Што се одбележува денес
Православен верски календар 22 септември – на 22 септември 2026, вторник, православната Црква го празнува споменот на Светите праведни Богоотци Јоаким и Ана, родителите на Пресвета Богородица. Нивниот празник доаѓа непосредно по Рождеството на Пресвета Богородица – Мала Богородица, со што Црквата посебно ги почитува луѓето преку кои на свет дошла Дева Марија. Според православниот верски календар на Denovi.mk за 22 септември, денот одговара на 9 септември по стар стил и не е посен.
Главен спомен: Светите праведни Богоотци Јоаким и Ана
Дополнително: Свети маченик Севиријан; Преподобен Теофан Исповедник; Свети Никита, угодник Божји; спомен на Третиот вселенски собор; Преподобен Јосиф Волоцки и други светители
Нов календар: 22 септември 2026
Стар календар: 9 септември
Светите Јоаким и Ана – родителите на Пресвета Богородица
Споменот на Јоаким и Ана природно продолжува по вчерашниот голем празник Рождество на Пресвета Богородица. Ако 21 септември е денот кога Црквата го празнува раѓањето на Дева Марија, следниот ден вниманието се насочува кон нејзините родители. Токму затоа Јоаким и Ана во православната традиција се нарекуваат Богоотци – тие се родители на Богородица и, преку неа, предци по тело на Христос.
Според црковното предание, Јоаким потекнувал од Давидовиот род, а Ана од свештеничкиот род на Арон. Живееле праведно и биле познати по милосрдието, но долго време немале деца. Во тогашната средина бездетноста често била доживувана како голема несреќа, па нивната лична болка била дополнета и со осудувањето од околината. Житието на Светите Јоаким и Ана во календарот на Бигорскиот манастир ја пренесува традицијата за нивниот долг брак, молитвата и надежта што не ги напуштила ниту во староста.
Преданието раскажува дека по едно болно понижување во Ерусалим, Јоаким се повлекол во осаменост и молитва, додека Ана исто така усрдно Му се молела на Бога. На двајцата им било објавено дека ќе добијат дете. Ана зачнала и ја родила Марија – идната Пресвета Богородица.
Оваа приказна е причината поради која Јоаким и Ана во православната побожност особено се поврзуваат со трпението, семејството и надежта. Нивниот живот не се прикажува како пат без болка. Напротив, во средиштето е долгото чекање, човечката тага и истрајноста што не се претвора во огорченост.
Зошто Јоаким и Ана се нарекуваат Богоотци?
Називот „Богоотци“ понекогаш може да создаде забуна ако се чита надвор од црковниот контекст. Со него не се кажува дека тие се „родители на Бога“, туку се означува нивната непосредна роднинска врска со Пресвета Богородица, која во христијанското учење го родила Христос. Токму затоа нивниот спомен е поставен веднаш по празникот на нејзиното Рождество.
Православен верски календар 22 септември на тој начин го продолжува празничниот тек од Мала Богородица. Денешниот спомен го насочува погледот кон семејството од кое потекнувала Марија и кон она што црковното предание го гледа како подготовка за Христовото воплотување.
Во македонската православна традиција почитта кон Светите Јоаким и Ана е присутна и преку храмови, икони и семејни слави. Нивниот спомен особено им е близок на верниците кои во нив ја препознаваат темата на родителството и истрајната молитва, но Црквата ги почитува пред сè како праведници чиј живот станува дел од пошироката историја на христијанското спасение.
Третиот вселенски собор и другите спомени на денот
На 22 септември Црквата го одбележува и споменот на Третиот вселенски собор, одржан во Ефес во 431 година. Соборот има посебна врска токму со Богородица: на него било отфрлено учењето на Несториј, а било потврдено црковното исповедање на Дева Марија како Богородица. Така и овој спомен тематски се надоврзува на празниците од овие септемвриски денови.
Меѓу светителите што се празнуваат е и Свети маченик Севиријан, благородник од Севастија кој им помагал и ги охрабрувал Четириесетте севастиски маченици. Подоцна и самиот бил уапсен и мачен поради христијанската вера, а според црковното предание пострадал во времето на царот Ликиниј.
Денес се споменува и Свети Никита, угодник Божји, кој живеел во Цариград, како и Преподобен Теофан Исповедник и повеќе други светители. Поширокиот месечен распоред на празниците, светителските спомени и постите може да се провери и во православниот календар на МПЦ-ОА.
Она што го издвојува овој ден, сепак, е неговата непосредна врска со Мала Богородица. По празнувањето на раѓањето на Марија, Црквата се навраќа кон Јоаким и Ана – кон нивното долго чекање и кон семејната приказна од која започнува еден од најважните текови во новозаветното предание. Затоа нивниот спомен не стои случајно на 22 септември, туку е природно продолжение на празникот од претходниот ден.
Правило на постот
Не се пости.
На 22 септември 2026 се паѓа вторник и за овој ден нема пропишан пост. Denovi.mk го наведува правилото „не се пости“, а истото е означено и во православниот верски календар на Бигорскиот манастир. Според тоа, за православен верски календар 22 септември денот е непосен.
