Случајот што ја потресе Србија отвора тешко прашање: што се случува кога луѓе од безбедносниот систем се најдат во сенка на сомневања за врски со криминал, прикривање траги и заштита на лица од подземјето? Српскиот претседател Александар Вучиќ, по апсењето на поранешниот началник на белградската полиција Веселин Милиќ, најави построг закон и порача дека дилерите на дрога и криминалците повеќе нема да можат да се движат со полициска заштита или со „значки“ околу себе.
Во основата на случајот е исчезнувањето на А. Н., односно Александар Нешовиќ-Баја, по настан во ресторан во белградската населба Сењак на 12. мај 2026. година. Според српските медиуми и објавите што ги пренесоа македонските портали, телото сè уште не било пронајдено, а истрагата се води во врска со сомневања за тешки кривични дела, меѓу кои и сомневање за тешко убиство.
Апсење што ја отвори најчувствителната тема
Милиќ, кој беше началник на Полициската управа за град Белград, беше уапсен во продолжение на акцијата за расчистување на околностите под кои исчезнал А. Н. Вишото јавно обвинителство во Белград покренало истрага против 10 лица поради постоење основи на сомнение дека извршиле различни кривични дела поврзани со делото тешко убиство на штета на А. Н., по кого сè уште се трага.
Претходно Милиќ бил сослушан поради сомневања дека како началник на белградската полиција извршил кривични дела во насока на прикривање на кривично дело, а на товар му се ставаат непријавување кривично дело и сторител и помош на сторител по извршено кривично дело. МУП на Србија соопштил дека тој повеќе не е началник на белградската полиција, а до избор на нов началник функцијата ја презема Дејан Бојовиќ.
„Нема заштитени лица“
Оваа формулација, изречена од директорот на српската полиција Драган Васиљевиќ, е суштината на политичката и институционалната порака. Васиљевиќ изјавил дека полицијата, по наредба на Вишото јавно обвинителство, собира докази од местото на настанот, околината и други сомнителни точки, додавајќи дека станува збор за сомневање за повеќе кривични дела и дека „нема заштитени лица и нема да има“.
Тој навел и дека 10 лица се предадени на сослушување, меѓу нив и четворица полицајци, а во тек е интензивна потрага за пронаоѓање на исчезнатиот. СДК, повикувајќи се на Н1, објави дека над 200 полицајци работат на расчистување на случајот и дека дотогаш биле уапсени девет лица.
Вучиќ најавува закон за полицајци и војници што работат за криминалци
Најсилниот дел од обраќањето на Вучиќ беше најавата за закон со кој, според неговите зборови, секој полицаец или војник што врши други работи надвор од службената задача и без директна дозвола од државата, повеќе нема да може да работи во полицијата или во војската.
Вучиќ практично го призна она што во регионот често се шепоти, но ретко се кажува толку директно: дека дел од криминалните структури функционираат затоа што имаат контакт, заштита, информации или логистика од луѓе во системот. Неговата реченица дека „пола наркодилери имаат полициско обезбедување“ е политички силна, но и институционално опасна – зашто ако е точна, тогаш проблемот не е само криминалот, туку и продорот на криминалот во структурата што треба да го спречи.
Телото не е пронајдено – затоа фактите мора да бидат повнимателни од сензацијата
Во посебен дел од обраќањето Вучиќ апелираше медиумите да не објавуваат непроверени информации за случајот во Сењак. Тој нагласил дека телото на исчезнатиот сè уште не е пронајдено, дека постои потрага и дека државните органи ќе ги соопштуваат потврдените информации.
Овој детал е важен. Во вакви случаи, јавноста природно бара брз одговор, медиумите трчаат по информација, а политиката често ја користи драмата за да испрати порака. Но, кривичната постапка не смее да се претвори во натпревар на претпоставки. Ако има злосторство, тоа мора да се докаже. Ако има прикривање, тоа мора да се документира. Ако има корумпирани врски во системот, тие мора да се пресечат со докази, а не само со декларации.
Случај што ја надминува Србија
Овој случај има регионална тежина затоа што Балканот добро ја познава сивата зона меѓу криминалот, политиката, полицијата и парите. Кога некој од врвот на полициската хиерархија се најде во истрага за прикривање тешко кривично дело, тоа не е само личен пад. Тоа е тест за системот: дали институциите можат да го истражат сопствениот човек, дали обвинителството може да оди докрај и дали политиката ќе дозволи процесот да биде правен, а не само медиумски спектакл.
За Србија ова може да биде момент на институционално расчистување или уште една силна изјава што ќе остане без длабока последица. Разликата ќе ја направат документите, обвиненијата, судската постапка и јавниот одговор на прашањето што стои зад целата афера: колку далеку криминалот влегол во системот што требало да го држи надвор?
