропаѓал транспорт или се отворал спор околу пари и одговорност. Така економската логика на шверцот била дополнета со систем на внатрешна принуда и одмазда.
Истрагата опфатила соработка со 22 земји
Завршната операција вклучувала 42 претреси во Словенија и Шпанија, а координацијата се одвивала преку центар во Љубљана со поддршка од Европол. Во пошироката истрага словенечките власти соработувале со институции од 22 земји од Европската Унија и Западен Балкан.
Осомничените се државјани на Босна и Херцеговина и Србија, како и на Словенија, Бугарија, Турција и Холандија. Европол не ја наведува Македонија како земја на потекло на уапсените, место на нивно живеење или потврдена маршрута во конкретната операција. Затоа нема основа земјава да се поврзува директно со оваа криминална мрежа без дополнителни официјални информации.
Случајот сепак е релевантен за целиот регион затоа што покажува како криминалните структури ги користат истите транспортни коридори, комерцијални синџири и технологии врз кои се потпира легалната економија. Сличната логистика веќе се појавува и во други големи истраги за шверц, меѓу нив и случајот со петте тони марихуана и организираните транспорти меѓу Македонија и Србија.
За уапсените важи презумпцијата на невиност додека вината не биде утврдена во судска постапка. По големата полициска акција, тежиштето сега се префрла токму таму – кон доказите, обвиненијата и способноста една меѓународна истрага со десетици осомничени и повеќе држави да биде преточена во правно одржливи постапки.
