fbpx Прескокни до главната содржина Opens in a new tab

Убеидија е постара од 1,9 милиони години – што менува новото датирање за раните луѓе

Колку рано човечките предци тргнале надвор од Африка? Новото датирање на Убеидија ја враќа приказната повеќе од 1,9 милиони години наназад. Понекогаш најголемото откритие не е нов фосил, туку ново време во кое мора да го сместиме веќе познатото.

Еден од најважните праисториски локалитети на Блискиот Исток доби нова временска рамка. Новото геохронолошко истражување на Убеидија, во долината на Јордан, покажува дека најраните седименти во археолошкиот комплекс почнале да се формираат пред повеќе од 1,9 милиони години. Тоа не значи дека секој човечки остаток од локалитетот автоматски е толку стар, но ја поместува долната временска граница на средината во која се бараат раните траги од хоминини надвор од Африка.

Студијата, објавена во Quaternary Science Reviews, комбинира космогени нуклиди, палеомагнетизам и ураниум-олово анализа на школки. Спојувањето на повеќе независни „часовници“ е токму она што му дава тежина на резултатот.

Зошто Убеидија е клучна точка

Убеидија е одамна важен локалитет во приказната за раното ширење на човечките предци од Африка кон Евроазија. Таму се пронајдени камени алатки, фосилни остатоци од животни и човечки фрагменти. Локалитетот лежи на природен коридор меѓу Африка и Левантот – географска врата низ која во различни периоди се движеле животни и луѓе.

Прочитај и за ... >>  Бледскиот договор - балканска федерација, македонското прашање и пропуштениот историски прозорец

Најстарите широко прифатени траги од хоминини надвор од Африка се поврзуваат со Дманиси во денешна Грузија, стар околу 1,8 милиони години. Ако геолошката рамка на Убеидија навлегува подлабоко во времето, Левантот повторно станува централно место во дебатата за тоа колку рано и колку пати човечките предци тргнувале на север.

Panoptikum веќе ја отвори пошироката приказна за прачовекот и различните човечки видови, како и за нерешените мистерии на човечката еволуција. Новото датирање е пример зошто таа приказна постојано се дополнува: не секое големо откритие е нов фосил – понекогаш пресудно е подобро да се одреди староста на веќе познатото место.

Како се датира место старо речиси два милиона години

На таа временска длабочина радиојаглеродното датирање не помага. Космогените нуклиди можат да покажат колку долго минералите биле изложени или закопани, палеомагнетизмот ги споредува промените во Земјиното магнетно поле со познатата глобална хронологија, а ураниум-олово методот обезбедува независна временска процена.

Кога повеќе методи се приближуваат кон иста временска рамка, археолошката карта станува посигурна. Во случајот на Убеидија, заклучокот е дека делови од формацијата се постари од претходно прифатеното.

Прочитај и за ... >>  „Татковците основачи“ на САД – Вашингтон, Џеферсон и Френклин меѓу идеалот на слободата и противречностите на историјата

Не една миграција, туку повеќе движења

Современата слика за човековата еволуција сè помалку личи на права линија. Различни популации излегувале од Африка во различни периоди, некои исчезнувале, други се ширеле, а подоцнежни групи повторно ги минувале истите коридори.

Убеидија не ја затвора дебатата. Ако локалитетот зачувува средини постари од 1,9 милиони години, следното прашање е дали во најстарите слоеви ќе може недвосмислено да се врзе човечка активност за новата хронологија. Токму таму геологијата, археологијата и палеоантропологијата повторно ќе мора да ја составуваат приказната заедно.

За авторот: Љупчо Димитровски

Долгогодишен радио и ТВ новинар, писател и медиумски уредник со повеќе од 40 години искуство во електронските медиуми. Автор е на над 150 книги и основач на порталот Panoptikum.mk, како продолжение на култната емисија „Паноптикум“, со силен фокус на комуникација и новинарство.

За повеќе написи од авторот кликни тука.

Важна напомена: Сите права се задржани. Не е дозволено какво било преземање, копирање, објавување или преработка на делови или цели содржини од овој портал без претходно одобрение од авторот, редакцијата и/или издавачот. За секоја повреда на авторските и сродните права, Паноптикум го задржува правото да побара надомест и соодветна правна заштита.

Уредничка напомена: Во подготовката на содржината може да се користи дигитална/AI асистенција како помошна алатка за јазична, структурна, истражувачка или визуелна обработка. Финалниот текст е уреднички прегледан и објавен под одговорност на авторот и/или редакцијата. Главната илустрација на написот може да биде фотографија, авторска/архивска слика или AI-генерирана концептуална илустрација создадена за визуелна поддршка на текстот.