Министерот за здравство Сашо Клековски оствари повеќе билатерални средби во Копенхаген, каде што од 27. до 29. октомври се одржува 76. седница на Регионалниот комитет на Светската здравствена организација (СЗО) за Европа. Во разговорите со претставници на други држави и меѓународни организации биле отворени прашања за здравствената соработка, демографските предизвици и поддршката што Македонија ја очекува од СЗО.
Регионалниот комитет е главното тело преку кое 53-те земји членки во европскиот регион ги разгледуваат политиките и приоритетите на СЗО за Европа. На годинешната седница во Копенхаген меѓу темите се примарната здравствена заштита, стареењето на населението, вештачката интелигенција во здравството и идните регионални здравствени стратегии.
Разговор со Чешка и благодарност за помошта по трагедијата во Кочани
Меѓу билатералните средби на Клековски беше и разговорот со чешкиот министер за здравство Адам Војтјех. Според информациите објавени по средбата, двајцата министри разговарале за можностите за натамошна соработка и размена на искуства, а Клековски се заблагодарил за поддршката што Чешка ја обезбеди по трагедијата во Кочани.
Во фокусот биле и приоритетите на македонскиот здравствен систем. Се истакнува и размената на искуства во областа на дигиталното здравство – тема што станува сè поважна и за домашниот систем, каде дигитализацијата треба да оди паралелно со сигурноста на податоците, достапноста на услугите и подобрата организација на здравствената заштита.
Прашањето за модернизација на здравствениот систем веќе е присутно и во други тековни здравствени политики. Panoptikum неодамна пишуваше и за ажурирањето на Листата на есенцијални лекови, една од областите во кои меѓународните стандарди и стручната соработка можат директно да влијаат врз пристапот до терапија.
Демографските промени како здравствено прашање
Клековски се сретнал и со Флоренс Бауер, регионална директорка на Фондот за население на Обединетите нации (УНФПА) за Источна Европа и Централна Азија. Темата на разговорот биле демографските предизвици со кои се соочуваат Македонија и другите земји од регионот. Функцијата на Бауер ја потврдува и официјалната страница на УНФПА за Источна Европа и Централна Азија.
Ова прашање одамна не е ограничено на статистиката за бројот на жители. Стареењето на населението, иселувањето, достапноста на здравствени услуги и потребата од одржлив систем за долгорочна грижа се меѓусебно поврзани. Токму стареењето е и една од главните теми на сегашната седница на СЗО во Копенхаген, каде треба да се разгледа стратегија за здравје и благосостојба во текот на целиот животен век за периодот 2026-2030.
Во рамките на престојот во Данска, Клековски разговарал и со Евис Сала, поранешна министерка за здравство и социјална заштита на Албанија, при што фокусот повторно бил ставен на регионалната соработка и размената на искуства.
Средби во време кога СЗО избира нов генерален директор
Посебен политички и институционален контекст на посетата даваат средбите со д-р Ханс Клуге и д-р Ханан Мохамед Ал-Кувари, двајца од предложените претенденти за функцијата генерален директор на СЗО. Клуге е предложен од Белгија, а Ал-Кувари од Катар. Тие се наоѓаат на официјалната листа на претенденти објавена од СЗО.
Изборниот процес е веќе во тек. Мандатот на сегашниот генерален директор Тедрос Аданом Гебрејесус завршува на 15. август 2027. година, а Извршниот одбор на СЗО во 2027. треба да предложи најмногу тројца кандидати. Новиот генерален директор ќе биде избран на 80. Светско здравствено собрание во мај 2027 година.
Средбите со луѓе кои претендираат да ја водат организацијата затоа имаат поширока тежина од протоколарна размена. За помал здравствен систем како македонскиот, односот со СЗО значи пристап до експертиза, меѓународни стандарди, техничка помош и партнерства што можат да се претворат во конкретни здравствени политики.
Од средбите до домашниот здравствен систем
Според соопштените информации, Клековски на разговорите ги претставил приоритетите на Македонија и потребата од силна и континуирана поддршка од СЗО за земјите од европскиот регион. На средбите бил придружуван од македонскиот амбасадор во Данска, Фадил Зендели.
Вредноста на ваквите средби ќе се мери според тоа што од договорената соработка ќе стигне до здравствениот систем дома – од дигиталните услуги и превенцијата до терапиите, кадровските капацитети и подобрата организација на здравствената заштита. Во тој контекст, и тековните активности како вакцинацијата против сезонски грип покажуваат колку меѓународните препораки, домашните капацитети и довербата на граѓаните зависат едни од други.
Копенхаген затоа е дипломатска сцена, но вистинскиот тест ќе биде во Скопје и низ здравствените установи во земјата: дали меѓународната соработка ќе донесе знаење, проекти и решенија што пациентите навистина ќе ги почувствуваат.
