На шест дена до предвремените парламентарни избори во Србија, Александар Вучиќ ја засили предизборната реторика со тврдење дека листата што ја предводи ќе ја победи главната конкурентска Студентска листа со најмалку 400.000 гласа разлика. Тој ги повика граѓаните масовно да излезат на гласање на 25. октомври и порача дека неговиот политички блок нема да дозволи, како што рече, менување на изборната волја.
Изјавите доаѓаат во завршницата на кампањата во која владејачкиот блок и студентското движење ја претставуваат изборната трка како пресуден тест за идниот политички правец на Србија. Предвремените избори се одржуваат во атмосфера на силна поларизација, по долгиот циклус студентски протести и политички судири што постепено се преселија од улиците кон гласачките кутии.
Вучиќ очекува повеќе од два милиона гласови
Во телевизиско гостување Вучиќ оцени дека излезноста може да достигне околу 4,1 милиони гласачи и изрази очекување неговата листа да освои повеќе од 2,05 милиони гласови. За процените се повика на истражувања што, според неговите зборови, неговиот штаб ги спроведува секојдневно.
Таквите бројки остануваат предизборни тврдења до затворањето на гласачките места и објавувањето на официјалните резултати. Според Републичката изборна комисија на Србија, на 9. октомври во избирачкиот список биле запишани 6.450.523 гласачи.
Спорот се проширува и врз довербата во изборниот процес
Еден од најчувствителните делови од настапот на Вучиќ беше неговото предупредување дека нема да дозволи менување на изборната волја по гласањето. Тој тврдеше дека неговите противници би можеле да се обидат да го оспорат резултатот или да предизвикаат инциденти во изборната ноќ, при што нагласи дека евентуален пораз би го признал.
Од другата страна, студентските и опозициските кругови во текот на кампањата отвораат прашања за условите во кои се одржуваат изборите, избирачкиот список, медиумската застапеност и институционалната рамноправност на учесниците. Изборниот процес го следи и мисија на ОБСЕ/ОДИХР, која најави набљудување на гласањето, броењето и утврдувањето на резултатите.
Политичката пресметка затоа не се води само околу програмите и кандидатите, туку и околу довербата во институциите што треба да го спроведат и да го претстават изборниот процес.
Од студентските блокади до изборна пресметка
Студентското движење влезе во изборната трка по период на протести и блокади, со што конфликтот со власта доби институционална форма. Студентската листа сега е пред тест дали протестната енергија може да се претвори во изборна поддршка, додека владејачкиот блок кампањата ја поставува како избор меѓу политички континуитет и промена.
Во претходните недели Вучиќ изнесуваше слични процени за исходот. Српскиот дневен весник „Данас“ пренесе дека на 11. октомври тој прогнозирал победа со околу 500.000 гласа разлика, додека во најновиот настап ја постави границата на најмалку 400.000.
Изборите на 25. октомври треба да покажат колкава тежина има новата студентска политичка понуда, колку е стабилна поддршката за досегашниот владејачки блок и дали резултатот ќе биде прифатен како легитимен од главните страни во една од најполаризираните изборни трки во Србија во последните години.
Користени извори
Републичка изборна комисија на Србија
ОБСЕ/ОДИХР – изборна набљудувачка мисија
Данас – изјава на Вучиќ за очекуваната изборна разлика
