Во Македонија е регистриран шести смртен случај поврзан со западнонилска треска. Станува збор за 72-годишен пациент од Скопје, кој починал во средата, 26 август, по 15-дневно лекување на Клиниката за инфективни болести и фебрилни состојби, каде бил примен во тешка општа состојба и со сериозни придружни заболувања.
Во исто време здравствените власти потврдија уште еден важен сигнал за циркулацијата на вирусот: западнонилскиот вирус е детектиран кај угинат гавран пронајден во централниот парк во Ресен. По добиениот лабораториски резултат, Центарот за јавно здравје во Битола и Општина Ресен биле известени да преземат засилени мерки против комарците.
6-мина починати, 18 пациенти во моментов на Инфективната клиника
Директорот на Клиниката за инфективни болести и фебрилни состојби, д-р Фадил Цана, информира дека починатиот пациент имал 72 години и повеќе сериозни придружни заболувања. Со овој случај бројот на починати лица со западнонилска треска во земјава се искачи на 6-мина.
На Клиниката во моментов се лекуваат 18-мина пациенти. Кај 15-мина од нив лабораториски е потврдена западнонилска инфекција со невроинвазивна форма, додека тројца се клинички сомнителни случаи. Од почетокот на актуелниот бран, според податоците што ги соопшти Цана, низ Клиниката поминале 51 пациент, а 27 досега се излекувани и испишани.
Најмладиот меѓу моментално хоспитализираните има 26 години и е во добра здравствена состојба. Дел од повозрасните пациенти, пак, имаат тешка клиничка слика и се лекуваат на интензивна нега. Токму возраста и постоењето други заболувања се меѓу факторите што го зголемуваат ризикот од потешка форма на инфекцијата.
Еден ден претходно, на 26 август, Министерството за здравство објави дека во земјава биле евидентирани 50 потврдени случаи и уште три сомнителни. Во тој момент беа регистрирани пет смртни случаи, пред да биде потврдена шестата жртва вчера.
Заразениот гавран во Ресен е сигнал за локална циркулација
Потврдата на вирусот кај угинат гавран во Ресен го проширува вниманието на здравствените и ветеринарните служби и надвор од досегашните жаришта. Министерот за здравство Сашо Клековски посочи дека гавранот е претежно стационарна птица, поради што неговото присуство во конкретната средина може да биде показател дека вирусот циркулира локално. Засега нема регистриран човечки случај на западнонилска треска во Ресен. По наодот кај птицата надлежните служби треба да ги засилат мерките и таргетираното прскање против комарци, а дополнителни примероци од птици од скопското подрачје се испитуваат.
Следењето на угинати птици има конкретна епидемиолошка вредност. Птиците се природни домаќини на западнонилскиот вирус, а комарците се главниот преносител меѓу птиците и од птиците кон луѓето и другите цицачи. Затоа детекцијата на вирусот кај птица може да биде рано предупредување дека тој е веќе присутен во локалниот екосистем.
Како се пренесува западнонилскиот вирус
Западнонилската треска најчесто се пренесува на човек преку убод од заразен комарец. Комарците го добиваат вирусот хранејќи се од заразени птици, по што можат да го пренесат при следните убоди. Вообичаен секојдневен контакт меѓу луѓе не се смета за начин на пренесување на инфекцијата.
Според Светската здравствена организација, најголемиот дел од заразените немаат симптоми. Околу 20 проценти може да развијат треска, главоболка, замор, болки во телото, мачнина или повраќање, а кај мал дел инфекцијата преминува во тешка невроинвазивна форма што може да предизвика воспаление на мозокот или мозочните обвивки. Постарите лица и луѓето со ослабен имунитет се изложени на повисок ризик од сериозно заболување.
За луѓето нема специфична вакцина ниту специфичен антивирусен лек против западнонилскиот вирус. Кај тешките случаи лекувањето е насочено кон поддршка на виталните функции и третирање на симптомите. Светската здравствена организација во јули предупреди дека бројот на случаи во делови од Европа расте и препорача засилен надзор над комарците и доследна лична заштита од убоди.
Заштитата од комарци останува најважната превентивна мерка
Во услови на активна циркулација на вирусот, наједноставните мерки имаат и најдиректен ефект: употреба на средства против комарци според упатството на производителот, носење облека што покрива поголем дел од телото, поставување мрежи на прозорците и отстранување садови и други места во кои се задржува вода. Токму стоечката вода создава погодни услови за размножување на комарците.
Институтот за јавно здравје во август редовно објавува епидемиолошки извештаи за западнонилската треска, додека Министерството за здравство воспостави и посебен систем за информирање за ризичните подрачја и преземените мерки. Развојот на состојбата во следните недели ќе зависи и од временските услови и од ефикасноста на локалната контрола на комарците.
Шестиот смртен случај и потврдениот вирус кај птица во Ресен ја покажуваат истата работа од две различни страни: надзорот не завршува со броењето на пациентите. Следењето на комарците, птиците и локалните жаришта е дел од истата здравствена одбрана, а личната заштита од убоди останува најнепосредната мерка што може да ја преземе секој граѓанин.
