Пожарникарите обично ги гледаме во моментите кога веќе е доцна за превенција: кога сирената го сече градот, кога чадот се крева над населба, кога нечиј дом, живот или имот зависи од минути. Но токму Денот на пожарникарството покажа една непријатна вистина за Скопје – главниот град не страда од недостиг на храброст, туку од недостиг на луѓе, возила и системска поддршка.

Според изјавата на командантот на Противпожарната бригада на Град Скопје, Ѕвонко Томевски, градот во моментов располага со 213 пожарникари, а според законските стандарди треба да има 384. Тоа значи дека на Скопје му недостигаат 171 пожарникар – бројка што не е само административен дефицит, туку прашање на јавна безбедност.

Недостиг што не се решава со една генерација

Томевски предупреди дека недостигот на вработени е хроничен. Последната генерација брои 20 нови вработени, но тие допрва треба да поминат преквалификација и обука. Тоа е важен чекор, но не е доволен за брзо затворање на јазот меѓу реалната состојба и потребниот капацитет.

Во пожарникарството бројката никогаш не е само бројка. Таа значи смена што може да се покрие или да остане тенка; возило што може да тргне со полн состав или со компромис; интервенција што ќе стигне побрзо или ќе чека засилување. Во густ урбан простор како Скопје, каде се судираат стари згради, сообраќајни тесни грла, индустриски зони, диви депонии и летни ризици, секој пожарникар помалку е еден слој помалку заштита.

Не недостигаат само луѓе, туку и возила

Проблемот не завршува кај кадарот. Како што беше посочено на одбележувањето на Денот на пожарникарството, недостигаат и возила, а дел од постојната техника е стара. Градоначалникот на Скопје, Орце Ѓорѓиевски, информираше дека дел од опремата е обновена, дека е набавено едно ново противпожарно возило и две цистерни што веќе се користат.

Дополнително, најавено е формирање противпожарен кризен штаб кој треба да ја подобри координацијата со институциите и службите при можни летни пожари. Тоа е особено важно во период кога високите температури, сувата вегетација и човечкото невнимание секоја година го зголемуваат ризикот од пожари на отворено.

190 години традиција – и прашање што не може да се одложува

Оваа година се одбележуваат 190 години од формирањето на првата противпожарна единица во Македонија. Град Скопје го одбележа Денот на пожарникарството со порака дека пожарникарите се луѓе кои први се таму каде што опасноста е најголема, но и дека нивната храброст мора да биде поддржана со современа опрема, подобри услови и силен систем.

Министерот за спорт Борко Ристовски, кој присуствуваше на свеченоста во противпожарната станица во Автокоманда, оцени дека храброста и пожртвуваноста на пожарникарите заслужуваат најголема почит. На настанот беше пуштено во употреба и реновирано спортско игралиште, како простор за спортски активности и рекреација на припадниците на бригадата.

Почитта е важна, но системот е поважен

Пожарникарите се професија што општеството ја слави во свечени денови, а ја бара во најтешките минути. Но почитта без кадровско засилување, модерна техника, редовни обуки и достоинствени услови лесно се претвора во празен ритуал. На пожарникарот не му треба само аплауз кога ќе спаси живот. Му треба тим зад себе, исправно возило, заштитна опрема што не го изневерува и институција што однапред мисли на ризикот, а не отпосле на штетата.

20 мај не треба да биде само ден на благодарност, туку ден на обврска. Тоа е точната реченица за оваа тема: пожарникарството не е трошок во буџетска табела, туку инфраструктура на животот. Ако градот очекува од пожарникарите да влезат таму од каде што сите бегаат, тогаш градот мора да им обезбеди сè што им е потребно за да излезат живи, заедно со оние што ги спасуваат.

Летото ќе биде првиот тест

Скопје влегува во летен период со јасно именуван проблем: недостигаат 171 пожарникар, недостига дел од возниот капацитет, а пожарната сезона не чека институционални планови да созреат. Формирањето кризен штаб и обновувањето на дел од опремата се важни чекори, но вистинското прашање е дали ќе следи континуитет, а не само реакција по повод јубилеј.

Пожарникарите не бараат посебен статус затоа што носат униформа. Тие бараат услови со кои ќе можат да ја извршат работата што никој друг не може да ја преземе кога огнот веќе тргнал. А тоа, во една сериозна држава, не смее да зависи од среќа, импровизација и лична пожртвуваност.