Септември во Македонија ќе започне повеќе како продолжение на август отколку како прв есенски месец. Според актуелните долгорочни прогнози објавени вчера, во првите денови од месецот се очекуваат високи температури, додека поизразено освежување и посвежи утра се наѕираат подоцна во месецот.
Прогнозите што во моментов ги пренесуваат повеќе македонски медиуми се прилично согласни за основниот тренд: летото нема нагло да заврши со последниот ден од август. Можно е температурите на 1. и 2. септември да достигнат околу 37 степени, а во првата третина од месецот дневните максимуми во дел од деновите да останат меѓу 30 и 35 степени.
Првата половина на септември сè уште ќе личи на лето
Според сегашните модели, најтоплиот дел од септември би требало да биде токму неговиот почеток. Тоа не значи дека секој ден ќе биде подеднакво жежок. Напротив, во текот на месецот се очекуваат осцилации – топлите периоди може да бидат прекинувани со краткотрајни освежувања, по што повторно би следувало затоплување.
Еден таков пресврт во долгорочните пресметки се појавува околу 11. септември, кога во дел од прогнозите за Скопје се гледа можност за значително пониска дневна температура, по што повторно следат вредности од околу 27 до 28 степени. Токму затоа септември засега повеќе личи на месец на постепено повлекување на летото отколку на јасна временска граница меѓу две годишни времиња.
Посвежите утра ќе бидат првиот вистински знак на есента
Промената би требало да стане поочигледна во втората половина од месецот. Дневните температури постепено би се спуштале, а утринските и ноќните вредности ќе стануваат сè пониски. Според прогнозите што во моментов се достапни, кон крајот на септември минималните температури во Скопје би можеле во одредени денови да се спуштат до околу 8-10 степени.
Тоа е и моментот кога есента најверојатно ќе почне вистински да се чувствува – не затоа што ќе исчезне секој топол ден, туку затоа што разликата меѓу дневната топлина и свежината наутро и навечер ќе станува сè поизразена.
Климатските просеци исто така покажуваат дека септември е месец на брзо температурно спуштање. Податоците за Скопје покажуваат дека типичните дневни максимуми во текот на месецот постепено се намалуваат од приближно 29 степени на неговиот почеток кон околу 23 степени на крајот.
Колку може да им се верува на прогнозите за целиот септември?
Тука е потребна важна разлика меѓу временска прогноза за следните неколку дена и долгорочен изглед за целиот месец. Колку повеќе прогнозата се оддалечува во времето, толку е помала сигурноста за точната температура, врнежите и датумот на одредена временска промена.
И Европскиот центар за среднорочни временски прогнози (ECMWF) долгорочните прогнози ги претставува како ансамбл-пресметки и веројатности за температури и врнежи над, околу или под вообичаените вредности. Нивната смисла е подобро да покажат тренд за една или повеќе недели отколку да кажат со сигурност колку степени ќе има во Скопје во одреден ден три или четири недели однапред.
Затоа сегашните бројки за средината и крајот на септември треба да се читаат како сценарио што може да се менува, а не како веќе утврдена дневна прогноза. Најстабилниот сигнал во моментов е поширок: многу топол почеток на месецот, потоа постепени температурни осцилации и сè поголема веројатност за посвежи периоди како што се приближува октомври.
А дождот?
И кај врнежите неизвесноста е уште поголема. Дел од актуелните долгорочни проекции укажуваат на релативно сув септември, со повеќе сончеви и умерено облачни денови, но таквата слика лесно може да се промени со приближувањето на конкретните датуми. Септември и климатски е преоден месец: долг стабилен и топол период може за кратко да биде прекинат со пороен дожд, грмежи или продор на посвеж воздух, а потоа повторно да следуваат неколку топли денови. Токму затоа првата посериозна промена на времето не мора да значи дека летните температури веќе нема да се вратат.
Она што засега го покажуваат прогнозите е јасно во една работа: календарски ќе влеземе во септември, но времето нема веднаш да го смени годишното време. Почетокот ќе остане летен, а есента ќе пристигнува постепено – прво преку посвежите утра и ноќи, а потоа и преку сè поумерените дневни температури.
