Во пресрет на 8 Септември и одбележувањето на 35 години од независноста на Македонија претседателката Гордана Сиљановска-Давкова денеска во Вила Водно ќе прими талентирани ученици и нивните ментори од основните и средните училишта. Станува збор за ученици кои во учебната 2025/2026 година учествувале на меѓународни научни олимпијади и натпревари, а дел од нив освоиле медали, награди и признанија.
На приемот е најавено и присуството на министерката за образование и наука Весна Јаневска. Настанот е дел од одбележувањето на јубилејот, а изборот токму учениците со меѓународни успеси да бидат дел од програмата внесува поинаква перспектива во чествувањето – покрај сеќавањето на создавањето на независната држава, вниманието се насочува и кон генерациите што допрва треба да ја обликуваат.
Од сведоштвата за 1991. до генерацијата што доаѓа
Во Вила Водно денеска се одржува и панел-дискусија насловена „8 Септември низ призма на негови непосредни учесници и сведоци“. Освен претседателката Сиљановска-Давкова, најавено е учество на поранешни политичари и државни функционери, пратеници, новинари и други јавни личности кои непосредно биле дел од настаните или ги следеле процесите што доведоа до создавањето на независната македонска држава.
Нивните сведоштва треба да ги отворат политичките, институционалните и општествените околности во кои се одвивал процесот на осамостојување. Така, во ист простор се спојуваат две временски перспективи: луѓето што биле сведоци и учесници во пресвртните години и младите што денес ја претставуваат Македонија на меѓународни натпревари.
Одбележувањето на 35-годишнината се одвива во рамките на поширока програма што започна на 2 Август и трае до 8 Септември, со културни, музички и други настани низ Македонија.
Успехот на учениците како дел од државното одбележување
Приемот на учениците има и поширок образовен контекст. Годинава Министерството за образование и наука предвиде покривање на трошоците за котизација и пат за учество на една од 15 меѓународни научни олимпијади, за ученици и нивните ментори што ги исполнуваат условите од јавниот повик. Деталите за оваа поддршка се објавени во јавниот повик на МОН за меѓународните научни олимпијади.
Јаневска претходно соопшти и дека финансиската поддршка за талентираните ученици е проширена, со цел учеството на меѓународните натпревари да не зависи од можноста семејствата или здруженијата сами да ги покриваат трошоците. Министерството ја поставува оваа политика како дел од пошироката поддршка на учениците што постигнуваат резултати во науката и на меѓународните олимпијади.
Токму тука денешната програма добива смисла што оди подалеку од протоколарниот прием. Три и пол децении по референдумот од 8. септември 1991. година, јубилејот не се врзува само за политичката меморија на независноста, туку и за прашањето каква држава ќе им остави таа независност на генерациите што денес освојуваат медали, решаваат сложени задачи и ја претставуваат Македонија надвор од нејзините граници.
