Што се одбележува денес
На 24 октомври 2026 година православната Црква го одбележува споменот на Свети апостол Филип, еден од Седумдесеттемина и еден од седумте ѓакони на раната Црква. Денот е сабота и одговара на 11 октомври според стариот календар.
Главен спомен: Свети апостол Филип од Седумдесеттемина, еден од седумте ѓакони
Дополнително: Преподобен Теофан Исповедник, епископ Никејски; маченичките Зинаида и Филонила; Свети Филотеј Кокин, патријарх Константинополски, и други светители
Нов календар: 24 октомври 2026 година
Стар календар: 11 октомври
Правило на постот: Не се пости
Календарските податоци за денот се наведени во православниот календар на Denovi.mk, а календарот на Бигорскиот манастир како главни спомени ги наведува Свети апостол Филип и Преподобен Теофан, епископ Никејски.
Апостол Филип – служба што прераснала во мисија
Свети апостол Филип што се празнува на 24 октомври не треба да се меша со апостол Филип од кругот на Дванаесеттемина. Овој Филип бил еден од Седумдесеттемина Христови ученици и еден од седумте ѓакони избрани во првата христијанска заедница во Ерусалим.
Неговата служба е забележана и во Делата на светите апостоли. Седумте ѓакони биле избрани за да се грижат за практичните потреби на заедницата, особено за сиромашните, вдовиците и луѓето на кои им била потребна помош. Така, уште во најраните години на Црквата духовниот живот бил неразделно поврзан со конкретната грижа за човекот.
По почетокот на прогоните во Ерусалим, Филип заминал во Самарија, каде што проповедал и придобил нови следбеници. Најпознатата епизода од неговото житие е средбата со етиопскиот великодостојник на патот меѓу Ерусалим и Газа. Според библискиот расказ, Филип му го протолкувал текстот од пророкот Исаија и потоа го крстил. Orthodox Church in America го опишува неговото понатамошно мисионерско дело во областите на Блискиот Исток и Мала Азија.
Во преданието Филип останува интересен токму поради спојот на две улоги – служител на заедницата и проповедник. Неговата приказна покажува дека во раното христијанство грижата за секојдневните потреби на луѓето и ширењето на верата не биле одвоени задачи, туку делови од иста служба.
Неговиот спомен природно се надоврзува на другите апостолски празници во октомврискиот календар. На Panoptikum претходно пишувавме и за Свети апостол Тома, како и за Свети Јован Богослов, два различни лика од најраниот христијански круг.
Преподобен Теофан Исповедник
На истиот ден се споменува и Преподобен Теофан Исповедник, епископ Никејски и химнограф од IX век. Неговото име е поврзано со периодот на иконоборството, кога дел од византиските владетели се обидувале да го ограничат или забранат почитувањето на светите икони.
Теофан останал верен на православното учење и поради тоа претрпел прогонства. Во црковната традиција е запаметен и како творец на богослужбени канони. Неговиот спомен на истиот ден со апостол Филип поврзува две различни епохи – времето на првите христијански заедници и вековите во кои Црквата ги водела големите богословски спорови околу сопствениот идентитет.
Правило на постот
Не се пости.
На 24 октомври 2026 година е сабота и за овој ден календарот не пропишува пост. И Denovi.mk и Бигорскиот календар го означуваат денот како непосен.
