На пет дена до предвремените парламентарни избори во Србија, закажани за 25. октомври годинава, последните истражувања не даваат единствен одговор за односот на силите меѓу Студентската листа и листата „Александар Вучиќ – Обединета Србија“. Најновото истражување на Нова српска политичка мисла (НСПМ) им дава тесна предност на студентите, додека претходното мерење на „Фактор плус“ покажува значително водство на листата предводена од Вучиќ.
Изборниот датум – 25 октомври – е потврден и од Републичката изборна комисија на Србија, која во септември ја прогласи и листата „Студентска листа – Студенти победуваат“ за учество на парламентарните избори.
НСПМ: 44,5% за студентите, 42,7% за листата на Вучиќ
Според есенското истражување на НСПМ, објавено вчера, меѓу определените испитаници Студентската листа има поддршка од 44,5%, а „Александар Вучиќ – Обединета Србија“ 42,7%. Разликата е 1,8%.
Истражувањето било спроведено телефонски на примерок од 1.050 испитаници, од 25. септември до 5. октомври. Од анкетираните, 79,8% изјавиле дека сигурно ќе гласаат, а уште 13,3% дека веројатно ќе излезат на изборите. Истовремено, 18,3% од испитаниците не кажале за кого би гласале, не знаеле или не сакале да се изјаснат.
Самиот НСПМ предупредува дека станува збор за мерење на јавното мислење, а не за изборна прогноза. Ѓорѓе Вукадиновиќ нагласи дека резултатите се добиени пред завршниот дел од кампањата и дека не треба автоматски да се читаат како проекција на исходот на 25. октомври. Деталите за истражувањето ги пренесе и српскиот неделник „Време“.
„Фактор плус“ измери сосема поинаков однос
Проблемот за секој обид од анкетите да се извлече сигурен победник е што друго релевантно мерење покажува речиси обратна слика. Истражувањето на „Фактор плус“, спроведено од 16. до 20. септември на 986 испитаници, ѝ даде 48,6% поддршка на „Обединета Србија“, а 37,1% на Студентската листа – разлика од 11,5%.
Прегледот на објавените анкети на Изборен монитор Србија покажува колку големи се разликите меѓу поединечните истражувања. Во текот на 2026. година различни анкети регистрирале и предност за студентите и двоцифрена предност за листата околу Вучиќ.
И ANSA во својот преглед на српските анкети забележува дека истражувачките куќи даваат значително различни резултати. Покрај НСПМ и „Фактор плус“, други мерења во текот на кампањата исто така покажувале различна големина на поддршката за двата главни блока.
Изјавата на Вучиќ и спорот околу нејзиното толкување
Дополнително внимание предизвика изјавата на Александар Вучиќ дека разликата во одредени истражувања била сведена на околу 1,5 отсто, откако претходно, според неговите зборови, студентите имале предност и поголема од 20 отсто. Тој рече и дека, доколку неговата листа ги загуби изборите, ќе им честита на победниците.
Дел од медиумите ова го пренесоа како признание дека Студентската листа моментално води во анкетите. Подоцна, провладиниот „Информер“, каде што била дадена изјавата, тврдеше дека Вучиќ зборувал иронично за истражувањата на неговите политички противници. Поради тој спор околу контекстот, попрецизно е неговите зборови да не се претставуваат како недвосмислено признание на конкретен анкетен резултат.
Анкетата е фотографија, изборите се нешто друго
Она што може да се каже со поголема сигурност е дека српската изборна трка е силно поларизирана околу две листи. Во истражувањето на НСПМ останатите немалцински листи се движат околу или под изборниот праг од три проценти: листата на Ивица Дачиќ е на 2,9%, „Европска Србија“ на 2,7%, а „Автентична десница“ на 2,5%.
Тоа, сепак, не значи дека разликата од една анкета може едноставно да се претвори во изборен резултат. Истражувањата се направени во различни периоди, со различни методологии и примероци, а значителен дел од гласачите во некои мерења остануваат неопределени или не ја откриваат својата намера. Дополнително, последните денови од кампањата и реалната излезност можат да создадат резултат што не се совпаѓа со ниту едно поединечно мерење.
Затоа најважната информација пет дена пред гласањето не е дека анкетите веќе откриле победник – туку токму спротивното. Тие покажуваат длабока поделба на српското избирачко тело, силна концентрација на поддршката околу студентската листа и блокот предводен од Вучиќ, но и толку големи разлики меѓу истражувачите што конечниот одговор ќе го дадат избирачите на 25. октомври.
Извори
– Републичка изборна комисија на Србија – примарен извор за изборниот процес, листите и изборниот календар. Republic Election Commission
– Изборен монитор Србија – агрегира објавени анкети и експлицитно наведува дека разликите меѓу агенциите се значителни. Izborni monitor
