Новиот состав на Народното собрание на Србија денеска, 17 ноември, беше формално конституиран со потврдување на мандатите на сите 250 пратеници и положување заклетва, но изборот на новото собраниско раководство остана за продолжението на седницата во среда. За претседател на Собранието се предложени Александар Чупиќ од Студентската листа и Стојан Раденовиќ од блокот „Александар Вучиќ – Србија победува“.
Првиот ден од новиот парламентарен состав, во кој Студентската листа располага со 140 мандати, помина во долги говори, остри реплики и меѓусебни обвинувања. Наместо брзо да се премине кон избор на претседател на парламентот, расправата уште на почетокот покажа дека убедливиот изборен резултат не ја намалил политичката поларизација во Србија.
Парламентот е конституиран, раководството сè уште не е избрано
Според официјалните информации на Народното собрание на Србија, конститутивната седница на петнаесеттиот парламентарен состав почна во 10 часот, а со неа претседава Стојан Раденовиќ како најстар пратеник.
Комисијата за верификација утврди дека уверенијата на сите 250 избрани пратеници се во согласност со официјалниот изборен извештај, по што мандатите беа потврдени и пратениците положија заклетва. Со тоа парламентот е формално конституиран. На дневниот ред остануваат изборот на претседател и потпретседатели на Собранието, именувањето генерален секретар, како и изборот на членовите на работните тела и постојаните парламентарни делегации.
Тоа е и институционалното продолжение на политичкиот пресврт што Panoptikum го следеше од изборната ноќ до конечните резултати. Студентската листа освои 140 пратенички мандати, додека листата околу Александар Вучиќ доби 103 места во парламентот. За парламентарно мнозинство се потребни 126 пратеници.
Чупиќ против Раденовиќ
Студентската листа за претседател на Собранието го предложи Александар Чупиќ, професор на Сообраќајниот факултет при Универзитетот во Белград. Од другата страна е Стојан Раденовиќ, кој ја води конститутивната седница и е кандидат на пратеничката група предводена од Александар Вучиќ.
Чупиќ е роден во 1978. година во Прокупље, а на Сообраќајниот факултет во Белград работи од 2004. година. Докторирал во областа на транспортните мрежи за експресни поштенски пратки и работи како доцент на Катедрата за поштенски сообраќај и мрежи. Неговата поврзаност со студентското движење стана пошироко позната уште за време на протестите, кога на својот имот во Сопот им обезбеди сместување на студенти што пешачеа кон Крагуевац.
На изборите беше 51. кандидат на листата „Студентите победуваат“. Неговата номинација за една од највисоките државни функции е симболична и за пошироката промена што се случи во Србија: луѓе кои до неодамна не беа дел од класичната партиска структура сега влегуваат во центарот на институционалната политика.
Вучиќ во нова улога – шеф на опозициска пратеничка група
Посебна политичка тежина на седницата ѝ даде настапот на Александар Вучиќ, кој во новиот состав настапува како шеф на пратеничката група „Србија победува“. Според извештаите од седницата, неговото излагање траело речиси час и половина, додека шефот на пратеничката група на Студентската листа, Јово Баќиќ, во еден момент се ограничил на само една реченица.
Во расправата околу кандидатурата на Чупиќ се разменуваа политички оценки, лични забелешки и реплики за тоа кој има легитимитет да ја претставува Србија по изборите. Паралелно се отворија и процедурални прашања околу примената на собранискиот Деловник.
Таквиот тон потврдува дека изборната победа на Студентската листа ја промени парламентарната математика, но не и политичкиот конфликт што ја обележува Србија во последните години. Разликата е што тој конфликт сега се преселува од улиците и предизборните митинзи директно во собраниската сала.
Инцидентот со Лидија Вукиќевиќ дополнително ја крена тензијата
Дел од расправата беше посветен и на инцидентот пред Собранието, каде што пратеничката на СНС и актерка Лидија Вукиќевиќ беше полеана со јогурт. Ана Брнабиќ ја обвини опозициската страна дека нејзини поддржувачи ја влечеле и навредувале Вукиќевиќ, додека претставници на Студентската листа се оградија од насилството и оценија дека таквото однесување не ги претставува нивните вредности.
Самиот инцидент не ја менува институционалната суштина на денот, но покажува дека смената на парламентарното мнозинство не значи автоматски и намалување на политичките тензии.
Продолжението е во среда
Конститутивната седница беше прекината, а Владата на Србија потврди дека сите 250 мандати се верификувани. Продолжението е закажано за утре во 10 часот.
Тогаш треба да продолжи расправата и да се одлучува за претседателот на Народното собрание. Затоа тврдењата што во дел од медиумите веќе го прогласија Александар Чупиќ за нов претседател на парламентот се предвремени – во моментот на завршувањето на денешната седница изборот сè уште не беше извршен.
За Студентската листа, која од протестно движење стигна до самостојно парламентарно мнозинство, ова е првиот вистински тест на институционална власт. Изборите го решија прашањето кој има мнозинство. Сега почнува потешкиот дел – како тоа мнозинство ќе функционира во парламентот и каков политички систем ќе изгради по долгогодишната доминација на блокот околу Вучиќ.










