fbpx Прескокни до главната содржина Opens in a new tab

Просечната плата достигна 49.141 денар, но меѓу секторите има јаз поголем од една цела плата

Просечната плата расте, но просекот крие две многу различни реалности. Во еден сектор просекот е 88.787 денари, во друг само 35.447 - разликата е поголема од целата просечна плата.

Просечната месечна нето-плата во Македонија во септември 2026. година изнесувала 49.141 денар, што е за 8,1% повеќе од истиот месец минатата година. Зад националниот просек сепак стои многу нерамномерна слика: меѓу највисоко и најниско платениот сектор има разлика од 53.340 денари – повеќе од една цела просечна плата.

Највисока просечна нето-плата е исплатена во секторот информации и комуникации – 88.787 денари, додека во сместувањето и услужните дејности со храна просекот е 35.447 денари. Тоа значи дека секторскиот врв е околу два ипол пати повисок од дното. Податоците се дел од најновата статистика за платите што ја објавува Државниот завод за статистика.

Просекот расте, но не ја раскажува целата приказна

Во однос на август, септемвриската просечна нето-плата е повисока за 408 денари, а во споредба со септември 2025. година за 3.675 денари. Реалниот годишен раст, откако ќе се земе предвид промената на цените, изнесува 5,2%. Просечната бруто-плата во септември достигнала 73.940 денари.

Самата бројка од 49.141 денар не треба да се чита како плата што ја зема „просечниот работник“. Статистичкиот просек лесно се поместува нагоре кога дел од секторите имаат значително повисоки примања. Токму затоа разликата меѓу секторите е податок што кажува повеќе за структурата на пазарот на трудот отколку една единствена национална бројка.

Тоа е и пошироката тема зад прашањето колку пари навистина се потребни за нормален живот во Македонија: висината на просечната плата сама по себе не кажува колкав дел од вработените можат со својот приход удобно да ги покријат домувањето, храната, транспортот и останатите редовни трошоци.

Прочитај и за ... >>  Сиљановска-Давкова со дијаспората во Белгија: знаењето и контактите да станат дел од развојот на Македонија

ИТ останува далеку напред, угостителството на дното

По информациите и комуникациите, меѓу секторите со повисоки просечни плати се финансиските дејности и осигурувањето со 64.809 денари и рударството со 59.586 денари. Од другата страна, по сместувањето и услугите со храна, меѓу најниските просеци се земјоделството со 38.534 денари и административните и помошните услужни дејности со 39.693 денари.

Образованието, со просечна нето-плата од 48.946 денари, практично се наоѓа на линијата на државниот просек. Сликата покажува дека разликата меѓу секторите не е маргинална, туку е една од највидливите карактеристики на домашниот пазар на труд.

Во практична смисла, работник во секторот на информации и комуникации во статистички просек располага со 53.340 денари повеќе месечно од работник во сместувањето и услужните дејности со храна. Таа разлика е поголема и од целата просечна месечна нето-плата на ниво на економијата.

Каде платите растеле најбрзо

На годишно ниво меѓу секторите со поизразен раст се снабдувањето со вода отстранувањето отпадни води и управувањето со отпад, каде просечната плата се зголемила за 11,6%. Кај административните и помошните услужни дејности растот е 10,6%, а во трговијата на големо и мало и поправката на моторни возила – 10%.

Во споредба со август, најизразено месечно зголемување е забележано во рударството и вадењето камен – 6 отсто, во преработувачката индустрија – 3 отсто, а во јавната управа и одбраната, заедно со задолжителното социјално осигурување – 2,5%.

Прочитај и за ... >>  Кинеските инвестиции во Европа: батериите ја менуваат картата на моќта

Растот на платите е позитивен показател кога е побрз од растот на животните трошоци, затоа што тогаш се зголемува и реалната вредност на заработеното. Сепак, од позиција на работникот останува уште едно прашање: од која почетна точка расте платата? Десет проценти раст врз ниска основа и десет проценти раст врз веќе висока плата создаваат сосема различен резултат во денари.

Јазот меѓу секторите е подеднакво важен како и растот

Платата не е само статистика за месечен приход. Таа влијае врз изборот на професија, миграцијата на работната сила, способноста на компаниите да најдат кадар и перспективата на цели дејности. Ако одреден сектор подолго време останува на дното, проблемот веќе не е само личен – станува прашање на одржливост на работните места и на квалитетот на услугите што економијата може да ги обезбеди. Токму тука статистиката за септември станува поважна од една добра вест за раст од 8,1 отсто. Како што покажува и пошироката слика на пазарот на трудот во Македонија, прашањето не е само колку расте просекот, туку како се распределува вредноста на трудот меѓу различните професии и дејности.

Септемвриските 49.141 денар затоа се важен показател, но не и конечен одговор. Под нив има сектори со просек од околу 35.000 денари, а над нив сектори што се приближуваат до 90.000. Токму тој распон најјасно покажува дека зад една национална просечна плата постојат повеќе различни економски реалности.

За авторот: Љупчо Димитровски

Долгогодишен радио и ТВ новинар, писател и медиумски уредник со повеќе од 40 години искуство во електронските медиуми. Автор е на над 150 книги и основач на порталот Panoptikum.mk, како продолжение на култната емисија „Паноптикум“, со силен фокус на комуникација и новинарство.

За повеќе написи од авторот кликни тука.

Важна напомена: Сите права се задржани. Не е дозволено какво било преземање, копирање, објавување или преработка на делови или цели содржини од овој портал без претходно одобрение од авторот, редакцијата и/или издавачот. За секоја повреда на авторските и сродните права, Паноптикум го задржува правото да побара надомест и соодветна правна заштита.

Уредничка напомена: Во подготовката на содржината може да се користи дигитална/AI асистенција како помошна алатка за јазична, структурна, истражувачка или визуелна обработка. Финалниот текст е уреднички прегледан и објавен под одговорност на авторот и/или редакцијата. Главната илустрација на написот може да биде фотографија, авторска/архивска слика или AI-генерирана концептуална илустрација создадена за визуелна поддршка на текстот.
ДО СИТЕ НОВИ АКТУЕЛНОСТИ ВО „ШТО ИМА НОВО?“