Една театарска сезона не се мери само со бројот на одиграни претстави. Нејзината вистинска тежина се гледа во тоа дали сцената создала нови дела, дали стигнала до друга публика и дали зад себе оставила улоги, слики и прашања што продолжуваат да живеат и по спуштањето на завесата.

Македонскиот народен театар ја заокружи сезоната 2025/2026 со 12 премиерни проекти, гостувања во Македонија и во странство, фестивалски признанија и одбележување на 80-годишнината од своето основање. Наместо јубилејот да остане само свечен поглед кон минатото, МНТ веќе го насочува вниманието кон следната сцена: сезоната 2026/2027 ќе започне со „Три сестри“ од А. П. Чехов, во режија на Нела Витошевиќ.

„Три сестри“ како почеток на новата театарска година

Премиерата на „Три сестри“ е закажана за 25 септември. Билетите за претпремиерната и премиерната изведба, како и за првата следна изведба на 5 октомври, се достапни во продажба од 24 јули. Деталите и информациите за продажбата се објавени во официјалната најава на МНТ.

Чеховата драма, една од клучните творби на модерниот европски театар, во новата поставка добива современо сценско читање. Адаптацијата ја потпишуваат Васил Христов и Нела Витошевиќ, а драматургијата е на Викторија Рангелова-Петровска. Изборот на „Три сестри“ за отворање на сезоната не е без значење: драмата за копнежот по поинаков живот, за времето што минува и за луѓето што остануваат меѓу надежта и немоќта, и натаму звучи блиску до современиот човек.

Во претставата настапуваат Дарја Ризова како Ирина, Наталија Теодосиева како Маша и Верица Недеска како Олга. Дамјан Цветановски го игра Андреј, Благој Веселинов – Александар, Емил Рубен – Иван, Ивица Димитријевиќ – Игор, Нина Деан – Наташа, а Антонио Ташковски – Никола.

Сценографијата е на Игор Васиљев, костимографијата на Роза Трајческа, а музиката ја создава Огнен Анастасовски. Извршни продуценти се Симона Угриновска и Виктор Рубен.

Сезона што не остана затворена во една зграда

Во сезоната 2025/2026 МНТ реализираше 12 премиерни проекти со различен жанровски и сценски јазик. На репертоарот се појавија „Ангели во Америка – Среќна фантазија на национални теми, дел I: Милениумот наближува“, „Драга Јелена Сергеевна“, „Варвари“, спектаклот „Сонцето, колку е блиску сонцето“, концертот „Уште ми фалиш“, „Син понеделник“, танцовата претстава „Диво месо“, „Страв и надеж“, „Западен експрес“, „BIVIR… BIVIR…“, мјузиклот „Као Какао“ и „Вонземјани“.

Овој репертоарски распон покажува институција што не се потпира само врз проверени драмски форми. Во истата сезона се сретнаа современа домашна и светска драматургија, танц, музички театар, монодрама, големи сценски продукции и копродукциски проекти. Тоа е важна линија за национален театар: да ја чува традицијата, без да ја претвори во удобна зона од која не се излегува.

МНТ беше и домаќин на театри и уметници од регионот, меѓу кои Црногорското народно позориште, Народното позориште во Белград, Словенечкото народно гледалиште во Марибор и Никшиќкото позориште, како и на независни продукции и авторски проекти.

Истовремено, ансамблот гостуваше во Будимпешта, Дубровник, Врање, Пожаревац и Ќустендил, како и на сцените во Струмица, Куманово, Велес и Прилеп. Ваквото движење е повеќе од календар на патувања. За македонскиот театар, гостувањето значи средба со поинаква публика, споредба со други сценски традиции и можност домашната продукција да биде видена надвор од сопствениот културен круг.

Поширокиот историски контекст на институционалната сцена може да се проследи и во македонската театарска хронологија, додека актуелните продукции и гостувања на националниот театар се собрани во тематската целина Македонски народен театар – МНТ на Паноптикум.

Наградите како мерка на една продукциска година

Фестивалската сезона донесе низа признанија. „Страв и надеж“ ја освои главната награда Гран при за најдобра претстава во целина на јубилејното 60. издание на Македонскиот театарски фестивал „Војдан Чернодрински“, како и наградата за најдобра музика. Тој успех Паноптикум го проследи во написот „МНТ со ‘Страв и надеж’ го освои Гран при на јубилејниот ‘Војдан Чернодрински’“.

Игор Џамбазов го доби признанието „Лауреат“ на 17. Меѓународен театарски фестивал „Св. Јоаким Осоговски“. „Бог на колежот“ освои Гран при на фестивалот „Денови на комедијата“, а Ѓорѓи Јолевски беше прогласен за најдобар актер.

„Народен пратеник“ ја доби главната награда „Борисав Станковиќ“ за најдобра претстава во целина на фестивалот „Борини позоришни дани“ во Врање. Тони Михајловски и Тања Кочовска беа наградени за актерските остварувања во претставата на два различни фестивала.

На изборот на „Бекстејџ“, претставата „12“ беше прогласена за претстава на годината, Александар Микиќ за најдобар актер, а Игор Џамбазов ја доби наградата за изјава на годината. Снежана Коневски-Руси, пак, ја освои наградата за најдобра сценска интерпретација на фестивалот „Актерот на Европа“ за монодрамата „BIVIR… BIVIR…“.

Осум децении сценска меморија – и обврска да се продолжи

Сезоната имаше и јасна јубилејна рамка. Со работилници, дополнителни програмски активности и промоцијата на монографијата „Македонски народен театар 1945-2025: Драма – приказни поголеми од времето“, МНТ одбележа осум децении институционална историја.

Осумдесет години се доволно долго време за една сцена да собере митови, големи имиња, незаборавни улоги, естетски судири и периоди на подеми и кризи. Вредноста на јубилејот, сепак, не е во бројката сама по себе. Таа се потврдува само кога институцијата повторно влегува во ризикот на новата претстава.

Затоа „Три сестри“ е повеќе од прв наслов во календарот за 2026/2027. По сезона со премиери, награди и меѓународни средби, Чеховата драма ја отвора следната страница на МНТ со прашањето што секој жив театар мора постојано да си го поставува: како класиката повторно да проговори во сегашно време, пред публика што веќе не се задоволува само со свеченост и традиција.