Професионалните војници кои ќе наполнат 45 години ќе добијат можност да продолжат да работат во Армијата како цивилни лица, со трансформација на работниот однос од определено во неопределено време. Решението е дел од реформата за статусот на професионалните војници, за која министерот за одбрана Владо Мисајловски информираше вчера, по одлука донесена на владина седница.
Со ова се отвора нова можност за луѓето кои професионалниот ангажман во Армијата досега можеа да го продолжуваат најмногу до навршување 45 години. Тој лимит е наведен и во јавниот оглас на Министерството за одбрана за прием на 300 професионални војници во 2026 година, каде договорите се склучуваат на определено време со можност за продолжување до оваа возраст.
Од определено вработување кон трајно работно решение
Новината не значи продолжување на статусот професионален војник без старосно ограничување. По навршувањето на 45 години, оние што ќе ја изберат новата можност ќе можат да го трансформираат работниот однос и да останат во системот како цивилен персонал на неопределено време.
Мисајловски на заедничката прес-конференција со началникот на Генералштабот, генерал-мајор Сашко Лафчиски, и претставници на синдикалните здруженија во одбраната соопшти дека остануваат достапни и досегашните опции – отпремнина или преминување во друга институција. Новото решение, според него, додава уште една можност: продолжување на работниот век во самата Армија како цивилно лице.
Прашањето е значајно затоа што статусот на професионалните војници по 45-тата година подолго време беше една од отворените кадровски теми во одбраната. Лафчиски на прес-конференцијата посочи дека проблемот се провлекува повеќе од 15 години.
Каде ќе работат војниците што ќе преминат во цивилен персонал?
Планирано е во организациско-формациската структура на Армијата да бидат предвидени единици за стражарска и пријавна служба, распоредени во касарните според потребите. Професионалните војници што ќе ја прифатат трансформацијата ќе можат да бидат ангажирани токму на задачи поврзани со обезбедувањето на гарнизоните, касарните и армискиот имот.
Таквото решение има и практична логика: станува збор за кадар кој зад себе веќе има години воена служба, искуство во армискиот систем и познавање на процедурите, објектите и безбедносните правила. Наместо по навршувањето на старосната граница системот автоматски да остане без тој човечки капитал, дел од него ќе може да се задржи на позиции каде военото искуство останува непосредно применливо.
Независниот синдикат на професионалните војници на Македонија соопшти дека решението било постигнато по повеќемесечни разговори со Министерството за одбрана, Генералштабот и други надлежни структури. Според синдикатот, се предвидува работните места во најголем дел да бидат во близина на местото на живеење на персоналот.
Платите и другите права треба да останат зачувани
Според информациите соопштени на прес-конференцијата, месечните примања на војниците кои ќе преминат во цивилен персонал, вклучувајќи ги додатоците на плата, треба да останат непроменети, додека пензионирањето ќе продолжи според важечките правила и колективните договори во Армијата.
Синдикатот наведува и права поврзани со надоместокот за станбено обезбедување, армискиот додаток, вреднувањето на високото образование и испратнината при пензионирање. За цивилниот персонал распореден на работа во смени или турнус, синдикалното соопштение наведува и додаток од пет проценти, согласно условите што важат за таквиот начин на работа.
Проценката презентирана при објавувањето на реформата е дека веќе од следната година околу 100 професионални војници би можеле да ја искористат новата можност.
Повеќе од социјално прашање за една професија
Решавањето на статусот по 45-тата година не е само прашање на работното место на една категорија вработени. Станува збор и за кадровска политика во институција во која обуката, искуството и континуитетот имаат непосредна вредност. Panoptikum претходно пишуваше за развојот од првите чекори на македонската Армија до денешната професионална сила, како и за потребата модернизацијата да биде придружена со долгорочна грижа за капацитетот и довербата во Армијата.
Токму човечкиот фактор е дел од таа равенка. Новата техника и поголемите одбранбени буџети немаат целосна вредност ако системот нема начин да го зачува стекнатото знаење на луѓето кои со години работеле во него. Истовремено, останува важно практичната примена на реформата да покаже колку лесно ќе се спроведува трансформацијата, кои конкретни работни места ќе бидат достапни и дали најавените права ќе функционираат без административни пречки.
За професионалните војници што се приближуваат до 45-тата година, сепак, најважната промена е веќе јасна: старосната граница повеќе не треба автоматски да значи и крај на нивниот работен ангажман во Армијата.
Извор
Министерство за одбрана – јавен оглас за прием на професионални војници, користен за проверка на важечката старосна граница и условите за ангажман
