fbpx Прескокни до главната содржина Opens in a new tab

По секоја пријава за семејно насилство МВР веднаш ќе го известува Обвинителството

По пријава за семејно насилство, МВР веднаш ќе го известува надлежното обвинителство, а полицијата, обвинителите и социјалните служби треба да постапуваат координирано. Мерките се договорени. Нивната вистинска вредност ќе се види во следниот конкретен случај. Пријавата мора да биде почеток на заштитата, а не крај на институционалната постапка.

Министерството за внатрешни работи веднаш по приемот на пријава за семејно насилство ќе го известува надлежното јавно обвинителство, а јавниот обвинител ќе ја координира работата на полициските инспектори и стручните лица од центрите за социјална работа. Мерките беа договорени на работен состанок на јавниот обвинител Ненад Савески со министерот за внатрешни работи Панче Тошковски и министерот за социјална политика, демографија и млади Ѓоко Велковски.

Според Јавното обвинителство, станува збор за конкретни мерки за координирано, итно и поефикасно постапување во случаите на семејно насилство. Договореното предвидува непосредна размена на информации, итна процена на ризикот, прибирање докази и обезбедување стручни мислења потребни за натамошното постапување.

Што конкретно е договорено

По приемот на пријава за семејно насилство, МВР треба веднаш да го извести надлежното јавно обвинителство. Потоа јавниот обвинител ќе координира тим составен од полициски инспектори и стручни лица од центрите за социјална работа. Задачата на тимот, според објавените информации, ќе биде да изврши итна процена на ризикот, да ги обезбеди потребните докази и да прибере стручни мислења. Во институциите ќе бидат определени и контакт-точки – лица достапни за непосредна комуникација и координација во случаите во кои е потребно брзо постапување.

Фактот е новата координација – ефектите допрва треба да се видат

Од објавеното може да се утврди дека трите институции договориле нов начин на непосредна координација и дека Обвинителството треба да биде известувано веднаш по приемот на пријавата. Тоа е потврдениот дел од информацијата. Од друга страна, сè уште не може да се тврди дека новиот механизам веќе довел до побрза или поефикасна заштита на жртвите. Таквата оценка ќе може да се прави дури откако ќе се види како мерките се применуваат во конкретни случаи, колку брзо реагираат институциите и дали процената на ризикот навистина следува без одложување.

Прочитај и за ... >>  АЛКАЛОИД со европско признание за енергетски менаџмент: одржливоста како мерлива работа

Ако системот функционира според најавениот модел, пораното вклучување на јавниот обвинител и директната комуникација со полицијата и социјалните служби би можеле да го скратат времето потребно за институционална реакција. Тоа во овој момент е очекуван ефект од договорените мерки, а не веќе измерен резултат.

Ниту една пријава да не биде потценета

Министерот Панче Тошковски по состанокот порача дека ниту една пријава за семејно насилство не смее да биде потценета и дека секоја жртва треба да добие навремена заштита. Институционалните пораки се насочени и кон спречување повторување на насилството и обезбедување услови за постапување кон сторителите согласно законот.

Ова прашање добива дополнителна тежина во контекст на бројот на евидентирани случаи. Panoptikum претходно објави дека во првите девет месеци од 2026. година биле евидентирани 1.433 жртви во случаи поврзани со семејно насилство, од кои 1.144 биле жени. Во истиот период биле регистрирани 1.337 кривични дела, како и 3.869 поплаки поврзани со семејно насилство за кои не била поднесена кривична пријава.

Бројките не значат дека секоја пријава има иста тежина, ниту дека пријавено или осомничено лице може однапред да се смета за виновно. Секој случај мора да се утврдува според конкретните факти и доказите. Токму затоа процената на ризикот е посебно важна – таа треба да покаже дали постои непосредна опасност и какви мерки се потребни за заштита.

Клучното прашање е што се случува по пријавата

Во повеќе случаи на партнерско и семејно насилство што изминатиот период стигнаа во јавноста, вниманието не се задржа само на самиот напад, туку и на постапувањето на институциите. Panoptikum веќе го отвори токму тоа прашање во анализата што се случува откако жртвата ќе пријави насилство. Тука новата координација може да има практично значење. Пријавата е само првиот чекор. По неа треба да следуваат процена на опасноста, проверка на наводите, обезбедување докази, социјална и друга потребна заштита и, кога се исполнети законските услови, кривично гонење.

Прочитај и за ... >>  Кошта не донесе нови гаранции, туку ја повтори рамката од 2022. година

Не секоја од овие постапки зависи од една институција. Токму затоа договорот меѓу Обвинителството, МВР и социјалните служби е важен како организациска промена: наместо информациите да се движат одделно низ повеќе институционални канали, најавата е дека надлежните ќе работат во непосредна координација уште од почетната фаза на случајот.

Владата: Заштитата на жртвите е приоритет

Владата истиот ден соопшти дека заштитата на жртвите е приоритет и дека се работи на подобрување на постојните решенија. Во реакцијата од Владата повикаа чувствителната тема да не се претвора во партиско препукување и фокусот да остане врз заштитата на жртвите и институционалната соработка. И таа изјава треба да се разграничи од практичниот резултат. Политичката и институционалната определба за подобра заштита е јавно соопштена; дали договорените мерки ќе дадат таков резултат ќе покаже нивната примена.

Следниот вистински тест затоа нема да биде ново соопштение, туку конкретна пријава. Тогаш ќе може да се види дали информацијата навреме стигнала до обвинителството, дали ризикот бил проценет веднаш, дали институциите дејствувале координирано и, најважно, дали лицето што побарало помош добило реална и навремена заштита.

За авторот: Љупчо Димитровски

Долгогодишен радио и ТВ новинар, писател и медиумски уредник со повеќе од 40 години искуство во електронските медиуми. Автор е на над 150 книги и основач на порталот Panoptikum.mk, како продолжение на култната емисија „Паноптикум“, со силен фокус на комуникација и новинарство.

За повеќе написи од авторот кликни тука.

Важна напомена: Сите права се задржани. Не е дозволено какво било преземање, копирање, објавување или преработка на делови или цели содржини од овој портал без претходно одобрение од авторот, редакцијата и/или издавачот. За секоја повреда на авторските и сродните права, Паноптикум го задржува правото да побара надомест и соодветна правна заштита.

Уредничка напомена: Во подготовката на содржината може да се користи дигитална/AI асистенција како помошна алатка за јазична, структурна, истражувачка или визуелна обработка. Финалниот текст е уреднички прегледан и објавен под одговорност на авторот и/или редакцијата. Главната илустрација на написот може да биде фотографија, авторска/архивска слика или AI-генерирана концептуална илустрација создадена за визуелна поддршка на текстот.
ДО СИТЕ НОВИ АКТУЕЛНОСТИ ВО „ШТО ИМА НОВО?“