Потребно време за читање: 2 минути

Основата на пазарот на капитал (англ. capital market) е долгорочниот капитал, односно купопродажбата на долгорочни хартии од ведност. Тој е дел од финансискиот пазар кој го опфаќа и пазарот на пари. На пазарот на капитал претпријатијата се снабдуваат со капитал за финансирање на нивните развојни програми, што е од исклучителна важност за работата и проширувањето на нивната дејност.

Постојат неколку главни дејанија на пазарот на капитал. Од нив најважно е вршењето на пазарно вреднување или капитализација на претпријатијата, а врз основа на курсот на хартиите од вредност.

Во најширока смисла се разликуваат договорен пазар или пазар на кредити, и пазар на вредносни хартии кој се смета и за пазар на капитал во потесна смисла.

Најзначајни инструменти со кои се тргува на пазарот на капитал се акциите и обврзниците.

Постои организиран и неорганизиран пазар на капитал. Организираниот се остварува преку берзите и шалтерите на банките (англ. over the counter market), а во неорганизираниот не важат берзанските правила и прописи. На организираниот пазар (се нарекува и службен) се котираат хартии од вредност на познати, големи и реномирани компании.

Прочитај и за ... >>  Стока

Помалите претпријатија учествуваат на неорганизираниот (неслужбениот) затоа што не ги исполнуваат условите за тргување на берзите. На него се врши купопродажба на расположливи финансиски средства на оние што нудат и оние што имаат потреба од капитал. Нивните врски се воспоставуваат преку директни деловни односи.

Пазарот на капитал може да биде примарен и секундарен. На примарниот се врши продажба на нови емисии долгорочни хартии од ведност, односно акции и обврзници, а на секундарниот се врши купопродажба на веќе еднаш емитирани хартии од вредност, што значи дека тие само го менуваат сопственикот.

Берзите на вредносните хартии и ефектните берзи се најзначајните организирани пазари на капитал. На неего важна улога имаат финансиските посредници и посредниците при купопродажбата на вредносни хартии. Тоа се специјалисти за купопродажба на вредносни хартии- брокери, инвестициони куќи, банки и други финансиски организации, како и инвестициони банкари.

Треба да се нагласи дека пазарот на капитал е еден од механизмите во рамките на финансискиот систем преку кој се врши алокација на слободните финансиски средства, а пред се за инвестициони цели. Освен тој, постојат уште два механизма: финансирање преку фискалниот систем и самофинансирање.

Прочитај и за ... >>  Пазар на пари

Во многу земји постои државен орган наречен „Комисија за хартии од вредност“, кој врши контрола на емитирањето и тргувањето со хартии од ведност, и воопшто работата на берзите, со цел да се спречат евентуални неправилности и шпекулации, односно да се заштитат интересите на инвеститорите купувачи на долгорочни хартии од ведност.

 

 

 

 

Претходен написКонстантин Велики
Следен написПаметни ќелии

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here