Заклучно со 18. август во Македонија се регистрирани вкупно 38 случаи на западнонилска треска – 36 потврдени и два веројатни. Четири лица починале од невроинвазивна форма на болеста, а речиси целата досегашна епидемиолошка слика е концентрирана во Скопје: 37 од случаите се од скопскиот регион, а еден е од Велес.
Бројките веќе не оставаат простор западнонилската треска да се третира како споредна летна тема. Само во периодот од 12. до 18. август се пријавени 12 нови случаи, меѓу кои и три нови смртни исходи. Она што почна со поединечни инфекции во мај, во средината на август прерасна во состојба што бара континуирана дезинсекција, епидемиолошко следење и многу поголемо внимание од граѓаните.
Четири смртни случаи, сите кај мажи од Скопје
Според податоците на Институтот за јавно здравје, пренесени по прес-конференцијата во Министерството за здравство, меѓу 38 регистрирани случаи има 28 мажи и 10 жени. Четворицата починати се мажи на возраст од 62 до 83 години од Скопје, кои биле хоспитализирани на Клиниката за инфективни болести. Кај три од починатите биле регистрирани и придружни заболувања.
Најновите бројки се продолжение на наглиот августовски раст. Само неколку дена претходно Panoptikum објави дека во Македонија се регистрирани 35 случаи на западнонилска треска, три смртни исходи и шест критични пациенти. Уште на 12 август беше објавена и епидемијата на западнонилска треска во делови од скопскиот регион.
Фактот што 37 од 38 случаи се поврзани со скопскиот регион е особено важен. Не станува збор само за бројот на заболени, туку и за просторната концентрација на инфекцијата, која покажува каде контролата на комарците и отстранувањето на условите за нивно размножување мора да бидат најинтензивни.
Дезинсекција и илјадници СМС-пораки до граѓаните
По прогласувањето на епидемијата во Кисела Вода, Гази Баба, Аеродром и Бутел, надлежните продолжија со систематски и вонредни активности за контрола на комарците.
Флеш:
Според информациите објавени денеска, се спроведуваат ларвицидни и адултицидни третмани, од воздух и од земја, на територијата на Град Скопје и во повеќе околни општини, како и во Велес. Паралелно е почната и масовна СМС-кампања со совети за лична заштита. Планирано е испраќање на околу 38.500 пораки до жители на засегнатите подрачја. Вчера биле испратени 6.526 пораки, а останатите треба постепено да стигнат до граѓаните.
СМС-пораката е само алатка за предупредување. Комарците не исчезнуваат со известувањето на телефонот. Потребни се истовремено системска дезинсекција, контрола на стоечките води и конкретни мерки во домовите и дворовите. Токму малите насобирања вода – во канти, саксии, гуми, олуци и други садови – можат да создадат услови за размножување на комарците.
Што е западнонилска треска и кога станува опасна?
Западнонилскиот вирус најчесто се пренесува на човек преку убод од заразен комарец. Во природниот циклус вирусот циркулира меѓу птиците и комарците, додека човекот е случаен домаќин. За симптомите, начинот на пренос и ризичните групи Panoptikum претходно објави посебен водич за западнонилската треска и мерките за заштита.
Според Светската здравствена организација, кај најголемиот дел од заразените инфекцијата минува без симптоми или со блага клиничка слика. Кај мал дел, сепак, може да се развие тешка инфекција на централниот нервен систем, вклучително енцефалитис или менингитис. Ризикот за потешка клиничка слика е поголем кај повозрасни лица и кај луѓе со одредени хронични здравствени состојби.
За луѓето нема лиценцирана вакцина против западнонилскиот вирус, ниту специфичен антивирусен третман. Кај тешките случаи се применува болничко и симптоматско лекување. Затоа превенцијата останува најважната заштита.
Стоечката вода е мал проблем сè додека не стане голем
Најдиректните мерки се едноставни: да се отстранува стоечката вода околу домовите, редовно да се чистат олуците, да се постават мрежи на прозорците и вратите, да се користат соодветни репеленти и, кога е можно, да се намали изложеноста на убоди во периодите кога комарците се најактивни.
За практичните начини на намалување на присуството на комарци може да се прочита и водичот на Panoptikum за еколошка заштита од комарци и мерките што навистина имаат смисла.
При висока температура, силна главоболка, вкочанетост на вратот, дезориентација, изразена слабост или други невролошки симптоми, особено кај повозрасни и хронично болни лица, потребна е лекарска процена. Во оваа фаза од сезоната, игнорирањето на симптомите е непотребен ризик.
Македонија е дел од поширокиот европски бран
Зголемувањето на бројот на случаи не е изолиран македонски феномен. Европскиот центар за превенција и контрола на болести – ECDC објави дека заклучно со 13. август во 9 европски земји биле регистрирани 429 локално стекнати инфекции со западнонилски вирус. Во тој европски пресек Македонија имала 30 случаи, додека националните податоци за 18 август веќе покажуваат 38 регистрирани случаи.
Разликата од осум случаи за само неколку дена е добар показател зошто оваа епидемиолошка слика треба да се чита како подвижна, а не како конечна статистика. Ширењето на вирусот Западен Нил во регионот се следи во текот на целото лето, а европската сезона на пренос вообичаено е најизразена токму од јули до септември.
Бројката од 38 случаи не бара паника, туку дисциплина. За граѓаните тоа значи заштита од убоди и отстранување на стоечката вода. За институциите значи нешто повеќе – навремена дезинсекција, следење на секој нов случај и јасно информирање на јавноста додека сезоната на комарци сè уште трае.
