fbpx Прескокни до главната содржина Opens in a new tab

Од Скопскиот аквадукт до нови финансиски канали: што треба да смени MicroBalkans 2026

Скопскиот аквадукт е симболот. Предизвикот е новите финансиски канали навистина да функционираат.

Скопскиот аквадукт е избран за визуелен симбол на MicroBalkans 2026, но метафората е поважна од самата слика. Аквадуктот има смисла само ако водата навистина стигнува таму каде што е потребна. Истото важи и за капиталот – не е доволно да постои во финансискиот систем ако малите компании, претприемачите и граѓаните тешко стигнуваат до него.

Флеш:
На 24. и 25. септември Скопје ќе биде домаќин на третото издание на MicroBalkans 2026, регионална конференција посветена на небанкарското кредитирање, микрофинансиите, финтекот и финансиската инклузија. По Сараево и Дубровник, конференцијата доаѓа во Македонија под мотото „Lending Reimagined“, со повеќе од 200 учесници од над 15 земји.

Зад конференцискиот јазик стои многу практично прашање: како капиталот, технологијата и знаењето побрзо и поодговорно да стигнат до оние што можат да создадат нова економска вредност.

Проблемот не е само колку пари има, туку кој може да стигне до нив

За голема компанија пристапот до капитал е дел од секојдневното управување. За мал бизнис истиот пристап често е границата меѓу идеја и реализација. Машина што треба да се купи, нов производ што треба да се развие, работник што треба да се вработи или пазар што треба да се освои – сето тоа бара средства во моментот кога можноста постои, а не неколку месеци подоцна.

Во Македонија ова прашање има особена тежина затоа што микро, малите и средните претпријатија се еден од најживите делови на економијата. Паноптикум веќе пишуваше дека иднината на малите бизниси и занаетите не зависи само од претприемачкиот дух, туку и од средината што им овозможува да инвестираат, да растат и да преживеат во конкуренција што одамна ги надминува локалните граници.

Тука банките, небанкарските финансиски друштва, микрокредитните институции, штедилниците, инвеститорите и финтек-компаниите не треба да се гледаат како одвоени светови. Тие се различни делови од еден финансиски екосистем. Прашањето е кој модел најдобро одговара на конкретната потреба, под какви услови и со каква заштита за клиентот.

Прочитај и за ... >>  Цените повторно ја тестираат Владата: маркетите меѓу јавниот притисок и реалниот семеен буџет

Кредитирањето станува побрзо – одговорноста не смее да стане помала

Технологијата веќе го менува начинот на кој финансиските институции проценуваат ризик, носат одлуки и креираат производи. Анализата на податоци, автоматизираните процеси и вештачката интелигенција можат да го скратат времето потребно за одлука и да овозможат финансиски услуги попрецизно приспособени на клиентот.

Токму затоа меѓу главните теми на MicroBalkans 2026 се дигиталното кредитирање, технологијата и податоците, пристапот до капитал, европската регулатива, прекуграничните решенија и довербата на клиентите.

Побрза одлука не значи автоматски и подобра одлука. Кога алгоритам проценува ризик, остануваат прашањата за квалитетот на податоците, приватноста, транспарентноста и можноста човекот да разбере зошто добил или не добил финансиска услуга.

Тоа е дел од пошироката дилема што ја отвора и зголемената автономија на системите со вештачка интелигенција: технологијата ја зголемува моќта на системот, но не ја укинува човечката одговорност.

Финансиска инклузија без нова финансиска ранливост

Микрофинансирањето најчесто се поврзува со можноста финансиски услуги да добијат луѓе и компании што потешко се вклопуваат во традиционалните банкарски модели. Тоа може да значи побрз пристап до средства за мал претприемач, поддршка за инвестиција или решение за клиент што нема долга кредитна историја.

Но токму тука е линијата што секторот не смее да ја премине. Финансиската инклузија има вредност само ако не се претвори во полесен пат кон презадолжување. Брзината и едноставноста на дигиталниот кредит не смеат да бидат замена за јасни услови, процена на ризикот, финансиска писменост и одговорно кредитирање.

Довербата затоа не е маркетиншка категорија. Таа е основа на финансискиот однос. Клиентот мора да знае што потпишува, колку ќе плати и што ќе се случи ако неговата финансиска состојба се промени.

Западен Балкан има различни пазари, но многу исти предизвици

Земјите од регионот имаат различни закони, различна структура на финансискиот сектор и различно ниво на дигитализација, но делат слични ограничувања: пристап до капитал, трошоци за финансирање, квалитет на кредитните податоци, усогласување со европските правила и потреба од поефикасна врска меѓу традиционалните и новите финансиски модели.

Прочитај и за ... >>  Ребалансот влезе во собраниски судир: развојна корекција или ново ширење на буџетската сметка?

Токму затоа регионалниот карактер на MicroBalkans има смисла. Конференцијата ја организира Групацијата на небанкарски финансиски друштва при Стопанската комора, во соработка со партнерите од Western Balkans Alliance. Програмата за 2026. година е насочена кон практични прашања од регионалниот пазар, наместо кон општи разговори за иднината на финтек-индустријата.

Официјално се најавени повеќе од 200 делегати од над 15 земји и 11 конференциски сесии, панели, разговори и работилници. Зад бројките поважно е дали тие средби ќе произведат нешто што ќе остане по последниот панел – подобри модели на соработка, појасни правила и финансиски производи што одговараат на реалните потреби на компаниите и луѓето.

Скопскиот аквадукт како точна метафора

Финансиските системи лесно се претвораат во јазик на камати, ризици, регулативи и извештаи. Зад тие поими стојат конкретни човечки ситуации: некој отвора работилница, некој купува опрема, некој се обидува да ја одржи фирмата во период со слаб прилив, а некој бара средства за следниот деловен чекор.

Во таа смисла Скопскиот аквадукт е необично точен симбол. Каналот не е вреден затоа што постои, туку затоа што поврзува две точки. И финансискиот систем на крајот се мери по истото – не според бројот на производи во понудата, туку според тоа колку добро капиталот и можностите стигнуваат до местата каде што можат да создадат вредност.

MicroBalkans 2026 ќе се одржи на 24. и 25. септември во Скопје. Деталната програма и информациите за учество се достапни на официјалната страница на конференцијата.

За Македонија вредноста на настанот ќе биде поголема од бројот на гости и панели ако разговорот за новите финансиски канали излезе од конференциската сала и стигне до реалната економија. Аквадуктот како симбол веќе е избран. Останува потешкиот дел – каналите навистина да функционираат.

За авторот: Горан Димитровски

Основач и извршен директор на Digital Media Creative Pro, со над 20 години искуство во дигитален маркетинг и визуелни комуникации. Специјализиран е за креирање ефикасни дигитални стратегии, проектен менаџмент и дигитализација на процеси во мали и средни компании.

За повеќе написи од авторот кликни тука.

Важна напомена: Сите права се задржани. Не е дозволено какво било преземање, копирање, објавување или преработка на делови или цели содржини од овој портал без претходно одобрение од авторот, редакцијата и/или издавачот. За секоја повреда на авторските и сродните права, Паноптикум го задржува правото да побара надомест и соодветна правна заштита.

Уредничка напомена: Во подготовката на содржината може да се користи дигитална/AI асистенција како помошна алатка за јазична, структурна, истражувачка или визуелна обработка. Финалниот текст е уреднички прегледан и објавен под одговорност на авторот и/или редакцијата. Главната илустрација на написот може да биде фотографија, авторска/архивска слика или AI-генерирана концептуална илустрација создадена за визуелна поддршка на текстот.
ДО СИТЕ НОВИ АКТУЕЛНОСТИ ВО „ШТО ИМА НОВО?“