Смрт што никој не ја очекуваше
Кога почина Џон Фајрфакс, на 74 години, во својата куќа на Флорида, оние што го познаваа не зборуваа за смрт, туку за невозможноста таа воопшто да му се случи. „Сите мислевме дека ќе живее вечно“, рече неговата поранешна партнерка Силвија Кук во интервју за британскиот Mirror – реченица што денес природно се врзува со поимот екстремни авантури.
Кај некои луѓе смртта доаѓа како крај. Кај Фајрфакс, таа делуваше како административна грешка.
Детство без граници и карактер без кочници
Фајрфакс беше човек што не живееше – тој се обложуваше со животот. Роден во Рим во 1937 година, од мајка Бугарка и татко Британец вработен во BBC, растеше во средина без јасен авторитет, но со неограничена слобода. Во таа празнина, каде што недостасуваа правила, се формира неговиот бунтовен дух.
Извиднички камп, ноќ, пиштол, пукање. Без жртви, но со порака што не може да се игнорира – ова дете нема намера да прифати наметнати рамки. Кариерата на извидувач заврши веднаш. Авантуристичкиот живот – штотуку започна.
Амазонија наместо училиште
На тринаесет години, наместо училишна клупа, Фајрфакс ја избра џунглата. Амазонија. Таму учеше лов, преживување, снаоѓање во свет што не простува грешки. Се врати во Буенос Аирес со кожи од уловени животни, подготвен да ги продаде и да продолжи понатаму.
Токму таму, во еден весник, ја прочита веста за двајца Норвежани кои го препловиле Пацификот со веслање. Во тој миг се роди идејата што ќе го дефинира целиот негов живот – препловување на океанот, сам, без компромиси.
Немирот пред подвигот
Поминаа петнаесет години до моментот кога сонот доби форма. Во меѓувреме, љубовни крахови, пиратство, шверц, егзистенцијален замор и дури желба да заврши во џунгла како храна за јагуар. Судбината повторно се вмеша. Кога се најде лице в лице со дивата мачка, инстинктот надвладеа – јагуарот падна. Џон преживеа.
Тоа не беше победа. Тоа беше одложување.
Облог со океанот
Во јануари 1969 година, со специјално изработениот чамец „Британија“, Фајрфакс заплови сам. Се соочи со џиновски бранови, со ајкули, со осаменост што не може да се опише. Океанот не го победи, но ниту го прифати – само му дозволи да помине.
Кога се врати, првата негова реченица звучеше речиси детски: „Следниот пат ќе земам девојка“. И навистина, во 1971 година, со Силвија, повторно тргна. По 363 дена пловидба, парот стигна до островот Хајман, на брегот на Австралија.
Храброст или немир
Храброст? Да, без сомнеж.
Но и нешто подлабоко – немир што никогаш не мирува, потреба постојано да се оди подалеку од границата, дури и кога нема што повеќе да се докаже.
Фајрфакс не бегаше од смртта. Тој едноставно не знаеше како да живее мирно.
