Студентската листа „Студенти победуваат“ денеска на првата прес-конференција по предвремените парламентарни избори во Србија побара кадровски промени во полицијата, безбедносните служби, обвинителството и други институции. Истовремено, претставниците на листата ги повикаа вработените во државните органи, судовите, банките, јавните претпријатија и медиумите да пријавуваат евентуално уништување документација, сомнителни исплати, договори и незаконски наредби во периодот до формирањето на новата власт.
Обраќањето во Пионирски парк во Белград доаѓа четири дена по изборите на кои Студентската листа, според прелиминарните резултати на Републичката изборна комисија врз основа на 97,56% обработени избирачки места, освои 52,71% од гласовите. Panoptikum претходно пишуваше за изборната победа на Студентската листа и новата политичка фаза во Србија.
Повик до вработените да ја зачуваат документацијата
Една од централните пораки од прес-конференцијата беше насочена кон луѓето што работат во институциите. Студентската листа побара од нив да не учествуваат во прикривање или уништување документи и да пријавуваат сомнителни постапки во преодниот период. Претставниците на листата соопштија и дека отвораат посебен канал за пријави од укажувачи.
Ваквиот повик е формулиран како дел од нивната намера институционалната промена да започне уште пред формирањето на новата влада. Тврдењата за можни злоупотреби или уништување документација засега се политички предупредувања на Студентската листа – не доказ дека такви постапки навистина се случуваат.
Барања за смени во полицијата, БИА и ВБА
Студентската листа побара разрешување на повеќе високи полициски функционери за кои нејзините претставници тврдат дека го прекршувале законот или професионалните стандарди. Меѓу споменатите се началникот на Управата на криминалистичката полиција Марко Кричак, командантот на Жандармеријата Радослав Репац, командантот на Специјалната антитерористичка единица Игор Жмириќ и други раководители.
Побарана е и оставка од директорот на полицијата Драган Васиљевиќ, како и од директорите на Безбедносно-информативната агенција и Военобезбедносната агенција, Владимир Орлиќ и Ѓуро Јованиќ. Студентската листа бара и враќање на службениците за кои тврди дека претходно биле разрешени или преместени поради политички или други непрофесионални причини.
Правосудството, РЕМ и јавните медиуми исто така меѓу барањата
Барањата не се ограничуваат на безбедносниот сектор. На конференцијата беше побарана и оставка од претседателот на Уставниот суд Владан Петров, како и од функционери во белградското обвинителство. Студентската листа побара јавните обвинителства законито и итно да постапуваат по предмети што долго време предизвикуваат јавен интерес и да ја информираат јавноста за нивниот статус.
Во медиумската сфера беше отворено прашањето за работата на Регулаторното тело за електронски медиуми – РЕМ, како и за управувањето со Радио-телевизија Србија. Претставниците на листата побараа регулаторот да ја извршува својата законска улога во надзорот на медиумите, а беа повторени и претходните барања за кадровски промени во јавниот сервис.
Ревизија на големите проекти и повторно отворање случаи
Еден од политички најчувствителните делови од барањата се однесува на трошењето јавни пари. Студентската листа побара проверка на финансирањето на големите проекти, со посебно споменување на ЕКСПО, „Белград на вода“, автопатот „Милош Велики“ и проектите поврзани со Rio Tinto.
Истовремено беа побарани нови или продолжени истраги за повеќе случаи што со години се предмет на јавни и политички спорови во Србија, меѓу нив „Крушик“, уривањето во Савамала, убиството на Оливер Ивановиќ и падот на воениот хеликоптер. Барањето за нивно повторно разгледување не претставува однапред утврдена вина на лица или институции – тоа е политичко барање предметите повторно да бидат проверени од надлежните органи.
Од изборна победа кон институционален тест
Прес-конференцијата го означува првиот појасен обид на Студентската листа да го претвори изборниот резултат во конкретна агенда за периодот по изборите. Досегашното движење беше препознатливо пред сè по протестите и барањата за одговорност, додека по изборите вниманието сè повеќе ќе се префрла врз прашањето како неговите барања ќе бидат спроведувани низ постојните институционални и законски процедури.
Тоа е и следната фаза што Panoptikum ја отвори во текстот „Србија по 25. октомври: Студентската листа победи, а Белград влегува во нова политичка етапа“: изборниот резултат дава политички мандат, но институционалната промена ќе зависи од законските постапки, кадровските решенија, работата на парламентот и идната влада.
